Phó Củ tịc Quôk hội mò Nguyễn Thị Thanh pà git: dơ̆ tĕ khà cau ala mat Quôk hội khoă XVI mờ cau ala mat Mpồl duh broă Làng bol ală kâp, tơngai lơh broă bơh nam 2026 tus nam 2031 neh geh lơh tàm nùs nhơm chờ hờp chờ hờn, làng bol lơh tờm, ring bal, di adat boh lam, niam ờdo ờdă, tềm pềr mờ neh lơh geh cồng nha niam bơnĕ, ngan ngồn là Ngai chờ dà lơgar, Ngai chờ dờng bơh jơh gùt làng bol dê. Do là broă cíñ trị dờng ngan mờ broă rơcang jal mhar, nền nòn geh lơh mờ nùs nhơm geh kơnòl, bơta pơgồp bal bơta pràn, dùl nùs bal bơh jơh gùt anih lơh broă cíñ trị dê bơh dà lơgar tus ƀòn lơgar: “Cồng nha niam bơnĕ bơh dơ̆ tĕ khà dê là cơng tàng niam ngan bè bơta pràn bơh mpồl tam klac dờng jơh gùt jơi bơtiàn dê, bè pràn jak đơng lam bơh Đảng dê mờ cồng nha lơh broă bơh jơh gùt anih lơh broă cíñ trị dê; bal mờ hơ̆ kung đơs nền bơta pin dờn kơ̆ kơljap bơh làng bol dê gơ wèt mờ Đảng, Dà lơgar”.

Bè cồng nha tĕ khà cau ala mat Quôk hội, gùt lơgar neh pồ tơl 500 nă cau ala mat bơh 863 nă cau tơlik mat tĕ khà. Tàm hơ̆, 214 nă cau ala mat bơh Dà lơgar yal tơnggit tơlik mat tĕ khà, geh khà uă ngan. Rơndap tap sèng cau ala mat pơn jat tai geh bơta tam gơl niam jat gùng dà tơrmù cau ala mat gam tàm tơngai lơh cau ala mat Quôk hội, tơnguh cau ala mat mìng dùl kơnòl. Khà cau ala mat Quôk hội kờp dŭ lơh broă mìng dùl kơnòl geh pồ uă ngan rlau jơh bơh lài tus tŭ do, geh 40%. Is ồn, Quôk hội khoă XVI mờ uă bơta pa tàm rơndap tap sèng cau ala mat: Dơ̆ sơn rờp geh ala mat bơh kòn cau Ơ Đu dê geh pồ; khà cau ala mat là cau ùr geh mờr 30%, pơn jat tai gàr tàm khà uă. Do kung là dơ̆ sơn rờp khà cau ala mat bơh Dà lơgar yal tơnggit rê hờ kâp ƀòn lơgar tơlik mat tĕ khà geh khà pồ ndrờm geh jơh tơn. Ồng Lê Ngọc Chung, cau tĕ khà sơnah ƀòn Phước Thắng (Bà Rịa- Vũng Tàu yau), ƀòn dờng HCM gŏ gơ lơh niam nùs ngan tài ală cau ala mat Quôk hội geh pồ dơ̆ do li la ngan mờ ndrờm bal… geh uă cau ala mat geh pòo wơl, geh ƀằng kâp cíñ trị, ƀằng kâp mờng chài lơh broă dờng, uă cau ala mat là cau jơi bơtiàn dồ êt nă cau: “Là dùl nă cau tĕ khà, añ gŏ là, tàm mat cau ala mat Quôk hội pa yal geh wil tơl ală mpồl, kờp bal tàm anih lơh broă cíñ trị, là cau cih sră, cau lơh broă gah niam chài đơs crih tamya, mpồl lơh sa kă bro, mpồl phàu crong. Do là dùl bơta pal chờ hờp ngan, ai tơnggŏ bơta li la mờ broă rơndap lơh tàm mpồl cau geh pồ lơh cau ala mat Quôk hội. Mờ is ồn, mờ gơnoar broă là ală cau tĕ khà ơm tềng đap bơta tam gơl pa, tŭ niam pa dà lơgar dê, añ kơp kờñ cau ala may pa geh pồ ai tơnggŏ bơta jơh nùs, bơta geh kơnòl, bồ tơngoh jak, ngac ngar mờ bơceh lơh. Dipal là cau ala mat ngan ngồn bơh làng bol dê nàng tă pơgồp tàm ală gùng dà, broă lơh, lam dà lơgar cơnđuà kơ̆ mut tàm rài pa”.

Sền sơ wì bè bơta niam, rơndap tap sèng cau ala mat geh pồ lơh cau ala mat Quôk hội khoă XVI, mò Tạ Thị Yên, Phó kong kơnòl Anih duh broă Broă lơh cau ala mat, Phó Kwang lam bồ Cơldŭ Mpồl duh broă tĕ khà Dà lơgar đơs sùm: “Bơta niam cau ala mat geh pồ pơn jat tai geh tơngguh dồ bă loh làng ngan. Rơndap tap sèng cau ala mat den kung gàr bơta ala mat he dê, kung bè ndrờm bal đah ală mpồl cau mờ kung geh ală bơta tam gơl kuơmàng, tơnguh khà cau ala mat geh ƀằng kâp mờng chài lơh broă dờng kung bè mờng chài ngan ngồn gàr khà dipal bơh cau ala mat là cau ùr, hơ̆ sồng cau kơnòm să, cau jơi bơtiàn dồ êt nă cau”.

Mpồl duh broă tĕ khà Dà lơgar đơs, dơ̆ tĕ khà lơh geh cồng nha niam ngan, gàr bơta làng bol lơh tờm, loh làng, song dơpă, di adat boh lam mờ gàr niam ờdo ờdă jơh ală bơta. Bơta đơng lam, sồr lơh kràñ cê bơh Đảng dê là bơta niam ngan gàr cồng nha dơ̆ tĕ khà dê. Broă lơh kwang bàng geh rơcang tàm tơrbŏ bal, tàm pơ dờn wơl đah ală kâp. Bal mờ hơ̆ kung sền gròi tus bơto pơlam mờng chài lơh broă, sơlơ tơnguh tai sền sơ wì, jat sền, di tŭ bơsong bơta gơ kòl tàm tŭ lam lơh. Ồng Nguyễn Hữu Đông, Kong kơnòl Anih duh broă Broă lơh cau ala mat, kwang geh jơng tàm Mpồl duh broă tĕ khà Dà lơgar đơs nền: “Cồng pa pồ tơl 500 nă cau ala mat Quôk hội, 2 rbô 552 nă cau ala mat Mpồl duh broă Làng kâp càr mờ rlau 72 rbô 437 nă cau ala mat Mpồl duh broă Làng bol kâp sàh, neh đơs nền broă lơh kwang bàng geh rơcang nền nòn, làng bol lơh tờm, di jơnau cih bơh adat boh lam dê. Khà cau tĕ khà uă ngan, khà cau tĕ khà lòt đùh sră geh uă ngan rlau jơh bơh lài tus tŭ do neh ai tơnggŏ loh bơta git wă cíñ trị mờ kơnòl làng bol dê; broă lơh đơng lam, sồr lơh bơh kâp ủy, gơnoar atbồ ală kâp dê geh lam lơh kràñ cê, ndrờm bal; broă lơh yal tơnggit jơnau, mblàng yal geh lam lơh làm uă, geh cồng nha”.

Mờ cồng nha bơh dơ̆ tĕ khà dê, pơn jat tau đơs nền nùs nhơm, bơta pin dờn mờ bơta ring bal uă bơh làng bol dê gơ wèt mờ Đảng, Dà lơgar, lơh gơlik bơnàng jă kơnhăp kơ̆ ai Quôk hội khoă XVI in lam lơh niam kơnòl dờng màng tàm tŭ tơngai pa.