Ồng Y Du, kòn cau Bơnhàr, là cau lơh sơnơm ƀòn Đê Kốp – Đuol, sàh Mang Yang, càr Gia Lai. Pah poh, ồng tus ală hìu nhă tàm ƀòn nàng mblàng yal tàm broă rơcang kơrian kòp, broă pơs wàs kloh niam tiah kis, sền gròi bơta pràn kơl dang cau kra, cau ùr geh bun mờ tơngai cit vaccine ai kơnòm dềt in.

Jăt ồng Y Du đơs, cồng nha bơh broă lơh sơnơm tàm ƀòn là loh làng ngan. Lài do làng bol mìng blơi is sơnơm nàng hùc tŭ gơtìp kòp tê jê să, tus tàm tŭ kòp jroă hơ̆ sồng tus hìu sơnơm. Tŭ do den neh is, làng bol neh jòi tus hìu sơnơm tŭ geh bơta lơi gơrềng tus mờ bơta pràn kơl dang să jan, cit vaccine ai kòn dềt in, cau ùr geh bun di tơngai tus hìu sơnơm nàng kham: “Hìu sơnơm tŭ do neh geh bơcri priă lơh niam rơlao uă ngan. Làng bol tàm ƀòn tŭ do neh git niam rơlao, pah tŭ kòp tê jê să, añ tus kham hơ̆ sồng sồr tus tàm hìu sơnơm là làng bol ndrờm tus nàng kham, sơm kòp geh cồng nha rơlao”.

Ală cau lơh broă gah lơh sơnơm thôn, ƀòn bè ồng Y Du là cau tơrbŏ bal tàm mpồl lơh sơnơm mờ mpồl bơtiàn, là cau mblàng yal ală jơnau bè pràn kơl dang să jan, lơh sơnơm mờ dà đơs bal mờ jơnau git wă bơh làng bol ƀòn lơgar dê. Tàm Hìu sơnơm tiah 3 sàh Gào, mò Đinh Thị Cất, Phó lam bồ hìu sơnơm pà git, ală nam pa do, broă lơh sơnơm tàm do geh uă tam gơl niam.

Broă mblàng yal pràn kơl dang să jan geh lơh sùm, pơgồp bal mờ ală dơ̆ pơrjum thôn, ƀòn, broă lơh mpồl bơtiàn, bơh tŭ hơ̆ tơnguh uă loh làng ngan jơnau git wă bơh làng bol dê. Là sàh geh rơlao 65% khà kờp làng bol là jơi bơtiàn ờ gal cau, khà làng bol blơi sră sền gàr să jan gơguh ndrờm bal bơh tơl nam mờ tŭ do neh geh mờr 90%.

Do là bơta tơngŏ chờ hờp ngan, tài tŭ geh sră sền gàr să jan, làng bol rơ̆p iang nùs rơlao tŭ tus kham, sơm kòp, tŭ lơi kung rơcang tus mờ broă lơh drơng ala tàm hìu sơnơm ala mờ broă sơm kòp is tàm hìu. Jăt mò Cất đơs, hìu sơnơm tàm sàh neh pơgồp bal lơh gơmù uă ngan ală cau pal jun tus hìu sơnơng dờng, dong kờl tềm pềr priă mờ tơngai ai làng bol tàm tiah ngài in. “Sền gàr bơta pràn kơl dang lài ngan ai làng bol in den cồng nha lài ngan là cit vaccine, tŭ do làng bol git bloh den tàng cồng nha geh uă ngan. Broă rơcang kơrian kòp, mblàng yal deh dùh di kơrhia tàm hìu nhă geh lơh niam bơnĕ ngan. Dơ̆ pe tai là bè broă rơcang kơrian mờ kòp gơtờp, kwang bàng tus mblàng yal den làng bol kờñ bal uă ngan, làng bol git niam ngan bloh”.

Ồng Nguyễn Đăng Quang, Củ tịc Anh duh broă Làng bol sàh Gào, càr Gia Lai pà git, tơnơ̆ mờ tŭ lơh broă tơrlòng lơh gơnoar atbồ lơgar 2 kấp, sơrbì kấp kơnhoàl, tơmŭt bal sàh, ù tiah dờng ơnàng, khà kờp làng bol gal rơlao bơh 3 tus 4 dơ̆. Broă tơnguh bơcri priă, tơnguh broă bơto nàng git wă broă lơh ai mpồl y ƀák sìh bal mờ mpồl lơh sơnơm thôn, ƀòn in sơlơ pal geh lơh nàng gàr niam broă sền gàr bơta pràn kơl dang să jan lài ngan ai làng bol tàm bơta pa in.

Is ồn là pal geh broă dong kờl tai ai mpồl lơh sơnơm thôn ƀòn – mpồl lơh broă geh gơnoar tờm tàm broă sền gàr bơta pràn kơl dang să jan mpồl bơtiàn tàm ală ƀòn. Ồng Nguyễn Đăng Quang đơs: “Kơ̆p kờñ Đảng, Dà lơgar sền gròi tai ai broă lơh sơnơm tàm ƀòn in, tàm hơ̆ uă ngan là broă dong kờl mpồl cau lơh sơnơm nàng ală cau do in iang nùs lơh broă. Nàng gàr niam broă lơh, di pal mờ broă sền gàr tơn bơh sơnrờp. Tài tŭ do broă lơh gơnoar atbồ sàh neh dờng ơnàng, broă lòt rê ngài rơlao”.

Gơtùi đơs, broă lơh sơnơm tàm ală thôn ƀòn, lơh sơnơm mpồl bơtiàn tàm càr Gia Lai neh mờ gam tơnguh gơnoar kwơ màng tàm broă sền gàr pràn kơl dang să jan lài ngan, rơcang kơrian kòp gơtờp, mblàng yal tơnguh uă jơnau git wă làng bol in, tơrmù kal ke kòp tê jê să, tơrmù bơta kal ke ai hìu sơnơm dờng in mờ ai broă lơh drơng ala lơh sơnơm tus rềp mờ làng bol. Tàm bơta broă lơh gơnoar atbồ ƀòn lơgar neh geh tam gơl pràn, ù tiah dờng ơnàng, làng bol gal, nàng broă lơh sơnơm tàm ƀòmn, broă lơh sơnơm mpồl bơtiàn pơn jăt tai tơnguh gơnoar kwơ màng do, den Dà lơgar pal pơn jăt tai sền gròi, bơcri priă bè cau lơh broă, phan lơh broă, phan bơna mờ bơto broă lơh.