Tỉnh Ninh Thuận daok hu labaih 19.000 uranaih lac anek di dom sang kan kathaot. Dalam nan hu labaih meteh dom uraniah lac bangsa Cam, bangsa Raglai haong uraniah metui medar, jaoh jo, njom jru mek. Tỉnh daok kham merat peih Bilan ngak ka uranaih thun 2020 ngan saong kadha "Ba gauk tame khik iek uranaih, pacang caga rapeik rapai uranaih" meng rilo bruk sangka, daong ka uranaih kan kathaot, uranaih bangsa takik meng mbang ngui tal bac da-a, me-in sambai. Ái Nghiêm, urang vak di rayo sap ndom VN daok di ban raya HCM hu kadha vak ndom ka bruk nan:

Uranaih Raglai xã Phước Thành, H.Bác Aí tui amaik nao puh

 

  Ngan saong kadha "Ba gauk tame khik iek uranaih, pacang caga rapeik rapai uranaih" , tỉnh Ninh Thuận hu peih “Bilan ngak ka uranaih thun 2020” dalam bilan 6; piah jhul khang bruk pathau khan gam saong rilo bruk iek glang, khik caga uranaih.

Sở LĐTB & XH  tỉnh Ninh Thuận jeng hu padang dom kapul nao ravang saong alin hadiah pandap brei ka dom adei uranaih kan kathaot, uranaih bhum ceik, bhum urang bangsa takik haong dom labik Bảo trợ xã hội dalam tỉnh ngan saong yaom jien abih tih jaik 150 triệu đồng. Tui nan, tỉnh hu pok brei 70 pok jien bac ka uraniah kan kathaot, pachreih bac, yaok pok 1 triệu đồng meng jien di Kadung jien daong uranaih Việt Nam.

Adei Takia Diệu Hiền, anek saih tal bac 4/4, Sang bac Tiểu học Hoài Trung, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận lac 1 dalam dom anek saih bangsa Raglai kan kathaot kham merat yam tapa kan kandah, bac da-a naih joi hu taduan pok jien bac mbang ini drut drui lac: “Anek bui sambai lô hu urang daong brei 1 pok jien bac saong dom kaya pandap, anek kham merat bac da-a biak siam.”

Bruk khik caga, iek glang saong pato pakai uranaih lac bruk ngak gam gam di dom puk palei dalam tỉnh Ninh Thuận, abih di nyu lac ngan saong uranaih sang biak kan kandah.

Tỉnh Ninh Thuận hu panuac ieu dom gah, dom kapul nyaom dalam hệ thống chính trị ba gauk tame bruk meng rilo jalan ngak gheih, piah ka yaok adei jeng hu iek glang saong cakrok abih gah. Urak ini, jaik abih dom uranaih ala 6 thun dalam tỉnh hu brei harak Bảo hiểm y tế;  uranaih meng 6 tal 36 bilan hu menyum Vitamin A, dom uranaih ala 5 thun lavang lavaih jeng trun hu 1,5% yaok thun. Dom sang bac mầm non hu tal bhum ceik, bhum bhap bini bangsa takik dalam tỉnh, pabak hu bruk iek glang, pato pakai uranaih. Labik me-in sambai brei ka uranaih yau sang uranaih, pasak ilamu, gilang tapuk, mblang bein…hu tỉnh buh jien padang ngak di dom labik pasak tỉnh, huyện, xã. Dalam tỉnh hu labaih 1.200 adei hu daong brei gam gam di puk palei. Labaih 40 adei bangsa Cam haong Raglai metui amaik ame daok hu raong pato di pasak bruk ngak xã hội tỉnh. Adei Đạo Thị Kim Thương bangsa Cam brei thau: “meng bruk daong di Karja, adei mboh drei brei tari taring, kham merat bac da-a naih joi,daong piah ka puk paga, palei pala.”

Meng bruk sangka abih drei bo dom anek saih klaak bac kayua sang kan kandah di Ninh Thuận dak harei dak takik. Meng hatai kham merat oh caik ka uranaih halei klaak bac kayua sang kan kandah, thun 2020, hadei di tuk padeih Tết lavik harei kayua jit Covid-19, dom anek saih mai bac veik hu tal 93%, lac 1 kham merat biak praong di karja saong gah pato pakai di tỉnh.

Ong Hồ Xuân Ninh, urang dang akaok UB bhap bini huyện Bác Aí, tỉnh Ninh Thuận brei thau, lingiu di bruk peih ngak samar drah dom sarak daong brei di Karja, huyện daok hu jak ba, ieu pataom dom prein khang piah daong ka uranaih bangsa takik yau ye: rik pataom tapuk, siphau, khan ao, alin radaih juak, brei jien bac…daong ka dom adei hu mbuan lagaih nao bac.

“Huyện daok kham merat jak ba uranaih mai bac veik hadei di tuk padeih pacang jit Covid-19. Huyện thau lac Bilan ngak ka uranaih, pambuak haong dom kapul nyaom duah thau cambaih bruk uraniah mai bac veik saong kuhria caga ka bilan hè jaik tal. Tukvak padeih bac, dom adei bhian nao menei ia craoh, tui amaik ame tagok ceik mbuan gaok bala pandik harao. Huyện patagok bruk pathau khan, jak ba rahra tame bruk iek glang, khik caga ka uranaih hu raidiuk dak harei dak siam jang.”  

Tui ong Nguyễn Văn Bình, Phó Yam ndok Sở LĐTB&XH tỉnh Ninh Thuận, bruk khik caga, iek glang saong pato pakai uranaih dalam tỉnh daok rilo kan kandah gah jien padai buh tame ngak, kurang urang jakar chuyên trách, oh ka hu kapul urang pambuak bruk di palei, di labik daok. Lingiu di nan, bruk kinh tế -xã hội jeng ngak kan kandah tal raidiuk di rilo sang, mbuan ba tal dom bruk taong paoh gauk dalam sang, rapeik rapai uranaih, njauk bala pandik harao, mblung ia, klaak bac…Piah pasiam dom kan kandah nan, ong Nguyễn Văn Bình brei thau: “Kol dahlak hu daong ka tỉnh ba tabiak jalan ngak khik caga uranaih 5 thun saong yaok thun. Bruk nan lac piah paglaong hatai sahneng di dom pakat, dom gah, abih di nyu lac dom urang ngak bruk khik caga uraniah, ngak habar ka yaok uranaih hu daok dalam siam mekre, salamat. Bruk ngak hu di dom thun tapa lac, dom uranaih njauk bala pandik harao, njauk rapeik rapai, mblung ia…dak harei dak takik.”   

Meng dom kham merat di dom gah, dom pakat karja dalam tỉnh Ninh Thuận piah sangka daong ka dom adei gaok kan kandah meng mbang ngui tal me-in sambai, dom uranaih sang kan kathaot hu trun daok takik. Meyah thun 2014, tỉnh Ninh Thuận hu 24 rabau uranaih sang kan kathaot saong gaok biak rilo kan kandah, tal urak ini, trun daok labaih 19 rabau uranaih. Urak ini, Ninh Thuận daok caong hu rilo jang bruk daong prein di abih menuac sia, piah daong ka dom adei yam tagok dalam raidiuk saong bac da-a./.

Urang lang: M.Phương - 31/5/2020  

 

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Pho Yam ndok PT : Nguyễn Ngọc Năm
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân