VOV.K'Ho- Dơ̆ mìu dà tih dà lìu jŏ jòng pa do neh lơh uă sàh, sơnah ƀòn tàm càr Dăk Lăk, ngan là ală sàh, sơnah ƀòn tiah đah mat tơngai lik càr kong hoàc huơr kơn jơ̆ kơn jut ngan mờ git nđờ rhiang thôn, git nđờ jơt rbô nơm hìu làng bol gơtìp gơ bam tàm dà. Tus tŭ do, bơdìh mờ broă bơsong hoàc huơr bè phan bơna den broă lơh sền gàr pràn kơldang să jan, rơcang lài kơryan kòp bơtờp kung geh tơrgùm lam lơh uă. Kơnòl broă do geh Gah lơh sơnơm jal mhar lam lơh mơ tơnơ̆ dŭ dà gơ hòi soat, gàr niam pràn kơldang să jan mờ tiah ơm kis ai làng bol in.

VOV.K'Ho- Ală ngai dà gơhoài soăt, dơ̆ lĕ bal mờ broă pơs wàs hìu đam, làng bol tàm tiah gơtìp dà tih dà lìu hờ đah măt tơngai lik càr Dăk Lăk (càr Phú Yên lài do) sùm geh dong kờl kham, pà sơnơm mờ pơlam sền gàr pràn kơl dang să jan bơh ală mpồl y ƀák sìh tàm càr mờ bơh càr ndai tus. Broă lơh geh lơh jal mhar tàm ală tiah kham kòp ntrờn, dong kờl làng bol di tŭ kơrian ală kòp tơnơ̆ mờ dà tih dà lìu mờ kơl jăp wơl rài kis.

VOV.K'Ho- Kòp sơnrang là dùl tàm ală kòp bơtờp sơbơng roh ngan, tài bơh virus sơnrang lơh gơbàn, kòp bơtờp bơh phan kis tus kòn bơnus, uă ngan bơh tềl kap halà tềl kuah bơh phan gơbàn kòp dê, mờng gơbàn ngan rlau jơh là so, mèo. Tŭ neh gơbàn kòp sơnrang den ndrờm bè jơh ală cau kòp chơt să lơm. Bè hơ̆ den tàng, broă rơcang lài kơryan kòp mờ sơnơm vaccine tŭ gơtìp so, mèo kap, kuah geh kuơ dờng ngan, geh sền là “nha kơryan” ƀă tàm ngan rlau jơh nàng sền gàr pràn kơldang să jan, màng kis cau kòp dê.

VOV.K'Ho- Tŭ do, tàm jơnau yal bè gơtìp kòp tê jê să, ală kòp ờ gơtờp gam sơlơ ngai sơlơ gơguh. Tàm hơ̆ geh ală kòp bè tuyến giáp, mờ khà cau gơtìp kòp tuyến giáp ngai sơlơ gơguh, tàm hơ̆ uă ngan là ală cau ờ pràn tuyến giáp. Kòp do bŭ lah ngềt ngơ̆t mơya di gơlan lơh gơrềng uă ngan tus mờ bơta pràn kơl dang să jan bal mờ bơta niam rài kis.

VOV.K'Ho- Tus bal ală broă tàp pràn să jan di pal là dùl tàm ală broă lơh nàng dong kờl cau dờng sơnam gơguh pràn să jan, tơnguh uă rài kis nùs nhơm. Tàm càr Dăk Lăk, ngai sơlơ geh uă cau dờng sơnam rơwah broă ơwañ să pah ngai, jòi bơta chờ mờ pràn kơldang bơh ală môn tàp pràn să jan di pal mờ bơta pràn bal mờ rơnàng sơnam dê.

VOV.K'Ho- Ală nam pa do, tàm càr Dăk Lăk, broă gơtờp kòp HIV bơh gùng bic bài geh rơlao 3 bơnah 4 tàm khà ală cau gơtìp mờ kòp do geh tơngŏ gơguh tàm mpồl cau klao bic bài mờ cau klao. Do là dùl bơta lòng dờng màng ngan tàm broă rơcang kơrian mờ kòp HIV/AIDS tàm càr Dăk Lăk.

VOV.K’Ho- Mho òr (21/10), tàm càr Dăk Lăk, Anih kơlôi sơnơng ală broă lơh rơcăng kơryan bơtờp kòp Tây Nguyên bơyai lơh tơngkah 50 nam ngai crơng gơs (22/10/1975 – 22/10/2025).

VOV.K’Ho – Sền gàr pràn kơldang să jan cau dờng sơnam là dùl tàm ală broă kuơmàng bơh tơl hìu bơnhă mờ jơh gùt mpồl bơtiàn dê, tài do là tŭ tơngai să jan kòn bơnus sơn đờm gơmù bè pràn kơldang, bồ tơngoh kung bè bơta pràn dră wơl mờ kòp jê. Broă sền gàr di rơp dong cau dờng sơnam gàr bè ờs bơta niam rài kis, tơn jŏ sơnam kis mờ kis pràn kơldang, chờ hờp bal mờ hìu bơnhă, cau pròc mhàm tờm.

VOV.K'Ho- Gơtờp bơh mè tus kòn là dùl tàm 3 gùng lơh gơtờp tờm kòp HIV, den tàng, lài do, uă cau ùr ờ bơtoah gơtìp kòp do neh ờ gơtùi lơh mè. Mơya, mờ broă bơtàu tơnguh bơh gah lơh sơnơm dê, tŭ do, ală cau ùr gơtìp kòp HIV gơtùi geh bun, deh kòn pràn kơl dang bè ờs bè jơh ală cau lơh mè ndai di lah gờñ geh sơm rơcang lài kơryan lơh gơtờp HIV bơh mè tus kòn. Do kung là dùl tàm ală gùng dà broă lơh kwơ màng mờ gah lơh sơnơm neh mờ gam lơh ngan nàng tơmù khà cau gơtờp kòp HIV tàm mpồl bơtiàn.

VOV.K’Ho- Gơguh huyết áp là dùl tàm ală bơta kòp jŏ jòng mờ gơbàn uă ngan tŭ do. Kòp sơbơng roh ngan, mơya gơbàn dồ bă ngềt ngơt mờ là jơnau tờm ngan lơh gơbàn bơta gơ drồl mhàm tơngoh, gơ drồl mhàm plai nùs, ờ pràn plai nùs… digơlan lơh chơt să cau kòp khat tàm tŭ lơi. Gơwèt mờ cau kòp gơguh huyết áp, broă hùc sơnơm di jat jơnau sồr mờ lơh jat dùl bơta mờng kwèng rài kis niam bơnĕ, geh sàu sa, tàp pràn să jan dipal den rơp dong cau kòp kis pràn, lơngăp lơngai, tơrmù lơyah ngan rlau jơh jơnau ờ niam gơlời wơl.