Bơh ù klàr tus priă lơh geh rơhiang tơlak đong kơnờm bơh tam tơngời lơh phơng, ròng phan

VOV.K'Ho- Neh geh tŭ là ală bă ù tam phan ờ huan lơh geh cồng nha, ù klàr jăt tŭ tơngai, uă bă ù broă lơh sa sươn sre tàm càr Dăk Lăk gam geh tam gơl tus tam tờm tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng phan (gam geh hòi là tơngời sinh khối). Mờ priă cồng rlau 100 tơlak đong dùl lồ pah nam, broă lơh lơh bal đah cau lơh broă sa, mpồl lơh sa kă bro mờ gơnoar ătbồ ƀòn lơgar gam lơh gơlik geh drà tăc sùm, lơh tam gơl wơl ù lơh sa, ngui geh cồng nha ală phan sang mờ gơgơs ală anih lơh gơlik phan kơnhăp jŏ ai gah ròng siam phan in.

Tàm sàh Vân Hoà, càr Dăk Lăk, ồng Trần Văn Hiệp là dùl tàm ală cau lơh broă sa bơh sơnrờp tus bal broă lơh lơh bal tam tơngời lơh phơng mờ ròng phan mờ Kông ty Pơgồp bal priă sươn dờng ròng Kơnrồ dà toh TH. Uă nam lài, hìu bơnhă ồng Hiệp đềt mềr mờ tờm bùm blàng. Bulah bè hơ̆, cồng nha lơh sa ngai sơlơ gơmù uă ngan tàm tŭ ù lơh sa geh tềl tơnggŏ gơ pơrdô dà, klàr ờ gam nđiơm gơs tai tơnơ̆ uă nam tam phan. Jăt ồng Hiệp đơs, broă tam gơl tus tam tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng phan neh pờ gơlik gùng lơh sa pa bal mờ priă lơh geh kơ̆ kơl jăp rlau kơnờm geh mpồl lơh sa kă bro kĭ sră pơrgon blơi bơh bồ kàl tơn.

"Tŭ lài, añ tam bùm blàng den gŏ ờ geh cồng nha, sơlơ ngai ù sơlơ ờ niam, ờ gơtùi tam dùl tờm chi lơi. Hơ̆ sồng tơnơ̆ do añ tam gơl tus tam tơngời do, nàng geh phan siam kơnrồ dà toh in. Tŭ do tơngời là geh sa ngan gơ, priă cồng tàm hìu bơnhă den hìu bơnhă bơtàu tơngguh den tàng kung chờ hờp ngan sơl”.

Bal mờ ồng Hiệp, uă hìu làng bol tàm Vân Hoà gam sền gŏ tŭ niam tơngguh uă priă lơh geh bơh tam tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng siam phan. Bi Trần Văn Thiên là dùl nă cau lơh broă sa gam kơnòm să lơh lài tus bal lơh broă do, pa tơnhàu 2 lồ tơngời lơh phơng mờ ròng siam phan tơnơ̆ rlau 80 ngai tam. Jơh ală phan bơna geh mpồl lơh sa kă bro tơrgùm blơi mờ giă bơh 1 rbô 350 đong tus 1 rbô 400 đong dùl kĭ. Cồng nha lơh geh kờp bal geh bơh 50 tus 55 tấn dùl lồ, tàm tŭ kờp jơh priă tă lơh pơgăp 25 tơlak đong dùl lồ dùl kàl. Tơnơ̆ tŭ tơm jơh priă tă lơh, bi Thiên lơh cồng rlau 80 tơlak đong mìng tàm ờ hềt tơl 3 nhai.

"Gơ wèt mờ tờm tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng siam phan tơngai tơnhàu den ờ gŏ jŏ, pe nhai, den hìu bơnhă tŭ do tơnhàu den dùl lồ pơgăp pram jơ̆t tấn. Tơnơ̆ tŭ he kờp jơh priă tă lơh den priă cồng tàm dùl lồ dùl kàl geh pơgăp 42 tơlak đong tàm pơgăp 3 nhai”.

Jăt jơnau đơs bơh uă làng bol lơh broă sa dê, bơta niam uă ngan bơh tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng siam phan dê là tơngai kis dờng ờ jŏ. Dilah tơngời ai gar ờs mờng pal bơh 110 tus 120 ngai hơ̆ sồng gơ ai tơnhàu den tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng siam phan mìng roh pơgăp bơh 80 tus 85 ngai. Kơnờm tơn rŭc lơyah geh bơh 30 tus 35 ngai pah kàl, làng bol gơtùi tam 3 kàl tàm dùl nam tŭ rơcăng lài geh dà tuh.

Bơta do ndrờm bal mờ broă tàm dùl bă ù bal, cau lơh broă sa gơtùi tơngguh khà dar gơ wơl lơh sa, gơguh cồng nha ngui ù mờ ală priă lơh geh tàm nam. Mờ khà priă cồng kờp bal pơgăp bơh 35 tus 40 tơlak đong dùl lồ dùl kàl, priă lơh geh bơh tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng siam phan digơlan lơh geh rlau 100 tơlak đong dùl lồ dùl nam, uă rlau uă ngan pơndrờm mờ uă bơta chi tam ờ kờñ dà ờs mờng ndai.

Kwơ màng rlau, làng bol ờ gam pal tìp mờ jơnau “geh tơnhàu roh giă”. Krơi mờ tơngời ai gar kơldìng uă ir tàm cau kă phan mờ gơ tam gơl drà tăc blơi khăt gơboh dê, tơngời do geh mpồl lơh sa kă bro kĭ sră hơ blơi jơh jŏ jòng nàng drơng ală sươn dờng ròng uă kơnrồ dà toh, kơnrồ lơh puăc. Drà blơi geh tơn bơh bồ kàl, dong làng bol lơh broă sa iang nùs bơcri priă lơh sa. Là hìu tam 7 lồ tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng siam phan ơm rềp kềng tơn sươn ròng uă kơnrồ dà toh TH, bi Nguyễn Văn Hùng pà gĭt, broă lơh gam cèng wơl uă bơta kwơ ndai bơdìh mờ cồng nha lơh sa.

"Tam tơngời sinh khối do den bơh chờm là jun pơndiang là oh ƀươn ngan tài bơh rềp hìu măy. Dơ̆ bàr tai là drà tăc blơi khăt gơboh tăc ai hìu măy in lơh phơng sinh khối; hơ̆ sồng sươn dờng dong kờl chi sơntìl mờ priă bơcri phơng, sơnơm, bơta hơ̆ là bơta niam dơ̆ pe. Oh gŏ pe bơta hơ̆ đơs bal là neh geh cồng tàm bơta tờm tơngời do rao”.

Tơnơ̆ pơgăp 5 nam lam lơh tàm ală ƀòn lơgar đah măt tơngai Lik càr Dăk Lăk dê bè Sơn Thành, Tuy An Nam bơh lơh bal mờ mpồl lơh sa kă bro, broă lơh tơngời lơh phơng hữu kơ mờ ròng siam phan gam pà gŏ cồng nha loh làng. Ồng Phạm Quốc Hoàng, Phó Chủ tịch Anih duh broă Làng bol sàh Vân Hoà pà gĭt, nàng ai tơl bơta bơtàu tơngguh tiah tam phan kơ̆ kơl jăp, gơnoar ătbồ ƀòn lơgar gam rơcăng lài rơndăp ù tiah tiah tam, bơcri phan bơna tuh dà mờ tàm tơrbŏ mpồl lơh sa kă bro mờ cau lơh broă sa.

"Ƀòn lơgar bol hi tềng đăp măt hòi jà ală hìu làng bol geh tơl dà tuh, pơnyơu bè là rềp ală tơnau, rềp ală dà dờng, dà croh rơ̆p tam uă tờm chi tam do. Gơ wèt mờ ală tiah ndai, den bol hi kung pơlam gùng là dùl tiah pơgăp bơh 10 tus 15 lồ den rơ̆p khuàng dùl nơm tơrlung mờ ală hìu tam tơngời den khi rơ̆p tờ ală tơnau nàng gàr dà drơng ai broă tuh dà in”.

Bơh mùl màl tàm càr Dăk Lăk gơtùi gŏ, bơta kwơ dờng ngan bơh tờm tơngời lơh phơng hữu kơ dê ờ mìng gơ ơm tàm cồng nha lơh geh halà priă cồng. Cồng nha lơh geh bơh broă lơh dê tus bơh broă gơgơs geh ală anih lơh bal kơ̆ kơl jăp đah mpồl lơh sa kă bro, cau lơh broă sa mờ gơnoar ătbồ ƀòn lơgar.

Làng bol geh drà tăc phan kơ̆ kơl jăp, mpồl lơh sa kă bro geh anih tam phan niam, ai ƀòn lơgar bơ̆t bơtàu geh tiah lơh sa tơrgùm bal gơ jăt bal mờ bơtàu tơngguh ròng siam phan uă. Mờ broă ngui jơh phơng hữu kơ mờ dà tuh bơdìh tơnơ̆ lơh bơsong bơh wàng ròng phan lơh gơlik geh dar tàm pơdar lơh sa, pơgồp bơnah lơh tam gơl wơl ù mờ gơmù bơta kơn jơ̆ tiah ơm kis.

Viết bình luận