“Broă lơh Quang Trung” sơr băc mhar - Bơ̆t hìu, bơ̆t bơtàu nùs nhơm rcang gàr lài làng bol Jơnau cih 2: Bơt bơtàu nùs nhơm rcang lài làng bol dê

VOV.K’Ho- Ală ngai do, tàm jơh gùt ală tiah kong jơnau gơ lời wơl tài bơh dà tih dà lìu, mìu càl rơbŭt dờng tàm tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên,“Broă lơh Quang Trung” gam geh bơyai lơh sơr băc mhar, lơh hìu, lơh niam wơl hìu nàng làng bol in di tŭ wă rò sơnam pa tàm hìu ơm pa. Ală hìu lơh bơh broă lơh do ờ mìng tơngŏ nùs nhơm lơh ngan cíñ trị sơr băc mhar lơm mờ gam tơngŏ bơta sền sơnơng rài tơnơ̆ do dê, ai tơlik jơnau kờñ chài lơh, lơngăp lơngai uă, nàng kờñ dong làng bol gơdờp jŏ jòng tàm ală tiah sùm gơtìp dà tih dà lìu, mìu càl rơbŭt dờng. Do ờ mìng ƀuơn ngan là lơh ngan bơt bơtàu phan bơna lơm, mờ neh gơ gơs dùl broă lơh bơt bơtàu bơta pin dờn mờ lơh kơ̆ rlau tai nùs nhơm rcang gàr lài uă ngan làng bol dê.

Tàm trồ mìu rah, tàm bơnàng hìu tơrlah gơnru, bềng lơmbè bŏ ù, ồng Phạm Dũng, ơm tàm thôn Phú Hữu, sàh Hòa Thịnh, càr Dăk Lăk ngềt ngơ̆t ơm sền mpồl cau lơh hìu cau ling dê gam bơt bơtàu hìu ơm pa. Ồng pà gĭt, Cíñ phủ neh geh 3 rùp hìu nàng ồng in rơwah mờ rùp hìu lơi lơh ồng iang nùs den geh bơt lơh kơnhăp kơ̆ nàng tơl bơta pràn nàng kong jai mờ mìu càl rơbŭt dờng, dà tih dà lìu ngai sơlơ kal ke ngan: “Rùp hìu 1, rùp hìu 2 mờ tàm tiah ƀòn lơgar tàm do, mờ tiah do là di pal ngan. Tài bơh tiah tàm do là tiah dà tih dà lìu, rơwah hìu do là di mờ ƀòn lơgar tàm do rao, ờ geh bơta lơi pal bơyai tai ờ”.

Bal mờ hìu bơnhă ồng Dũng, uă hìu bơnhă tàm sàh Hoà Thịnh ndrờm dồ nùs bal lơm bơh tŭ geh yal tơngĭt bè rùp hìu “3 kră”- geh bơnàng hìu kră, jrong hìu kră, rơkàng hìu kră, lơh jat tàm “ Broă lơh Quang Trung”. Mò Nguyễn Thị Thiểu, ơm tàm thôn Phú Hữu, sàh Hoà Thịnh pà gĭt:“Mpau kung ờ kơlôi geh là Dà lơgar dong kờl mhar ir, niam ngan bè hơ̆. Gờñ geh tiah ơm, geh tiah wă rò sa Tềp, Dà lơgar sền gròi tus làng bol bè do là chờ hờp ngan”.

Gơwèt mờ làng bol tiah dà tih dà lìu, bơta geh mat bơh mpồl ling phàu crong dê ờ mìng là dong kờl phan bơna lơm, mờ gam là tiah kơldìng nùs nhơm, là bơta gàr tơl là khi ờ gơtìp lời wơl bơh ngkời. Tàm tŭ tơngai lam lơh “Broă lơh Quang Trung”, bơta geh đơs wih đơs wơl mờ kwang bàng, cau ling là nùs nhơm “lơh ai làng bol in bè lơh ai cau pròc mhàm he in sơl”. Thượng uý ồng Đỗ Đình Tuấn, Trung đoàn 143, Sư đoàn 315 (Ling tiah 5) pà gĭt:“Tŭ tus tàm tơl hìu làng bol, bol añ sền hìu bơh ală mơi wa tàm do ndrờm bè là hìu bơh he dê sơl. Dong kờl làng bol kung ngan là dong ai hìu bơnhă he dê sơl”.

Ờ mìng là dơ̆ tờ ù mờ wơu tàm tiah lơh broă halà ală mang mut lơh broă tus àng, “Broă lơh Quang Trung” sơr băc mhar gam tơngŏ bơta mut lơh dơ̆ lĕ bal bơh jơh ală anih lơh broă cíñ trị. Tàm tiah dà tih dà lìu Khánh Hoà, Củ tịc Anih duh broă Làng bol càr ồng Trần Phong đơs nền, mpồl ling klàng mờ Kwang àng geh gơnoar broă tờm tus bal dong kờl làng bol lơh hìu ơm; gơnoar atbồ tiah do kong kơnòl hòi jà, đơng lam pơgồp bal mờ ai uă ngan rlau jơh bơta pràn mpồl bơtiàn dê, gàr niam tơl bơta dong kờl ndrờm wèt tus tơn mờ làng bol:“Bơta pràn dong kờl lơh hìu ai làng bol tiah dà tih dà lìu in neh geh ai tai, geh bal Mpồl ling klàng, Kwang àng. Ală tiah pal lơh bè lơi nàng priă jền lơh bơh càr, bơh ală cau geh nùs nhơm niam dê uă ngan lời nàng blơi phan bơna bơt bơtàu, tơrmù ƀà ai bal tàm priă cau lơh broă dê. Den tàng, kơnòl bơh ală sàh, sơnah ƀòn dê là kwơ màng ngan”.

Mờ nùs nhơm cíñ trị uă ngan rlau jơh “Broă lơh Quang Trung” neh pơgồp bơnah lơh geh bơta pràn mpồl bơtiàn tàm broă drơng mờ trồ tiah lơh aniai; bơta pràn bơyai lơh, bơta pràn pơgồp bal mờ bơta pràn lơh broă jat broă rơndăp lơh. Ngan là ală bơta pràn hơ̆ neh lơh geh tŭ tơngai mut lơh sơr băc mhar, cèng wơl ală hìu ơm kơnhăp kơ̆ mờ cèng tus bal bơta pin dờn tai sơl. Đại tá ồng Dương Văn Long, Phó Kwang lam bồ Kwang àng càr Gia Lai pà gĭt:“Nùs nhơm là jơh nùs lơh ngan lơh broă là ờ gŏ kờp ngai ơm rlô, ờ gŏ kờp jiơ, kung ờ gŏ kờp trồ mìu halà trồ tơngai ờ. Bol añ lơh ngan lơh bè lơi nàng tus tơngai sa tềp bơhiàn Dà lơgar, jơh ală hìu bơnhă mờ geh dong kờl, ndrờm geh hìu ơm, geh tiah rcang ală bơta tàm rài kis pah ngai mờ bè ờs wơl rài kis”.

“Broă lơh Quang Trung” rơ̆p tơn jơh wơl tŭ ală hìu ơm dŭt ndơl geh tàm jàu, mơya ală bơta kwơ mờ broă lơh dê lời wơl rơ̆p gam pơn jat sùm lơh gơrề uă. Hơ̆ ờ mìng là rlau 1 rơbô 600 nơm hìu ơm ram mhŭ kơnhăp kơ̆ mờ 40 rơbô nơm hìu geh lơh niam wơl, dong làng bol iang nùs tềng đăp bơta kal ke bơh trồ tiah lơh aniai dê lơm, mờ gam lơh nền bơta pràn jak lơh broă, bơta tàm tơrbŏ bal mờ đềt mềr bal.

Ală hìu ơm “3 kră”, bơh “Broă lơh Quang Trung” rơ̆p là “tiah tờm” bơh nùs nhơm làng bol dê, geh lơh bè bơta kơlôi sơnơng bơt bơtàu wơl rcang lài mờ jơh bal mờ ală dà kơl hề lơh gan trồ mang bơh ală cau ling dê. Bơh ală bơtô bơnàng hìu jrô, dùl rài kis pa gam kis wơl, kơnhăp kơ̆. Dùl “nùs nhơm rcang gàr lài làng bol dê” gam bơ̆t kơ̆ kơnhăp rơ̆p gơ gơs dùl bơta pràn  tàm dơlam is nàng bơtàu tơnguh Dà lơgar tàm rài pa dê.

Làng bol mờ ală bơyô kờñ sền jơnau cih dơ̆ 1 den dan jà pờ jat gùng Link do: https://vov4.vov.vn/kho/cing-sac-mo-rai-kis-chinh-sach-va-cuoc-song/broa-loh-quang-trung-sorbac-mhar-bot-hiu-bot-botau-nus-nhom-rocang-lai-lang-bol-de-jonau-cih-1-ala-mpol-loh-broa-sorbac-mhar-505260.vov4

Viết bình luận