Meng tuk EC brei “thẻ vàng”, ye bruk gilai taong mek ikan lih tapa bhum tasik negar langiu hu trun

Meda lac, ngan haong ong Hoàng Thái Hồng (daok di khu phố 5, phường Phước Lộc, ban sit La Gi, tỉnh Bình Thuận) ye mbang nao tasik thun 2018 nan lac bruk ong oh var hu tal luac rai. Meng yaom jien patak pataom hu dalam rilo thun, jak ba gauk gar manuac urang dalam sang, ong ngak gilai bahrau hu prein khang 300CV (mã lực). Mbang nao tasik akaok meti angaok sruh gilai bahrau ngan haong 10 urang, gilai ong gaok tapon ikan prong. Tok thau nduac tui tapon ikan, gilai nao tame bhum tasik di Indonesia saong njauk urang jakar negar ini cap khik. Jaik 1 tỷ đồng ngak gilai gam haong jien blei tame pandap taong mek ikan njauk ba nao am cuh abih, rup ong njauk daok guk 4 thun. Tuk tabiak guk, mai veik palei negar ye mboh sang di drei laik tame kan kandah: "Drei nao, drei oh sangka drei lih tapa ye njauk urang cap mek, kayua ini lac mbang nao akaok mereip nan ye oh ka thau hagiat. Hadei ini ngak njauk tui adat hukum oh lih tapa tra"

Bruk lih tapa bhum tasik negar langiu oh lac tok ngak ka rilo urang taong ikan lahik jien tỷ, bo daok ngak ka rilo doanh nghiệp pablei tabiak pandap panda tapa châu Âu gaok kan kandah kuhria meng tuk khaol drei njauk Ủy ban châu Âu (EC) brei “thẻ vàng” ngan haong kaya ikan di Việt Nam. Tuk kaya ikan taong mek brei thau cambaih asal di nyu, harak gar brei thau asal di nyu daok daok srau dhau ye rilo doanh nghiệp njauk nao blei kaya ikan tamo meng negar langiu yaom biak glaong piah pabak tui harak pambuak bruk. Ong Trần Văn Dũng, akaok hội đồng quản trị Công ty chế biến, pablei salih tame tabiak negar lingiu kaya ikan tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu brei thau, yaok thun doanh nghiệp blei tame meng 15-20 triệu đô la Mỹ kaya ikan tamo: "Kaya ikan tamo urak ini dak harei dak kurang min blei biak kan, ba tal bruk dom doanh nghiệp dalam negar meriak gauk, kayua yau nan ye bo jhul yaom tagok glaong. Kadha ini doanh nghiệp gam kan kandah ka nguyên liệu, kan ka bruk pablei tabiak blei tame nan ye oh hu laba"

Tui yaok pataom, meng tuk EC brei “thẻ vàng”, ye bruk gilai taong mek ikan lih tapa bhum tasik negar langiu hu trun, min jeng oh ka mboh padeih veik. Cambaih laih, di tỉnh Ninh Thuận, meng akaok thun 2019 tal ini hu 9 mbang lih tapa jalan tapen negar angaok tasik. Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu meng bilan 6/2020 tal ini mboh hu 6 sruh gilai lih tapa bhum tasik negar langiu. Dalam tuk nan, meng thun 2017 tal thun 2019, tỉnh Bình Thuận hu 23 sruh gilai ikan ngan haong 187 urang taong mek ikan njauk dom negar Indonesia, Malaysia, Thái Lan cap khik kayua lih tapa bhum tasik taong mek ikan.

Dom gah chức năng brei thau, tukvak tapa, dom tỉnh Đông Nam Bộ hu ba tabiak rilo jalan ngak piah patrun bruk gilai ikan nao tapa bhum tasik negar langiu, yau oh brei harak adat nao taong mek ikan, oh brei padang ngak bahrau ngan haong po gilai hu gilai ikan njauk negar langiu cap khik; pakauk oh brei nao taong mek ikan miat miat ngan haong po gilai ngak suan veik… Puac bilan 4 meng blaoh, Bình Thuận, Ninh Thuận saong Bà Rịa Vũng Tàu hu mboh tangin tame Quy chế pambuak bruk dalam pacang cakak taong mek ikan suan adat hukum… Yau nan min, tui Thượng tá Phạm Văn Trác, Phaok tham mưu trưởng, Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Thuận, bruk pacang cakak taong mek ikan suan adat hukum jeng oh ka hu peih ngak samu gauk, yau nan ye jeng daok bruk urang taong mek ikan ngak suan: “Dalam thun 2020 oh hu gilai halei tabiak meng Ninh Thuận bo njauk negar langiu cap khik, tok hu sa sruh gilai NT 91065 njauk gah Trung Quốc cap khik dalam harei 21/7/2020 tal ini jeng oh ka mboh gilac veik mai palei, angaok gilai hu 11 urang kayua ong Nguyễn Tú Phương, daok di khu phố 5, phường Mỹ Đông, Ninh Thuận ngak po. Ngan haong sruh gilai ini, thun 2017 po gilai panduan tame bal Vũng Tàu daok”

Yau nan lac, hadei di jaik 3 thun ngan haong 2 mbang pasang iek, EC taong yaom glaong dom kham merat di Việt Nam dalam Hukum pacang taong mek ikan suan adat hukum, oh pathau khan saong oh ngak tui adat hukum ba tabiak, vak katut lac IUU. Yau nan min, EC jeng hu panuac kakei lac, tuk halei Việt Nam oh ka langyah hu kadha gilai ikan lih tapa bhum tasik negar langiu ye EC oh paok klaak thẻ vàng. Saong tuk nan oh lac tok hu gah kaya ikan di negar drei gaok khat lahik bo urang taong mek ikan jeng gaok rilo kan kandah. Kayua yau nan ye, langiu di bruk ba tangin tame ngak biak catang di dom gah chức năng ye bhap bani jeng brei paglaong hatai sahneng piah ka EC paok klaak thẻ vàng ngan haong gah kaya ikan negar drei./.

Urang lang: Jasi – 26/10

 

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Pho Yam ndok PT : Nguyễn Ngọc Năm
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân