Tàm rơlao 1 nam do, bi Ja Si Môn, Bí thư Chi bộ thôn Ha Wai, sàh Đơn Dương, càr Lâm Đồng sùm ờ ru mờ broă lơh bal. Lài mờ tŭ lơh jăt broă tơmŭt bal càr, sơrbì kấp kơnhoàl mờ tơmŭt bal sàh, làng bol kòn cau Chu Ru tàm kơnhoàl Đơn Dương lài do kung geh uă nùs nhơm kờñ đơs. Wă loh gùng dà broă lơh bơh Đảng, rơndăp broă lơh bơh Dà lơgar bal mờ gơnoar atbồ sàh dê, bal mờ nùs nhơm pin dờn bơh să tờm, bi Ja Si Môn neh tus tơl hìu nàng mblàng nền nòn, di pal nàng dong kờl làng bol in git di, ai geh nùs nhơm ring bal uă. Lài mờ tŭ tơnkah tờm 1 nam lơh jăt broă lơh gơnoar atbồ ƀòn lơgar 2 kấp, Bí thư Chi bộ bi Ja Si Môn ngui tai gơnoar bơh să tờm dê tàm broă mblàng yal, pơlam làng bol lơh jăt gùng dà broă rơndăp tăp sèng, tơmŭt bal 3 thôn: Ha Wai, Ma Đanh mờ Thôn Mới mờ rơlao 1 rơbô hìu làng bol.

Bi Ja Si Môn pà git: “Broă tơmŭt bal thô tàm tơngai pơgồp bal jơnau đơs bơh làng bol dê, làng bol ring nùs bal, tàm hơ̆ jơh nùs ngan ring bal ngan. Làng bol tus bal jơh nùs jơh tồr, kờñ bal jơh ală gùng dà broă lơh bơh Dà lơgar dê tàm tơngai tus thôn rơ̆p ngai sơlơ bơtàu tơnguh rơlao tai”.

Sàh Đơn Dương, càr Lâm Đồng geh crơng gơs bơh ƀòn drà dềt Thạnh Mỹ, sàh Dà Ròn mờ sàh Tu Tra kơnhoàl Đơn Dương lài do dê. Sàh geh 33 thôn den geh tus 17 thôn hờ đơm 300 hìu làng bol. Lơh jăt gùng dà broă lơh tơrmù mpồl lơh broă sră nggal, tơnguh uă bơta pràn, cồng nha lơh broă tàm ƀòn lơgar dê, sàh Đơn Dương rơndăp tăp sèng wơl, lơh gơs 15 thôn pa mờ gàr bè ờs 1 thôn, gơmù tus 17 thôn pơn drờm mờ lài. Ồng Nguyễn Văn Vinh, Chủ tịc Anih duh broă Mặt trận Dà lơgar Việt Nam sàh Đơn Dương pà git, tàm broă rơndăp tăp sèng wơl thôn ƀòn nàng ƀuơn tàm broă atbồ, đơng lam, 12 nă kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn tàm sàh là cau tờm kwơ màng ngan pơgồp bal tàm broă lơh geh nùs nhơm ring bal mpồl bơtiàn, tơnguh nùs nhơm pin dờn bơh mpồl bơtiàn ală jơi bơtiàn ờ gal cau gơwèt mờ Đảng, Dà lơgar dê.

Ồng Nguyễn Văn Vinh, Chủ tịc Anih duh broă Mặt trận Dà lơgar Việt Nam sàh Đơn Dương đơs: “Bol añ đơs ngan là cau geh bơngă pin dờn tàm sàh Đơn Dương là cau tơrbŏ bal đah Làng bol mờ Đảng mờ Dà lơgar. Ală cau do là ală cau bol añ pin dờn ngan, geh jơnau đơs nàng ai gùng dà broă lơh bơh Đảng mờ adăt boh lam bơh Dà lơgar dê tus mờ Làng bol, tàm hơ̆ uă ngan là làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau. Ală cau do là cau lam lài nàng làng bol tàm ƀòn đờm jăt bal”.

Càr Lâm Đồng tŭ do geh 49 jơi bơtiàn ơm kis bal, tàm hơ̆ làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau geh rơlao 17% khà kờp làng bol. Gùt càr geh 883 nă cau geh bơngă pin dờn geh làng bol pin dờn, sền kwơ mờ là anih kơl dìng nùs nhơm kơ̆ kơl jăp mpồl bơtiàn dê. Tơngai do gơnoar bơh kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn tàm càr Lâm Đồng sơlơ geh ai tơngŏ loh làng tŭ ală cau do là cau lam lài tàm broă tơmŭt bal mpồl lơh broă sră nggal, ngui bơta jăk chài măi mok tàm broă lơh sa suơn sre, gàr niam bơhiàn, bơta niam chài ờs mờng, gàr kơl jăp lơngăp lơngai tàm ƀòn lơgar, bơ̆t bơtàu mpồl tam klăc bal gùt jơi bơtiàn. Bi Bon Niêng Ha Dang, kòn cau K’ Ho (Làc) tàm sơnah ƀòn Lang Biang – Dà Làc pà git, kơnờm geh ală kra ƀòn bơto sồr, làng bol tơriang tàm broă bơtàu tơnguh lơh sa hìu nhă, thôn ƀòn ngai sơlơ lơngăp lơngai. Bi Bon Niêng Ha Dang: “Gơwèt mờ bơta lơngăp lơngai tàm ƀòn lơgar, gơnoar bơh kra ƀòn geh kwơ màng ngan. Kra ƀòn tàm do là cau geh bơngă pin dờn, bơto bơtê ơruh pơnu, kơnòm pa tào in, hơ̆ sồng ƀòn lơgar gàr niam lơngăp lơngai, tàm hơ̆ uă ngan là bơta ờ niam mpồl bơtiàn, pơrlòng rơndeh, ñô sa bơñul tŭ trồ mang, kơñao phan. Kra ƀòn là cau lơh broă bal mờ mpồl sền gàr lơngăp lơngai sơnah ƀòn nàng gàr niam lơngăp lơngai tàm ƀòn lơgar”.

Kis tàm gùl ƀòn lơgar, git wă nùs nhơm kơ̆p kờñ bơh tơl nă làng bol dê, ală kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn tàm càr Lâm Đồng là cau tơrbŏ bal jơnau Đảng mờ nùs nhơm Làng bol dê. Mò Cil Bri, Phó Kwang lam bồ Sờh Jơi bơtiàn mờ Pin dờn Jăt yàng càr Lâm Đồng pà git, iăt jơnau đơs bơh ală kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn, mpồl lơh broă neh dan mờ càr lơh jăt broă broă lơh bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn, prăp gàr ngui bơta niam chài ờs mờng di mờ mùl màl geh cồng nha. Kung bơh ală jơnau đơs pơgồp bal jơh nùs bơh ală kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn dê, càr Lâm Đồng pơn jăt tai ai lài bơta pràn bơcri priă tàm tiah ngài, mờ tiah làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau nàng tơnguh uă rài kis làng bol, tơrmù bơta ờ ndrờm bal bơtàu tơnguh: “Tàm tơngai bơh nam 2026 tus 2030, càr Lâm Đồng tơrgùm tàm broă lơh làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau mờ tiah kơh bơnơm jăt gùng dà broă lơh là tơrgùm bal, ai làng bol lơh tờm mờ jơnau kờñ tơnguh uă bơta niam rài kis là bơta tờm nàng lơh geh cồng nha. Ală bơta pràn tơrgùm bơsong ală broă geh kwơ bè phan bơna, bơto bơtê, lơh sơnơm, broă lơh sa mờ bơtàu tơnguh cau lơh broă. Bơta kwơ màng rơlao tai là ai geh bơta niam nàng làng bol ală jơi bơtiàn ờ gal cau tơnguh bơta pràn is, tus bal nền nòn rơlao tàm broă bơtàu tơnguh bal càr dê”.

Tàm ală tam gơl pràn kơl dang bơh ƀòn lơgar càr Lâm Đồng tŭ do dê, kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn kung gam là ală “ñjrong kis” tàm ƀòn lơgar, là anih kơl dìng nùs nhơm làng bol ală jơi bơtiàn dê. Mờ bơngă pin dờn, broă lơh mờng chài bal mờ kơnòl gơwèt mờ mpồl bơtiàn, ală kra ƀòn là cau tơrbŏ bal jơnau Đảng mờ nùs nhơm làng bol nàng pơgồp bal tàm broă ai gùng dà broă lơh bơh Đảng, adăt boh lam bơh Dà lơgar dê mŭt tàm rài kis, bơ̆t bơtàu mpồl tam klăc gùt jơi bơtiàn, prăp gàr bơta niam chài mờ bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar ngai sơlơ bơtàu tơnguh.