Nam 2025, lòt nhơl càr Quảng Ngãi kờp dŭ wă 5 tơlak 200 rbô nă năc, gơguh 38% pơndrờm mờ nam lài. Priă geh bơh kă bro lòt nhơl kờp dŭ geh 3 rbô 700 tơmàn đong, geh priă lơgar ndai pơgăp 22 tơlak dolar Mỹ, gơguh 2 dơ̆ mờ nggùl. Cồng nha do pà gŏ, bơta pràn bơtàu tơngguh bơh gah lòt nhơl ƀòn lơgar dê, mơya kung gơ tơlik jơnau sồr pal geh ală broă lơh bơsong tờm ngan nàng bơtàu tơngguh kơ̆ kơnhăp tàm tŭ tơngai tus. Tơngai do, ală anih lòt nhơl tàm sàh Măng Đen (lài do gơ wèt kơnhoàl Kon Plông, càr Kon Tum) gơhòi gơ jà khà uă năc lòt nhơl, ngan là tàm ală dơ̆ ơm rlô, sa tềp. Bulah bè hơ̆ khà năc tus Măng Đen kung gam gơ jăt bơta nhai kàl sơl, ờ hềt kơ̆ kơl jăp gùt nam.

Jăt bi Y Trang, cau tờm anih Sóc’s House sàh Măng Đen, bơtàu tơngguh Măng Đen kờñ pal ơn jơnau sồr prăp gàr ơn khà dùl, tàm hơ̆ broă sền gàr wơl bè ờs bơhiàn niam chài krơi is mờ ală phan kis brê bơnơm geh is là jơnau pal jăt sùm sùm. Kòn bơnus geh gĭt nền là anih tờm bơh ală tŭ bơtàu tơngguh dê; tơl nă làng bol pal là cau tờm sền gàr niam chài mờ là “cau ala măt lòt nhơl”. Bi Y Trang sùm kơlôi tus: “Lơh tus nđờ den he kờp dŭ gơ in nền ngan tus hơ̆. Măng Đen mờ gàr geh bơta mùl geh do. Brê bơnơm geh is là ù tiah ƀòn lơgar brê bơnơm gam wơl bè ờs, nhơm trồ den sàng goh. Kòn bơnus sùm đềt mềr, lơbơn niam. Bơta bơtàu tơngguh den là kờñ ală rơndăp broă lơh bơcri priă uă bè ƀlàng rơndeh par, gùng rơndeh lòt mhar, tiah ơm rlô pràn să pas mơda, halà tiah mpồl lơh broă mìng sền gàr pràn kơldang să jan niam ngan pơnyơu là bè hơ̆, den kung lơh ai bă ù Măng Đen in pas gơs mờ kơ̆ kơnhăp jŏ tai”.

Bulah tìp bal uă bơta ƀươn is ồn bè brê bơnơm geh is, nhơm trồ tiah mờ ù tiah ƀòn lơgar, mơya ală phan bơna bơ̆t bơtàu Măng Đen dê gam uă bơta ờ hềt niam. Ală drơng broă sa priă drơng lòt nhơl tàm Măng Đen ờ hềt lơh geh jơnau kờñ. Drơng sa priă blơi phan gam rƀah lơ ời, mìng là phan lơh geh bơh sươn sre mờ phan lơh sơnơm, ờ tơl ală bơta drơng broă sa priă tàm dong kờl bơtơl, nhơl chờ hờp, lơh rài bồ tơngoh mờ sền gàr năc lòt nhơl, is ồn là ală drơng broă sa priă lời ai cau ùr in. Ồng Phạm Văn Thắng, Củ tịc Anih duh broă Làng bol sàh Măng Đen, càr Quảng Ngãi pà gĭt, kal ke dờng ngan tŭ do bơh Măng Đen dê kung gam sơl là phan bơna bơ̆t bơtàu gùng lòt: “Càr Quảng Ngãi neh geh jơnau lơh nền lam lơh Gùng dà lơgar 24 tàm nam 2026. Do kung là ală bơta niam ngan nàng lòt nhơl Măng Đen bơtàu tơngguh. Bơdìh hơ̆ tai, ală broă bơ̆t bơtàu dờng, broă bơ̆t bơtàu hìu đam gơ wèt mờ Măng Đen kung kờñ bơta dong kờl bơh càr dê sơl. Tŭ do, càr kung neh bơyai lơh jà cau lơh 3 rơndăp broă lơh tiah drà. 3 rơndăp broă lơh tiah drà do geh bă ù ơnàng rlau 800 lồ mờ kờp jơh priă bơcri pơgăp 26 rbô tơmàn đong. Tŭ 3 tiah drà do gơgơs rơ̆p lơh geh jơnau kờñ blơi prăp phan mờ ală drơng broă sa priă”.

Tàm Măng Đen kung bè ală sàh đah măt tơngai mŭt càr Quảng Ngãi, lơh broă lòt nhơl kung gam mìng gơcèng bơta lơh is, broă lơh dềt rah rài; ală anih kă bro, anih lòt nhơl uă ngan bơh làng bol mờ mpồl lơh sa kă bro dềt ngan dê bơcri priă is. Jăt ồng Võ Trung Mạnh, Ƀí thư Đảng ủy sàh Tu Mơ Rông, dilah ờ geh priă jền tơl pràn, ală sàh kal ke ngan gàr geh ală anih lòt nhơl tŭ do gam geh, tàm tŭ bơta pràn bơtàu tơngguh lòt nhơl gơ jăt bal mờ phan lơh sơnơm, brê mờ broă lơh sa sươn sre ƀòn brê bơnơm bơh kơnhoàl ù tiah do dê dờng ngan: “Tŭ Mơ Rông mờ ală anih lòt nhơl tàm ù tiah càr Kon Tum yau den kung mờr bè là ală anih lơh broă is lơm, bơnah dong kờl bơcri priă càr dê dồ êt ngan. Tài bè hơ̆, dan càr pal bơyai jrô rlau tai nàng hòi jà bơcri priă, dong kờl bơcri priă nàng kờñ bơtàu tơngguh lòt nhơl”.

Dùl tàm ală anih gơkòl dờng bơh lòt nhơl càr Quảng Ngai tŭ do dê là ờ tơl ală anih ơm bĭc mờ drơng broă sa priă niam uă, tàm tŭ phan bơna gùng lòt tàm tơrbŏ ờ hềt ndrờm bal, lơh uă cau bơcri priă ờ khin lam lơh ală rơndăp broă lơh geh broă lơh dờng. Nàng ai lòt nhơl bơtàu tơngguh ndrờm pal mờ bơta pràn, càr Quảng Ngài gĭt nền broă tờm là lơh sir kơrnoăt boh lam, tă bơsong anih gơkòl mờ lơh gơlik gơn kơnờm bơh kâp hơđơm. Tàm hơ̆, càr gờñ ai lơh jăt ală gùng dà, broă lơh krơi is, ai lài bơtàu tơngguh lòt nhơl mpồl bơtiàn gơ jăt bal mờ prăp gàr niam chài mờ lơh geh cồng nha ală tiah lòt nhơl tiơng pơnrơ. Mò Phạm Thị Trung, Kwang Lam bồ Sờh Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl càr Quảng Ngãi, pà gĭt:  “Tàm broă lơh mờr tus rơ̆p ai lơh jăt ală jơnau neh lơh nền bơtàu tơngguh lòt nhơl kơnhăp jŏ bơh càr Quảng Ngãi dê tơnơ̆ tơrgùm bal dùl. Bơta do gơ tàm pơn jăt tàm pơdờn jơnau lơh nền tàm pơrjum bơh bàr càr Kon Tum yau mờ Quảng Ngãi yau dê tàm tŭ tơngai pa do, mơkung lơh geh, tam gơl mờ bơtơl bàr pe pơlam gùng dờng bơh Mpồl Lơh kơnòl broă sùm Tỉñ ủy càr Quảng Ngãi dê bè bơtàu tơngguh lòt nhơl tàm tŭ tơngai tus”.

Càr Quảng Ngãi gĭt nền, lơh jăt lơh bal kơ̆ kơl jăp đah kơnhoàl ù tiah đah măt tơngai Lik mờ Mŭt, bơtàu tơngguh lòt nhơl dà lềng gơ jăt bal mờ lòt nhơl brê, lòt nhơl ƀòn brê bơnơm, lòt nhơl niam chài mpồl bơtiàn, bơh hơ̆ rơhời ai lòt nhơl gơgơs gah lơh sa tờm kwơmàng ngan.