Bồt Yến (Bar bèt) càr Dăk Lăk gơgơs phan bơna lòt nhơl niam bơnĕ is ngan

VOV.K'Ho- Tàm gùng lòt jòi gŏ tiah dà lềng đah măt tơngai Lik Dăk Lăk, Bồt Yến là dùl anih tus gơhòi gơ jà ngan tài bơh ală bơta niam bơnĕ is mìng gơ geh lơm. Bơnơm ơm tềng hơđăng dà lềng mờ gơtùi lòt jơng tus jơng bơnơm tàm kàl dà soăt. Tềng hơđăng Bồt Yến geh ală chi che rơ̆ ru ngan; tềng tiah dà lềng glòm gùt dar geh ală phan kis tàm dà li la ngan, ñhơ̆t dà lềng bềng rùp să. Ờ mìng niam bè ù tiah ƀòn lơgar lơm, Bồt Yến gam gơhòi gơ jà tài bơh broă lơh lòt nhơl rềp mềl bơh làng bol tiah do dê.

Ngài tiah tờm sơnah ƀòn Tuy Hoà pơgăp 17 kơi sồ rê hờ đah Tô, gơ wèt sàh Ô Loan, tiah lòt nhơl tiơng pơnrơ Bồt Yến mpờl gŏ tềng đăp măt bal mờ bàr nơm bồt tàm gùl dà lềng. Tềng jơng là ală ƀlàng lŭ, ƀlàng ñhơt dà lềng mờ bràs tàm pơn jăt bal bơh àr tus tơn tềng jơng bồt Yến.

Tàm ală ngai duh, gal ngan ală mpồl năc tus ală tiah lòt nhơl tiơng pơnrơ dà lơgar Bồt Yến nàng còp sền, sền gŏ. Bi Lê Thị Kim Cúc, tus bơh càr Gia Lai, pè muh pè măt ngan:

"Añ sùm lòt Nha Trang, lòt Đà Nẵng hơ̆ sồng rê tus Quy Nhơn mơya dơ̆ sơnrờp tus ndo mờ ờ gŏ sơning ù tiah dà lềng tàm do niam ngan, sàng goh ngan, gơ niam ngan, gơ là kờñ ngan. Kòn bơnus tàm do gơ là kờñ ngan”.

Bồt Yến ngài gah dà lềng pơgăp 400 thơk, geh bă ù ơnàng 1,97 lồ, bơta jơnhoa 70 thơk, gùt dar là ală tơrñăng lŭ ntàu jưr. Ngài mờ Bồt Yến pơgăp 50 kơi sồ rê hờ đah àr là Bồt Đụn, bă ù ơnàng pơgăp 1 sàu, jơnhoa pơgăp 20 thơk. Bơnah dà lềng tàm tơrbŏ đah ù gờl mờ Bồt Yến mờ Bồt Đụn kung thờl dồ êt sơl. Tŭ dà lềng gơ mù lơyah, dùl ƀlàng lŭ mpờl gŏ tàm tơrbŏ tơn gah dà lềng mờ Bồt Yến, Bồt Đụn. Đah Tô măt tơngai mŭt Bồt Yến là dùl nơm bơnơm dềt gơ dă jòng glòm gah dà lềng lơh gơlik gơs ală tơrñăng lŭ ntàu jưr mpờl tus dà lềng sơnđan là Bồt Choi. Neh uă dơ̆ tus mờ Bồt Yến, mơya gơ wèt mờ bi Mỹ Hiền, sơnah ƀòn Tuy Hoà, pah dơ̆ tus là dùl nùs nhơm krơi is.

"Bi gơlơh kờñ ngan tŭ ƀùi rơhiơm mho dà lềng gơ hoài soăt he lòt jơng gơtùi mờ he triang sền geh ƀlàng ñhơ̆t dà lềng. Bơta hơ̆ gơ là niam ngan mờ ờ gŏ di ƀlàng dà lềng lơi kung geh ờ”.

Jăt ală sră pơ àr lời kir jak chài, kơnhoàl ù tiah Bồt Yến geh crơng gơs bơh ală tŭ lơh broă bơceh mò phan dơlam ù jăt kềng gah dà lềng bè ƀlàng Lŭ Blu. Là dùl nă cau gĭt wă jrô bè phan kwơ geh is tiah ơm kis mờ lòt nhơl, lòt uă ngan tiah, mơya Phŏ Pơgru dờng – Tiến sìh ồng Phạm Trung Lương, Anih kơlôi sơnơng Phan kwơ geh is tiah ơm kis mờ Bơtàu tơngguh kơnhăp jŏ, ai lơh krơi is crih crài ngan tềng đăp bơta niam bơh Bồt Yến dê:

"Añ ngan ngồn gơlơh kờñ ngan mờ krơi is crih crài ngan pa sền gŏ geh bơta gơ geh kwơ ngan gơ wèt mờ bơtàu tơngguh lòt nhơl hơ̆ ngan là kơnhoàl ù tiah Bồt Yến do. Tàm do gơ geh bal uă bơta kwơ gơhòi gơ jà ngan lòt nhơl. Hơ̆ là phan lời wơl bè phan tàm ù gơrềng tus jơnau broă lơh bơh bơnơm ồs dê. Dơ̆ bàr bal mờ hơ̆ bol he gam prăp gàr geh ală phan kis ñhơ̆t dà lềng gơtùi đơs là pơnrơ ngan rlau jơh. Mờ bơta dơ̆ pe tai là bơta kwơ niam chài. Añ gơlơh kờñ ngan mờ jơnau lơh bơh làng bol dê, mờ gơ geh kwơ ngan”.

Tŭ năc lòt nhơl tus Bồt Yến, làng bol ƀòn lơgar gơgơs ală cau pơlam lòt nhơl, lơh gơrề uă nùs gơboh, bơta pơnyờ să bè ală bơta kwơ phan lời wơl niam bơnĕ is ngan mờ brê bơnơm geh is dê ai pà. Làng bol tàm Bồt Yến kung gơgơs cau chài lơh ală gùng đơs crih Ƀài Còi, cèng tus năc lòt nhơl in ală jơnau kah wơl niam bè niam chài ờs mờng bơh yau bơh ƀòn lơgar dê. Dùl nă cau lơh broă bal bơh jơnum lòt nhơl mpồl bơtiàn Bồt Yến dê chờ hờp yal bè broă lơh he dê:

"Mờ nùs nhơm mpồl bơtiàn, să tờm añ hòi jà oh mi tàm mpồl gĭt pĕ đờng gĭt đơs crih bơtàu tơngguh bơta đơs crih Ƀài Còi tàm pơn jăt mờ tàm pơdờn bèp ồng lài do dê nàng drơng ai năc lòt nhơl in ơm rlô jơng tàm Bồt Yến, lòt còp sền Bồt Yến nàng pơgồp bơnah tơngguh uă bơta kwơ tiah lòt nhơl Bồt Yến”.

Ngai do Bồt Yến neh gơgơs mpồl bơtiàn lơh lòt nhơl mờ sền gàr ală phan kis ñhơ̆t dà lềng, lơh broă rơndăp tăp sèng ngan. Năc tus ndo rơ̆p geh triang sền ñhơ̆t dà lềng rềp gah dà lềng geh dùl mờ ờ geh bàr tàm sèng gah dà lềng Phú Yên mờ ka nô halà plung wil; geh sền gŏ ală broă lơh niam chài ờs mờng bơh yau; geh còp ƀòn lơh bar bèt chàng nàng wờng ñchi bơh tài tiah do gam geh măt hòi là ƀòn Yến, là Bồt Yến…mờ geh tơrlòng tàñ jàl bal mờ ală mè, ală bi ùr mờ sa ală phan sa bơkah mùl gŏ is ƀòn dà lềng dê…

Bồt Yến ờ mìng niam bè ù tiah ƀòn lơgar brê bơnơm geh is lơm mờ gam niam tài bơh broă làng bol ơm kis mờ phan lời wơl, sền gàr phan lời wơl mờ yal tơngĭt bơta kwơ phan lời wơl hơ̆ tus mờ tơl nă cau.

Viết bình luận