Tơngai rềp ndo, Gah Kòn dềt bơrlŭ bal Hìu sơnơm Uă gah Tiah Tây Nguyên sùm dờp gĭt nđờ jơ̆t nă cau kòp là kòn dềt bơtờp kòp jơng tê bơr. Mò Hoàng Thị Chuyên tàm sàh Dăk Liêng, càr Dăk Lăk geh sau klau 4 sơnam gam sơm kòp tàm do pà gĭt, lài hơ̆ hìu bơnhă gŏ sau gơtìp duh să uă, jơng tê geh uă mun pơrhê jơtăng dà, blơi sơnơm tơrmù duh ai sau in hùc mơya ờ bời. Kơlôi rơcăng, hìu bơnhă neh jun sau tus hìu sơnơm sơm.

“Sau duh să ngan, gơtìp nrơ̆t jơng tê tai. Sau kung ờ gơtùi sàu sa sơl, jê sau ñìm, tê jơng geh mun den tàng jê mờ hùc sơnơm den hă, bĭc sùm. Añ kơlôi rơcăng ngan”.

Bi H’Duyên Byă, sàh Cư Pui, càr Dăk Lăk kung geh kòn klau gơtìp bơtờp kòp jơng tê bơr gam sơm tàm Gah Kòn dềt Hìu sơnơm Uă gah Tiah Tây Nguyên rlau 1 poh do, kơlôi rơcăng.

“Lòt hìu sơnơm di 8 ngai rao bờh mờ tŭ do sau kung bời đau dồ êt sơl. Ngai lài lòt là sau duh să uă, ờ gơtùi sàu sa dồ êt lơi, tài sồt mbùng”.

Ƀák sìh mò Lê Thị Bích Phượng, Gah Kòn dềt bơrlŭ bal, Hìu sơnơm Uă gah Tiah Tây Nguyên yal, bơh bồ nhai 3, khà cau kòp là kòn dềt kòp jơng tê bơr mŭt piam kòp gơguh mhar, geh ngai gĭt gŏ gĭt nđờ jơ̆t nă tơn. Cồng nha xét nghiệm pà gŏ bơta geh măt bơh Enterovirus 71 dê- jơi virus geh bơta khih pràn ngan, lơh gơguh tai jơnau pơhìn gơbàn aniai kơn jơ̆, is ồn tàm kòn dềt hơđơm 5 sơnam:

“Nam do jăt xét nghiệm bơh Hìu sơnơm bol hi dê lơh geh gĭt gŏ là túyp EV71 gơ bơtờp uă rlau. Kòp EV71 lơh ai kòn dềt in duh să, geh ală aniai gơlời wơl sơbơng roh ngan, bè: aniai gơlời wơl tơngoh, ală gùng mhàm plai nùs. Kòn dềt gơ tơnggŏ duh să uă sùm, nrơ̆t să. Geh ală oh dềt kơn jơ̆ rlau là rơpơ̆t să, tă nhơm mhar”.

Ờ mìng kòp jơng tê bơr gơguh uă, khà cau bơtờp kòp mprơm gơlik mhàm mờ toh dà tàm kòn dềt Dăk Lăk kung geh tơnggŏ gơguh sơl. Tàm sàh Ea Riêng neh gĭt gŏ tiah geh kòp toh dà tàm hìu bơsram bal mờ 26 nă cau bơtờp. Tềng đăp bơta gơbàn do, gah lơh sơnơm ƀòn lơgar neh sơrbăc mhar căng tiah, bơsong tiah gơbàn kòp mơkung lam lơh ndrờm bal ală broă lơh sok sền nàng kờñ kơryan jơnau pơhìn lơh bơtờp mờ gơbàn uă kòp tàm uă tiah. Mò Trương Thị Ngân, kwang bàng Hìu sơnơm sàh Ea Riêng, càr Dăk Lăk pà gĭt:

“Hìu sơnơm sàh neh ai kwang bàng tus kơnhoàl ù tiah geh kòp nàng lơh kloh khuẩn, lơh sàng goh tiah ơm kis; mơkung bơto pơlam cau kòp ơm yah ngài tàm hìu mờ tus jăt sền, sơm kòp”.

Bơh bồ nam tus tŭ do, Dăk Lăk gĭt gŏ 5 tiah geh kòp jơng tê bơr mờ pơgăp 700 nă cau bơtờp tàm uă ƀòn lơgar; 26 nă cau bơtờp toh dà mờ mờr 600 nă cau kòp mprơm gơlik mhàm, gơguh pràn pơndrờm bal dùl tŭ mờ nam lài. Nàng sok sền broă gơlik geh, ƀak sìh Hoàng Hải Phúc, Kwang Lam bồ Anih tờm Kòp tê jê să càr Dăk Lăk, pà gĭt:

“Bol hi geh broă rơndăp lơh dan mờ Sờh Lơh sơnơm nàng lam lơh ală broă lơh bơsong ndrờm bal, nàng kờñ sok sền, kơryan kòp bơtờp ờ lời lơh bơtờp tàm uă tiah. Is ồn, bol hi neh tơnggơs mpồl lòt sền, jăt sền mờ bơto pơlam, mblàng yal làng bol tơngguh uă gĭt wă rơcăng kơryan kòp. Mơkung ai pà dà sơnơm nàng ƀồm lơh kloh tiah ơm kis, rơcăng kơryan kòp bơtờp bơh chờm, bơh gờñ, bơh ngài”.

Tềng đăp bơta gơbàn kòp bơtờp ờ ƀươn soh tàm kòn dềt, broă rơcăng lài rơcăng kơryan lài, gŏ gờñ mờ sơm kòp di tŭ lơh gơnoar broă kwơmàng ngan nàng tơrmù aniai gơlời wơl mờ kơryan lơh bơtờp. Bal mờ lơh ngan bơh gah lơh sơnơm dê, tơl hìu bơnhă kung pal tơngguh uă gĭt wă sền gàr sàng goh, jăt sền pràn kơldang kòn dềt, bơh hơ̆ sơm băt tê bal sok sền gơtùi ală kòp bơtờp, sền gàr niam lơngăp lơngai ai mpồl bơtiàn in.