Tus tŭ do, gùt càr Khánh Hoà neh lơh gơs ală broă bơyai lơh rơcang ai dơ̆ tĕ khà cau ala măt Quốk hội khoă 16 mờ pồ cau ala măt Mpồl duh broă Làng bol ală kấp. 65 sàh, sơnah ƀòn, tiah is ồn neh kĭ 1 rơbô 123 tiah đùh sră, ndrờm mờ 1 rơbô 123 mpồl tĕ khà. Do là mpồl lơh ală bơnah broă bơh tàm broă lir khà măt cau tĕ khà, rơcang phan bơna tus mờ broă bơyai lơh đùh sră, kờp sră pồ, gàr niam dơ̆ tĕ khà geh bơyai lơh di mờ jơnau geh ai.

Jăt jơnau lơh nền bơh Mpồl duh broă Tĕ khà dà lơgar dê, càr Khánh Hoà geh pồ 12 nă cau ala măt Quốk hội khoă XVI, mờ 20 nă cau tơlik măt tĕ khà tàm 4 mpồl tĕ khà. Gơwèt mờ Mpồl duh broă Làng bol càr tơngai lơh broă bơh nam 2026 tus 2031, geh 108 nă cau tơlik măt tĕ khà nàng pồ geh 67 nă cau ala măt. Tàm kấp sàh, gùt càr pồ geh 1 rơbô 392 nă cau ala măt. Tus tŭ do, ală tiah neh lơh gơs broă pơrjum cri bơyai dơ̆ pe, gàr tơl di mờ broă geh ai, bơnah broă bal mờ khà broă di jăt mờ jơnau geh ai. Bal mờ lơh gơs broă cri bơyai, broă lơh mờ lir khà măt cau tĕ khà geh lơh ndrờm bal, loh làng. Tàm sàh Xuân Hải, khà măt cau tĕ khà neh geh lir tàm 17 anih đùh sră. Gơnoar atbồ sàh pơn jăt tai sền wơl, tơrgùm jơnau yal tơngit, mờ rơcang git ală bơta gơlik geh, di tŭ bơsong ală bơta gơlik geh, gàr niam gơnoar kwơ bơh cau tĕ khà in. Ồng Nguyễn Trúc Hoà, Củ tịc Anih duh broă Làng bol sàh Xuân Hải, càr Khánh Hoà pà git: “Sàh gam rơcang lir khà măt ală cau tơlik tĕ khà tàm jơh ală tiah đùh sră. Tàm tơngai tus, Anih duh broă Làng bol sàh pơn jăt tai sồr sền wơl, git ală bơta gơlik geh tàm cau tĕ khà bal mờ làng bol; di tŭ bơsong ală tơngu me gơrềng bal tus mờ jơnau yal yă di lah geh; mờ tơnguh broă gàr niam lơngăp lơngai lài, tàm mờ tơngŏ mờ ngai tĕ khà”.

Ờ mìng tàm tiah drà, tàm ală tiah jăt gah dà lềng, do là tiah geh uă cau lơh ka sùm lòt lơh ka jŏ ngai tàm dà lềng, broă sền wơl cau tĕ khà geh lơh nền nòn rơlao. Ală mpồl ƀòn ơm kis pơgồp bal mờ mpồl kwang àng tàm ƀòn tus tơl hìu nhă nàng lùp sền, git khà cau lơh broă lòt tàm dà lềng, tơngai lòt lơh ka, tŭ rê wơl, bơh tŭ hơ̆ geh gùng dà broă lơh nàng lam sồr di pal, gàr niam ờ lời cau tĕ khà lơi gơtìp gơlời. Tàm mpồl ƀòn ơm kis Thành Đạt, sơnah ƀòn Nam Nha Trang, do là tiah geh rơlao 1 rơbô 600 nă cau tĕ khà, tàm hơ̆ geh rơlao 200 nă cau lơh broă tàm dà lềng, broă sền wơl geh bơyai lơh sùm, lơh jăt tàm mùl màl ƀòn ơm kis dê. Mò Nguyễn Thị Hoa, Atbồ Mpồl ƀòn làng bol ơm kis pà git: “He lơh jăt mờ mùl màl làng bol tàm ƀòn dê. Bol añ tus sền wơl jơh tơl hìu. Pơgồp bal mờ Kwang àng ƀòn sền jơnau yal tơngit. Làng bol lòt lơh broă tàm dà lềng bơh 1 poh, geh tŭ tus 1 nhai, hìu nhă yal khà măt cau tĕ khà. Bol añ ai bơh tàm mùl màl ƀòn lơgar dê nàng lam cau tĕ khà lòt đùh sră”.

Bal mờ broă sền wơl khà măt cau tĕ khà, broă mblàng yal geh lơh tàm uă tiah, pơgồp bal tàm broă tơnguh jơnau git wă bal mờ kơnòl bơh làng bol dê. Anih yal tơngit tàm ƀòn lơgar, ală mpồl lơh broă, mpồl ling tàm ală tiah geh sùm broă mblàng yal, dong kờl cau tĕ khà in git loh làng tơngai, anih đùh sră, kung bè broă lơh bơh ală cau tơlik măt tĕ khà. Bơh ngai 26 nhai 2 tus ngai 14 nhai 3, ală mpồl lơh broă, ală tiah bơyai lơh pơrjum tìp mờ cau tĕ khà, ai tơl bơta niam nàng cau tơlik măt tĕ khà lơh jăt gơnoar lam sồr tĕ khà di jăt jơnau geh ai, mờ dong kờl cau tĕ khà wă loh rơlao bè cau tơlik măt tĕ khà lài mờ tŭ lơh gơnoar rơwah. Ồng Võ Chí Vương, Kwang lam bồ Sờh lơh kơnòl broă tàm dơlam is càr Khánh Hoà pà git: “Mblàng yal sùm bơh tŭ do tus ngai tĕ khà, anih pờ tơlik jơnau đơs tàm sàh pal pờ sùm pah ngai ală tơngu me bè tĕ khà nàng làng bol kah tus mờ broă tĕ khà, kah ngai 15 nhai 3 lòt đùh sră. Tơnơ̆ mờ tŭ yal khà măt cau tơlik măt tĕ khà, pal sền sùm khà măt cau tơlik măt tĕ khà”.

Bơh broă sền broă rơcang tàm ƀòn lơgar, kwang đơng lam càr Khánh Hoà sồr ală tiah pơn jăt tai lơh jăt di mờ bơta tàm mùl màl, rơcang git ală nùs nhơm, jơnau kơ̆p kờñ bơh cau tĕ khà dê, mờ tơnguh broă mblàng yal, ai geh nùs nhơm ring bal tàm làng bol, pơgồp bal bơyai lơh geh cồng nha dơ̆ tĕ khà. Ồng Trần Phong, Củ tịc Anih duh broă Làng bol càr Khánh Hoà đơs nền: “Gơwèt mờ broă tĕ khà den mblàng yal geh gơnoar kwơ màng ngan, mblàng yal nàng làng bol wă bè bơta kwơ bơh dơ̆ tĕ khà, dùl đah nàng làng bol wă bè kơnòl, gơnoar kwơ bơh cau tĕ khà dê. Bơh tŭ hơ̆, nàng làng bol wă, kờñ bal is, lòt đùh sră tĕ khà”.

Mờ broă rơcang lài nền nòn ndrờm bal, càr Khánh Hoà gam lơh gơs ală bơnah broă di jăt mờ tơngai geh ai, gàr niam ală cau tĕ khà ndrờm geh tus bal lòt đùh sră, pơgồp bal tàm cồng nha bơh Ngai chờ tĕ khà mờ bơ̆t bơtàu gơnoar atbồ pràn kơl dang.