Gùng lòt jòng rlau 1,7 kơi sồ lam mut tàm ƀòn Bu Sir, sàh Quảng Sơn, càr Lâm Đồng tŭ do dờng ơnàng, sàng goh, tàm tơrbŏ mờ ală hìu ring lơngai tàm dà tơlir bơh kơphê mờ brê bơnơm dê. Làng bol lòt rê, jun pơndiang phan lơh geh bơh broă lơh sa suơn sre ƀuơn ngan; gùng ƀòn, sơnah mut tàm ƀòn dờng niam, rài kis tàm ƀòn kơ̆ kơl jăp, ring lơngai. Mò H’ Thoan, làng bol ƀòn Bu Sir pà gĭt, jơh ƀòn neh pơgồp bal ngai lơh broă, pà is ù, bal mờ Dà lơgar lơh gùng lòt rê do. Mờ kung jat mò H’ Thoan, kra ƀòn mơkung là lam bồ thôn ồng Y Long neh pơgồp uă dà kơl hề mờ bơta pràn uă ngan rlau jơh. Ồng kơ̆ nùs tus tơl hìu bơnhă hòi jà làng bol pà is ù, tàm pơgồp bal bơta pràn nàng lơh gùng.
“Lài hơ̆ den gùng lòt rê kal ke uă ngan, kơnờm geh ồng Y Long neh lòt tơl tàm hìu bơnhă hòi jà làng bol pà is ù, tă pơgồp bal lơh gùng. Tŭ do gùng lòt niam, rơndeh ôtô, rơndeh măi lòt rê ƀuơn ngan, bol he lòt jơng kung sàng goh, niam ngan ngan sơl”.
Kra ƀòn ồng Y Long là dùl tàm rlau 880 nă cau geh bơngă pin dờn tàm làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau bơh càr Lâm Đồng dê. Ờ mìng hòi jà lơh gùng, lơh krơh niam tàm lơh broă lơh sa lơm, ồng gam geh jơnau đơs kwơ màng tàm mpồl bơtiàn, pơgồp bơnah mblàng yal, yal tơngĭt adat boh lam, cri tơrña bơyai tam lah tam ring, lơh kơ̆ rlau tai bơta tam klăc bal mờ gàr ring lơngai bơh tàm ƀòn lơgar dê.
Ồng sùm tìp mat, tơm bơh bơr, tơngkah làng bol mờ oh kòn kòn sau lơh jat niam adat boh lam, ờ gŏ dĭ iăt jơnau bơchồt, ờ gŏ di jòi jơnau tam lah, ntung kơñau; pal tơrgùm lơh broă sa, bơt bơtàu rài kis. Gơwèt mờ ồng, kờñ làng bol iăt mờ lơh jat den lài ngan să tờm mờ hìu bơnhă he dê pal lơh krơh lam lài.
“Hòi jà làng bol lơh di, ờ gŏ di lơh jat jơnau tìs cau ndai đơs, hơ̆ là iăt jơnau bơchồt do ne là ờ gŏ di. Hơ̆ là ờ gŏ di tam lah tam ring, ờ gŏ di ntung kơñau,... Kơlôi rcang lơh broă sa lơm. Lài ngan, he pal bơto bơtê oh kòn kòn sau hìu bơnhă he dê, pơ ùr oh kòn hìu bơnhă he dê den hơ̆ sồng đơs cau ndai gơtùi iăt”.
Dilah bè ƀòn Bu Sir bè bơta lơh krơh niam, rềp mềr bơh kra ƀòn ồng Y Long dê mờ uă nam sùm ƀòn lơh geh sră jờng rơ ƀòn niam chài, bơta lơngăp lơngai, rơndăp tăp sèng kơ̆ kơl jăp, rài kis làng bol dê ngai sơlơ bơtàu tơnguh, den tàm sàh Bảo Thuận, kra ƀòn ồng K’Tiếu, ơm tàm thôn Duệ kung là dùl nă cau geh bơngă pin dờn, neh dong mpồl bơtiàn kòn cau K’Ho tàm thôn Duệ sền gàr, ngui niam bơhiàn niam chài is dê. Là cau chài dròng cing jañ mồng ờs mờng, ồng jơh nùs bơto wơl dròng cing jañ mồng ai rơnàng kơnòm să in, mblàng yal làng bol in sang tĕ ală bơhiàn yau ờ gam di pal tai, tam klăc bal bơtàu tơnguh lơh sa mờ bal mờ hìu bơnhă sền gàr lơngăp lơngai, rơndăp tăp sèng.
Ồng sùm tus bal ală dơ̆ pơrjum tàm ƀòn lơgar nàng gĭt ală gùng dà broă lơh, broă dong kờl, nàng tơnơ̆ hơ̆ mblàng yal wơl ai hìu bơnhă, jơi nòi mờ làng bol in mờ broă lơh rềp mềr, ƀuơn wă ngan. Bơh ală broă lơh geh ngan tàm rài kis, kra ƀòn ồng K’ Tiếu jơh nùs hòi jà tơl nă cau lơh jat adat boh lam, kis tam klăc bal, ờ gŏ di lời ală bơta tam lah tam ring dềt gơlik gơs broă kal ke.
“Añ pal tơryang tơryồng tus bal ală dơ̆ pơrjum nàng iăt kơno ală gùng dà broă lơh bơh Đảng mờ adat boh lam bơh Dà lơgar dê, den hơ̆ sồng rê mblàng yal wơl ai hìu bơnhă, ai ƀòn lơgar mờ ai jơi nòi bơh añ dê. Añ hòi jà, ai ală gùng dà broă lơh, broă lơh dong kờl ngui tàm bơta geh ngan nàng ai khi in wă”.
Bơh Quảng Sơn tus Bảo Thuận mờ uă tiah làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau ndai, mpồl cau mờr 900 nă cau geh bơngă pin dờn gam gơ gơs rơbàng tàm tơrbŏ bal đah làng bol mờ kấp ủy, gơnoar atbồ, Mặt trận mờ mpồl Kwang àng. Mờ bơta gĭt wă ù tiah mờ jơnau đơs geh mpồl bơtiàn iăt, khi pơgồp bơnah ai gùng dà broă lơh, adat boh lam tus tơl hìu bơnhă; di tŭ gĭt loh, cri tơrña bơyai tam lah tam ring, hòi jà làng bol ờ gŏ di lơh tìs adat boh lam, ờ gŏ di iăt ală jơnau bơchồt lơh tam cah is.
Gơnoar hơ̆ gam geh lơh jat bơh ală broă lơh atbồ tàm ƀòn lơgar. Tus tŭ do, càr Lâm Đồng neh lơh 214 broă lơh atbồ is bè lơngăp lơngai, rơndăp tăp sèng geh bơta tus bal bơh cau geh bơngă pin dờn, tàm hơ̆ 186 broă lơh lơh broă sùm, geh cồng nha. Ală broă lơh bè “Hìu Yàng bàp ring lơngai”, “Săp nrĭ lơngăp lơngai”, “Ntas kèng lơngăp lơngai”, “Tiah làng bol ơm kis lơngăp lơngai bè lơngăp lơngai mờ rơndăp tăp sèng”,.... gam lơh jat bơta pràn mpồl bơtiàn dê tàm atbồ, rcang gàr lài mờ sền gàr ring lơngai tàm ù tiah làng bol ơm kis tơn.
Ồng Bon Yô Soan, Phó Chủ tịch Anih duh broă Mặt trận Dà lơgar Việt Nam càr Lâm Đồng đơs là, kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn là ală cau tờm kwơ màng tàm tơrgùm làng bol, lơh kơ̆ kơl jăp tam klăc bal mờ bơt bơtàu mpồl bơtiàn ring lơngai bơh tàm ƀòn lơgar.
“Gơnoar bơh kra ƀòn, ală cau geh bơngă pin dờn pơn rơ tàm làng bol jơi bơtiàn dồ ết nă cau lơh jat niam loh làng ngan tàm tơl broă lơh tơrmù, tơn jơh ală bơhiàn bơr ngơl gơla ờ gam di pal tai. Is ồn là mblàng yal gùng dà broă lơh bơh Đảng, adat boh lam bơh Dà lơgar dê tàm mpồl bơtiàn; là cau lam lài, cau lơh krơh niam ai ală tơngume cèng bơta niam ngan tàm bơt bơtàu mpồ bơtiàn; bơt bơtàu ƀòn, sàh, bơt bơtàu tiah ơm kis tàm jơnau hơ pơr gon, jơnau hơ bơh ƀòn dê. Gơnoar bơh kra ƀòn, lam bồ ƀòn, cau geh bơngă pin dờn dê là kwơ màng ngan”.
Dùl jơnau tơngkah di tŭ, dùl dơ̆ cri tơrña bơyai tŭ tam lah tam ring pa gơlik geh halà broă hòi jà làng bol ờ gŏ di iăt jơnau bơchồt ndrờm pơgồp bơnah kơryan ală broă kal ke bơh gờñ, bơh tàm ƀòn lơgar tơn. Ngan là bơh bơngă pin dờn, bơta lơh krơh lam lài mờ kơnòl bơh ală cau kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn dê, nùs nhơm rcang gàr lài sền gàr lơngăp lơngai, rơndăp tăp sèng geh lơh kơ̆ kơl jăp bơh tàm mpồl bơtiàn mờ bơta ring lơngai geh bơt bơtàu pah ngai tàm tơl ƀòn bơh càr Lâm Đồng dê.
Viết bình luận