Gơ wèt mờ cau K’Ho, tàñ sơ̆ (sah, trộ) ờ mìng gơ sồr pal geh bơta chài, kơ̆ nùs lơm mờ gam là bơta mờng chài geh bơto yal wơl bơh rài ồng pàng. Cau chài Rơ Ông Ha Bông (kòn cau K’Ho Cil) ơm tàm thôn K’Nơh, sàh Đam Rông 4, càr Lâm Đồng là dùl tàm ală cau kung gam kơ̆ nùs sùm đềt mềr mờ broă lơh ờs mờng bơh yau. Jăt mờng chài bơh cau chài dê, tơl nơm sơ̆ geh tai jơnau sồr is bè phan lơh mờ bơta chài tàñ.

“Broă săc rwah phan ngui nàng tàñ sơ̆ sùm geh cau chài sền gròi ngan. Cau chài rơ̆p lòt mŭt tàm brê geh ƀòn dê ai gơnoar mờ jòi ală tờm ƀăng lời gơ in dờng gơgơs sơkàr tơnơ̆ 2 nam den hơ̆ sồng geh koh, tờm sơkàr geh rwah pal là ală tờm niam, kơnhăp mờ ờ gơtìp tu cuh. Tơnơ̆ tŭ cèng rê, phan ngui lơh pơn jăt tai geh săc rwah jăt bơta sơnam mờ tơl bơnah bơh tờm sơkàr dê. Bơnah lơi lơbơn, kơ̆, geh bơta rơbă dipal den geh gàr wơl nàng tàñ. Sơkàr nàng tàñ sơ̆ (sah dờng, sah gràng tàñ bràng) kung krơi mờ sơkàr ngui nàng tàñ trộ (hơ̆ là sơ̆ dềt, trồ đăng lô). Phan ngui lơh niam ngan là bơta tờm nàng lơh gơlik gơs dùl phan bơna gơ niam măt, gơ kơnhăp mờ geh ngui jŏ jòng rlau. Broă săc rwah mờ lơh phan ngui tàñ sơ̆ hơ̆ ờ gŏ di là dùl ngai bàr ngai là chài tơn ờ. Mờ hơ̆ ngan là mờng chài geh bơto yal wơl bơh rài ồng rài pàng, bơh mè bèp mờ ală cau lòt lài dê lời wơl”.

Tơnơ̆ tŭ rơcăng phan ngui lơh, cau chài sơnđờm lơh bơsong tơl tơrnàñ, lơh să sơ̆ mờ rơndăp ală gùng tàñ. Gơ jăt tàm bơta chài, ală gùng tàñ geh pe, puan, phàm, jơ̆t halà 12 gùng kung di sơl. Cau chài pal tam gơl bơta pràn tê, gàr ai ală tơrnàñ in gơ tàm pơgồp bal kơnhăp, ờ gơtìp pă; mơkung sền swì, koh niam ală bơnah jơngkah mờ ơn kơnhăp ală anih căp nàng lơh sir dùl nơm sơ̆.

Bơh ngkời tơl nơm phan bơna tàñ gơs là bơta kơ̆ nùs mờ mờng chài geh lơh geh bơh uă nam jòng. Mờ bơta do gam geh cau chài Rơ Ông Ha Bông jàu pơrdờn wơl ai rơnàng kơnòm să tàm hìu bơnhă in pơn jăt tai tàm pơrdờn lơh. Bon Niêng Hoàng Đức, deh nam 2013, là sau klau cau chài Rơ Ông Ha Bông dê. Kòn đời mè bơh tŭ 3 sơnam, oh geh ùr bơklau cau chài ròng sền gàr. Dờng kềng să ồng, Hoàng Đức mhar ngan gơboh kờñ broă tàñ sơ̆ mờ tŭ do neh gơtùi bal mờ ồng tàñ ală sơ̆ bơh sơnrờp.

“Añ kờñ ơih. Añ kờñ prăp gàr broă lơh ờs mờng bơh yau bơh ồng pàng añ dê. Añ kờñ ngan tàh sơ̆. Do là sah, do là trộ do…”.

Ală sơ̆ là phan ngui geh kwơ ngan tàm rài kis làng bol K’Ho dê bơh rài yau tus tŭ do. Bi Cơ Liêng K’Joan (ơm tàm thôn K’Nơh, sàh Đam Rông 4, càr Lâm Đồng) pà gĭt:

 “Sơ̆ geh kwơ ngan tàm rài kis. Tŭ lòt mìr, lòt brê àñ lềng dà, halà mŭt tàm brê pik biăp…he prăp phan bơna tàm sơ̆ ƀươn ngan. Bal mờ sơ̆ gơ ờ gŏ lơh ƀơ̆ ƀơl tiah ơm kis, tài bơh gơ geh tàñ bơh phan brê bơnơm lơm, tŭ sơ̆ sèt den gơ lề is tàm tiah ơm kis. Sơ̆ geh kwơ ngan tàm rài kis bol hi dê bơh rài mò pàng tus rài he tŭ do”.

Gơ wèt mờ cau K’Ho Cil, broă tàñ phan gam gơ jăt bal mờ jơnau đơs bè gơnoar broă cau klau dê tàm hìu bơnhă mờ mpồl bơtiàn. Cau chài Rơ Ông Ha Bông, đơs:

“Jăt mò pàng he dê đơs: kờñ tàñ sah pal mŭt tàm brê jòi sơkàr, kờñ sa sŭ pal jòi gle, kờñ gĭt bơh bơr pal iăt kơno kwang bàng dê đơs, kờñ gơgơss cau klau, cau bèp tàm hìu bơnhă den pal gĭt tàñ phan. Tàñ phan là gai was nàng gĭt nền anih ơm bơh cau klau dê tàm ƀòn. Bè añ do bơh dềt añ neh bơtê tàñ mờ tus tŭ do neh 58 sơnam añ kung gam tàñ sơl”.

Bơh ală jơnau bơsram bơh dềt kềng gah bềp tus ală gùng tàñ gam geh jàu pơrdờn wơl ai kòn sau in, broă lơh bơh cau chài Rơ Ông Ha Bông dê là jơnau yal bè pràn kis bơh broă tàñ sơ̆ ờs mờng bơh yau tàm Dơng K’Nơh. Tơl nơm sơ̆ geh lơh gơlik ờ mìng tơrgùm bơta kèr chài, mờng chài bơh cau chài dê lơm mờ gam ơn prăp ală bơta kwơ niam chài bơh cau K’Ho Cil dê. Tŭ cau chài kung gam kơ̆ nùs sùm sền gàr broă lơh, tŭ cau kơnòm sơnđờm gơboh kờñ mờ bơtê tàñ, ală gùng tàñ tơrnañ ờs mờng bơh yau kung gam pơn jăt tai tơn dŏ jòng, pơgồp bơnah sền gàr bơhiàn niam chài is mpồl bơtiàn tàm rài kis ngai do.