Tàm bă sươn ơnàng 6 lồ tàm sàh Măng Đen, càr Quảng Ngãi, mò Đào Thị Hương lời bơnah uă bă ù tam kơphe Arabica. Tàm hơ̆,  4 lồ neh gơ ai tơnhàu, 2 lồ gam pơn jăt tai geh bơcri priă rề ơnàng. Bơrlŭ bal đah ală sèng kơphê là kruăc, kwết sràt, plai bung, pơ ồi, bơ mờ uă bơta chi ndai, lơh gơlik gơs broă lơh tơrlòng lài lơh sa li la, jòi lơh geh cồng nha bă ù, mơkung lơh gơlik tai priă jền gùt nam.

Jăt mò Hương, kơphe Arabica tàm Măng Đen geh uă bơta ƀươn kơnờm nhơm trồ tiah mờ ù tiah. Hìu bơnhă săc rwah gùng lơh gơlik phe niam uă, pik tơnhàu plai dum ngan mờ lơh niam bơh chờm dồ êt jăt jơnau sồr bơh drà tăc mờ lơgar ndai dê. Tŭ do 4 lồ kơphê gơ ai plai pơgăp bơh 24 tus 25 tấn pah nam. Kơnờm giă tăc jơnhoa rlau mờ giă kờp bal, kơphe gơgơs phan lơh geh priă jền tờm bơh hìu bơnhă dê. Pal sền ngăc, sươn kơphê geh tam pơgăp 17 nam mơya tờm kung gam kis dờng niam sơl, gơ ai plai sùm.

Tài bơh kơphe geh tăc tus drà câu Âu, hìu bơnhă mò Hương pal pik tơnhàu tŭ plai dum jơh, ngan là ờ gŏ pik plai gam lir halà ờ hềt tơl dum ngan. Plai geh pik gơgơs uă dơ̆, săc rwah nền bơta dum ala tài pik tơnhàu dồ ròt. Broă lơh do roh uă ngan pràn tơngai lơh broă mơya dong gar kơphê geh bơta niam uă, lơh geh jơnau sồr bơh cau năc dê.

Nàng geh bă kơphe bè tŭ do là kơnòm priă càn bơh Agribank dê neh lòt bal mờ hìu bơnhă mò Hương bơh ală nam sơnrờp bơtàu tơngguh lơh sa. Nam 2011, kờp jơh jơngkah dồs pơgăp 1 tơmàn 700 tơlak đong, mìng drơng rề ơnàng bă ù mờ bơcri sơngka sền gàr chi tam. Mò Đào Thị Hương, đơs:

“Bơnah priă bơh Anih priă jền Broă lơh sa sươn sre mờ Bơtàu tơngguh ƀòn lơgar do dê nàng pờ ơnàng tai gah broă lơh sa sươn sre, mờ broă tờm là lòt jăt gah broă lơh sa sươn sre tus kra tơn. Pơnyơu bè gar kơphe tăc mờ lơgar ndai bơh añ dê tŭ do là kơ̆ kơl jăp ngan. Kơ̆ kơl jăp tàm anih là he neh lòt geh tus câu Âu. Bơta pràn gơn kơnờm hơ̆ là nàng ai he, nàng he kờñ jăt bơta gar kơphe do”.

Bơdìh mờ kơphe, hìu bơnhă mò Hương gam tam uă bơta chi sa plai mờ kă bro drơng broă sa priă ơm bĭc wơl. Bulah bè hơ̆, pơlam gùng jŏ jòng kung gam tơrgùm tàm broă lơh sa sươn sre sơl, ngan là bơtàu tơngguh kơphe Arabica niam uă. Bơh jơnau hìu bơnhă mò Hương dê, gơtùi gŏ, ală priă càn ờ mìng dong làng bol geh tai priă bơcri mờ gam ai tơl bơta tam gơl bơta lơh sa dềt rah rài tus lơh gơlik phan kă bro, tơngguh uă priă jền phan bơna.

Agribank Sơnĕ Kon Rẫy drơng kơnòl ù tiah bàr kơnhoàl Kon Rẫy mờ Kon Plông càr Kon Tum yau dê. Tŭ do, sơnĕ ătbồ broă càn priă tàm ală sàh Kon Braih, Đăk Rva, Măng Đen, Măng Bút mờ Kon Plông. Tờm chi jŏ nam là dùl tàm ală broă geh Agribank ai lài tài bơh jơnau tơl pràn lơh gơlik geh priă lơh geh sùm, geh bơta jŏ tơngai. Gơ jăt tàm bơta dờng lơh sa mờ jơnau kờñ priă bơh tơl hìu dê, anih priă jền sền swì ai càn dipal, mơkung ai kwang bàng drơng kơnòl ƀòn lơgar nàng sùm lùp gĭt broă gơlik geh, dong kờl cau năc càn.

Gơ wèt mờ kơnhoàl ù tiah Kon Rẫy, kau su tŭ do kung gam sơl là chi tam jŏ nam tờm ngan. Kơphe Arabica kung geh dùl bơnah làng bol sền gròi, ngan là ală tiah geh bơta ù tiah, nhơm trồ tiah gơdờp. Bulah bè hơ̆, do là tờm chi gơ sồr bơta chài sơngka sền gàr uă, broă lơh bơcri priă dipal hơ̆ sồng lơh geh cồng nha. Ồng Nghiêm Minh Tuấn, Phó Kwang Lam bồ drơng kơnòl Agribank Sơnĕ Kon Rẫy pà gĭt, jơngkah dồs bơh sơnĕ dê tŭ do geh pơgăp 1 rbô 730 tơmàn đong, gơguh 86% pơndrờm bal dùl tŭ mờ bồ nam. Tàm rơndăp tăp sèng càn priă, priă drơng lơh broă sa sươn sre, tam chi jŏ nam mờ ròng siam phan geh tus khà uă ngan:

“Kwang bàng anih priă jền kung ai wil tơl mờ dong kờl jơh ai làng bol in. Gơ wèt mờ ală cau kal ke bè cih den kwang bàng anih priă jền dong kờl sơl. Đah Agribank jàu tơl nă kwang bàng drơng kơnòl tơl kơnhoàl ù tiah dùl nă. Hơ̆ sồng pah nhai geh đơs bè bơta gơguh tai bơh kơnhoàl ù tiah hơ̆ dê nàng he…Mpồl đơng lam kung geh gùng dà nàng pơlam gùng ai kwang bàng, cau lơh broă in bè broă lơh dong kờl năc càn, gĭt geh broă gơlik geh”.

Bơh mùl màl lơh sa làng bol dê, Agribank Kon Tum gĭt nền lòt bal mờ làng bol ờ mìng bơh bơnah priă mờ gam bơh broă ơm rềp mờ kâp hơđơm, gĭt geh jơnau kờñ mờ pơlam làng bol ngui priă di jơnau kờñ. Tŭ ală priă càn geh gơ jăt bal mờ chi tam dipal mờ broă lơh lơh sa geh cồng nha, làng bol geh tai bơta bơcri priă jŏ tơngai, pờ ơnàng broă lơh mờ tơngguh uă priă lơh geh.

Tŭ do, jơh gùt càr Quảng Ngãi neh tam rlau 5 rbô lồ kơphe tiah mrềt, tơrgùm uă  tàm ală sàh Tu Mơ Rông, Măng Ri, Măng Đen, Kon Plông, Măng Bút, Đăk Plô mờ Xốp. Kơphe tiah mrềt geh đơs là dùl tàm ală chi tam geh bơta pràn, dipal mờ bơta nhơm trồ tiah, ù tiah tàm tiah bơnơm đah măt tơngai Mŭt càr Quảng Ngãi. Broă rề ơnàng bă ù gơ jăt bal mờ tơngguh uă bơta niam phan bơna gam pờ gơlik gùng bơtàu tơngguh lơh sa pa, pơgồp bơnah tơngguh uă priă lơh geh ai làng bol in.

Bal mờ kơphe, bàr pe chi tam geh priă jền lơh sa uă bè sầu riêng, kau su…kung gam geh bơtàu tơngguh tàm ală ƀòn lơgar đah măt tơngai Mŭt. Do geh sền là ală chi tam tờm, pơgồp bơnah tam gơl rơndăp tăp sèng lơh broă sa sươn sre, lơh gơlik geh broă lơh broă sa kơnhăp jŏ ai làng bol tiah bơnơm in.