Lơh sồ bơh sươn, loh làng anih tờm lơh gơlik phan lơh geh bơh sươn sre

VOV.K'Ho - Bơh broă tam phan mìng kơnờm jơh tàm bơta mờng chài, lơh broă sa sươn sre tàm Dăk Lăk gam rơhời tam gơl tus ătbồ jăt broă pơlam lơh, gơ jăt bal mờ màh sồ tiah tam mờ jơnau tơnggĭt jòi gĭt anih tờm lơh. Bơta tam gơl do ờ mìng lơh geh jơnau sồr bơh drà tăc mờ lơgar ndai dê lơm mờ gam gơ tơlik jơnau sồr pa gơ wèt mờ cau lơh broă sa: lơh gơlik phan di broă pơlam lơh, cih yal wil tơl mờ kong kơnòl bè bơta niam phan lơh geh bơh sươn sre bơh sươn tơn.

Tàm Mpồl lơh broă bal Broă lơh sa sươn sre Tơlir Krông Pắc, càr Dăk Lăk, broă lơh sồ jơnau tơngĭt tiah tam geh lơh ƀươn ngan. Ồng Trần Văn Thắng, Kwang Lam bồ Mpồl lơh broă bal Broă lơh sa sươn sre Tơlir Krông Pắc, pà gĭt, uă nam do, mpồl lơh broă bal neh geh broă pơlam lơh lơh gơlik phan jăt ală jơnau sồr VietGap dê, mơkung lơh jăt cih yal pah ngai tàm điện tử nàng jăt sền ală broă sơngka sền gàr chi tam, ngui phan bơcri tàm broă lơh sa sươn sre mờ tơnhàu. Tŭ ală jơnau tơnggit geh lơh loh làng, tàm tơrbŏ mờ ală anih jòi gĭt anih tờm lơh gơlik, broă tơnggŏ bơta niam phan lơh geh bơh sươn sre geh tai cơng tàng loh làng rlau. Ală tŭ lơh loh làng jơnau tơngĭt, pà màh sồ tiah tam gam dong mpồl lơh broă ƀươn ƀoài rlau tàm ătbồ lơh gơlik phan mờ tăc tàm drà kă bro lơgar bơdìh.

"Tơngai pà màh là mhar ngan, mìng tàm pơgăp 2 nhai mờ neh geh lơh 6 màh rao den gơ wèt mờ bol hi bè hơ̆ là mhar ngan pơndrờm mờ lài do. Bơh hơ̆ den kung kơ̆p kờñ Ƀộ Broă lơh sa sươn sre mờ Tiah ơm kis, ală anih lơh broă geh gơnoar geh ală broă lơh hòi jà halà geh ală hòi jà bè kă bro phan đah bàr lơgar nàng lơh bè lơi gơtùi sền swì kĭ pà màh sồ tiah tam nàng tăc mờ lơgar ndai gờñ rlau”.

Bal mờ ală mpồl lơh broă bal, gơnoar ătbồ kâp hơđơm kung gam tus bal ai jơnau tơnggĭt sồ tus tơl bă sươn. Tàm sàh Ea Knuêc, càr Dăk Lăk broă pơgồp bal mờ ală mpồl lơh broă măy mŏk kung dong làng bol rơhời cih yal jơnau tơnggĭt lơh gơlik phan, lơh geh màh jòi gĭt anih tờm lơh gơlik ai phan lơh geh bơh sươn sre in. Bơh hơ̆, ală tŭ tam phan ờ mìng geh ătbồ kơ̆ kơl jăp rlau mờ gam ai tơl bơta nàng cau ngui sa, cau lơh broă bal blơi in gĭt jơnau tơnggĭt bè phan bơna. Mò Hồ Thị Bích Kiều, Lam bồ cơldŭ Lơh sa sàh Ea Knuêc, càr Dăk Lăk pà gĭt:

“Bol hi lơh bal mờ jơh ală mpồl lơh broă mờng lơh bè tam gơl sồ nàng tus nàng tơrgùm bal mờ cih jơnau tơnggĭt mờ ai ală sươn hơ̆ geh màh jòi gĭt anih tờm lơh gơlik mờ pah ngai là làng bol cih jơnau tơnggĭt jơh ală bơta lơh broă bơh he dê tềng hơ̆. Nàng tơnggŏ bơta song dơ pă loh làng mơkung là nàng yal uă ai dunia in gŏ bơta phan bơna bol he dê bơkah mờ niam tus bè lơi”.

Mùl màl pà gŏ, màh sồ tiah tam ờ ƀươn soh là dùl sră nggal sră pơ àr gơnoar ătbồ drơng tăc mờ lơgar bơdìh. Do gam là phan ngui nàng sền swì gĭt nền loh kơnhoàl ù tiah lơh gơlik, jăt sền ală broă pơlam lơh tam phan, sok sền broă ngui phơng sih, sơnơm sền gàr phan tam mờ drơng jòi gĭt anih tờm lơh tŭ gơlik geh broă bè bơta niam. Nàng dong kờl làng bol lơh jăt ală jơnau sồr do, ală mpồl dong kờl bơto pơlam broă lơh sa sươn sre gam sơlơ pơlam bơta chài, bơsram tàp ală broă pơlam lơh sa mờ tàm tơrbŏ ală đah tàm ală anih lơh gơlik phan. Ồng Nguyễn An Ninh, Phó Kwang Lam bồ drơng kơnòl Anih tờm Dong kờl bơto pơlam broă lơh sa sươn sre tiah ring đah jum măt tơngai Lik, Kềng gah dà lềng đah jum tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên, pà gĭt:

"Bol hi neh tơrgùm pơlam làng bol kung bè mpồl lơh broă bal tàm broă lơh jăt ală bơta pơlam lơh sa mờ cih yal pah ngai, mơkung ngui phan bơcri tàm broă lơh sa di mờ lơh geh ală jơnau sồr. Bol hi neh pơgồp bal tàm broă sền swì, jăt sền kung bè là bơsram tàp mờ tàm tơrbŏ mpồl lơh sa kă bro nàng kờñ tơnguh uă bơta niam phan lơh geh bơh sươn sre mờ gàr kơ̆ jŏ jòng màh sồ, rề ơnàng drà tăc mờ tăc mờ lơgar ndai”.

Bal mờ dong kờl bơta chài, gah broă lơh sa sươn sre Dăk Lăk gam lơh pràn lơh sồ, lơh loh làng jơnau tơnggĭt màh sồ tiah tam mờ anih dăp ơn klơm, rơhời tàm tơrbŏ mờ ală anih jòi gĭt anih tờm lơh gơlik phan lơh geh bơh sươn sre. Pơlam gùng do dipal mờ nùs nhơm Jơnau lơh nền tàm pơrjum 57 Ƀộ Chính trị dê. Tàm hơ̆, jơnau tơngĭt sồ geh sền là bơnàng jă nàng tơngguh uă cồng nha ătbồ, lam lơh wơl lơh sa mờ tơngguh jơnau tơl pràn lơh geh ală jơnau kờñ drà kă bro dê. Ồng Bùi Hồng Qúy, Kwang Lam bồ Sờh Broă lơh sa sươn sre mờ Tiah ơm kis càr Dăk Lăk, yal:

"Sờh kung gam tơrgùm là hòi jà làng bol mờ lam lơh ală broă lơh bơsong nàng he lơh loh làng bơta phan bơna bơh broă lơh hơ̆ là sền swì gĭt nền loh bơta màh sồ tiah tam, sơnđan măt ală bơta chi tam tờm pràn  nàng lơh geh jơnau sồr tàm ală anih lơh broă rơcăng nàng he mŭt bal tàm bơta tăc tàm drà bơh ală lơgar dê”.

Bơh jơnau yal bơh tơl mpồl lơh broă bal dê, broă lơh sồ màh sồ tiah tam gam pờ gơlik gùng lơh pa tàm ătbồ lơh broă sa sươn sre tàm Dăk Lăk. Bulah bè hơ̆, pà màh sồ tiah tam rơ̆p mìng là broă bơh sơnrờp; bơta kwơmàng rlau là gàr bơta niam, cih yal jơnau tơnggĭt sùm mờ gơ jăt bal lơh gơlik mờ jơnau kờñ drà kă bro dê. Tŭ làng bol lơh broă sa, mpồl lơh broă bal, mpồl lơh sa kă bro mờ anih lơh broă ătbồ lơh bal, jơnau tơnggĭt sồ rơ̆p ờ mìng drơng jòi gĭt anih tờm lơh gơlik mờ gam pơgồp bơnah lơh geh bơngă pin dờn, tơngguh uă bơta kwơ mờ pràn tàm pơrlòng bơh phan lơh geh bơh sươn sre ƀòn lơgar dê.

Tàm bơta càr Dăk Lăk gam lơh pràn tăc ală bơta phan geh lơh bơh suơn sre tờm mờ lơgar bơdìh, broă ai màh sồ tiah tam mờ hìu dăp klơm geh gơnoar kwơ màng ngan. Di bè hơ̆ ală màh sồ do geh kwơ bè lơi gơwèt mờ broă tăc phan mờ lơgar bơdìh? Broă lơh, sră nggal dan cih măt mờ ală bơta pal kah tờm ngan nàng làng bol lơh broă sa, mpồl lơh broă bal mờ mpồl lơh sa kă bro là bè lơi? Cau lơh ƀăo tàm Jơnau lòt bal mờ cau lơh broă sa neh geh dơ̆ lùp ồng Tô Văn Huấn, lơh broă tàm Đah Tam phan mờ Sền gàr phan tam dê gùt dar bè bơta do.

Ơ ồng, tàm bơta càr Dăk Lăk gam lơh pràn broă tăc ală bơta phan geh lơh bơh suơn sre tờm ngan mờ lơgar bơdìh, den broă ai màh sồ tiah tam mờ hìu dăp klơm phan geh kwơ bè lơi gơwèt mờ ală broă tăc phan mờ lơgar bơdìh, mờ tài bè lơi bơta do geh sền là bơta kwơ màng gơwèt mờ gah phan?

Ồng Tô Văn Huấn: “Ai màh sồ tiah tam là dùl tàm ală bơta tờm kwơ màng ngan, sơn đan là broă lơh lài ngan nàng he di pal mờ jơnau kờñ bơh ală lơgar blơi phan dê. Mờ do kung là dơ̆ niam nàng làng bol lơh broă sa kung bè ală mpồl lơh broă he dê geh jơnau git wă gơrềng tus mờ ală jơnau kờñ bơh ală drà kă bro blơi phan. Mờ tài bè hơ̆ den he rơ̆p geh ală broă lơh, tàm hơ̆ uă ngan là ngui ală broă lơh, ală phan mờ he tăc mờ lơgar bơdìh nàng di pal mờ jơnau kờñ bè kloh niam phan sa, bè jòi gŏ tiah tam. Den do kung là bàr bơta tờm kwơ màng tàm broă mờ he kờñ di pal mờ drà kă bro tăc phan mờ lơgar bơdìh dê”.

Bè hơ̆, nàng geh ai màh sồ tiah tam ha là màh sồ hìu dăp klơm phan drơng tàm broă tăc phan mờ lơgar bơdìh, làng bol lơh broă sa, mpồl lơh broă bal mờ mpồl lơh sa kă bro pal rơcang ală bơta lơi? Broă lơh nàng dan cih măt geh lơh bè lơi, ơ ồng?

Ồng Tô Văn Huấn: “Broă ai màh sồ tiah tam neh geh lơh ƀuơn rơlao tài kơnờm Jơnau lơh nền sồ 36 bơh Chính phủ dê. Do là bơta ƀuơn nàng làng bol dan cih măt ai màh sồ tiah tam. Mơya, tŭ dan cih măt drơng tàm broă tăc phan mờ lơgar bơdìh, làng bol lơh broă sa pal sền gròi tus mờ uă tơngu me. Tàm hơ̆, kwơ màng ngan là ngui broă lơh sa gàr kloh niam phan sa. Dơ̆ bàr, jơh broă lơh dan cih măt ai màh sồ tiah tam geh yal tàm điện tử, bơh Anih yal tơngit Broă lơh drơng ala dà lơgar dê. Do là bơta tờm kwơ màng dong kờl loh làng jơh broă ai màh sồ tiah tam mờ mpồl jòi tiah tam phan geh lơh bơh suơn sre dê. Bè bơta chài, làng bol pal ngui broă lơh sa kloh niam phan sa, mờ cih tơl sră nggal tàm broă lơh mờ tơnhào. Tŭ yal tàm điện tử, jơnau tơngit gơrềng tus mờ suơn tam pal tơl. Jơnau geh ai do pơgồp bal lơh ƀuơn sră nggal, tơrmù ờ jŏ tơngai ai màh sồ”.

Tơnơ̆ tŭ geh ai màh sồ, broă geh sùm màh sồ geh kwơ bè lơi? Cau lơh sa pal lơh jăt ală kơrnoăt lơi nàng màh sồ geh kơl jăp sùm, ơ ồng?

Ồng Tô Văn Huấn: “Tŭ neh geh ai màh sồ, bơta kwơ màng là pal geh sùm màh sồ kơl jăp. Pah nam, cau lơh sa pal gàr niam broă lơh di mờ broă geh ai tàm lơh sa neh geh cih măt mờ geh anih lơh broă tờm dờp.

Làng bol pal kah, di lah lơh is broă tam phan mờ ờ hềt gàr niam di jăt mờ jơnau tờm geh ai den di gơlan ờ di pal mờ bơta nàng geh ai màh sồ. Den tàng, làng bol pal lùp anih lơh broă tờm, tàm hơ̆ uă ngan là anih lơh broă tờm tàm kấp sàh, nàng geh yal mờ pơlam lài mờ tŭ lơh jăt. Bơdìh hơ̆ tai, tàm broă tam phan, gơwèt mờ tơl bơta phan tam, broă ngui dà sơnơm, tàm hơ̆ uă ngan là sơnơm sền gàr phan tam, pal lơh jăt jơnau geh ai pah nam, làng bol pal geh sùm sră nggal gơrềng bal tus mờ broă tam phan, tơnhào mờ kwơ màng ngan là cih khà geh. Khà geh mùl màl pal di pal mờ khà geh neh geh dan cih măt lài ngan mờ khà phan geh lơh bơh suơn sre tăc cau lòt blơi ha là mpồl lơh sa kă bro tăc mờ lơgar bơdìh in”.

Ơi, dan ưn ngài ồng bè ală jơnau pa yal do!

Viết bình luận