Tơợ ra diu ra dzương, bâc pa bhlâng đhanuôr coh cr’noon choh r’veh r’đoong Trà Quế, thành phố Hội An ơy tươc ooy clung pa bhrợ hân đhơ cha kêệt pa bhlâng đoọng pếch pa liêm k’tiêc, choh bhrợ r’veh Tết. Ch’ol ooy clung lâng bâc râu r’veh, cơnh ha bhêy, tần ô, mồng tơi, ha bhêy thìa, xà lách… T’cooh Mai Văn Ánh xay moon, đhanuôr t’mêê cha bêệt m’ma hân noo ha ọt ha pruột năc lum cha kêệt ra ngooh đanh đươnh đh’rưah lâng bâc ơl đh’lúc, tu cơnh đêêc r’veh chặt vaih căh lâh liêm. T’cooh Ánh xay moon, coh c’moo ahay năc muy c’moo zr’năh k’đhap pa bhlâng lâng manuyh choh r’veh Trà Quế. Tr’nơơp c’moo năc vaih pr’luh cr’ăy Covid-19, pazêng đong pa câl chr’na đha năh k’đọp pơ loọng, r’veh căh ngai câl. Bêl pr’luh cr’ăy doọ dzợ vaih k’rơ năc vaih đhí boo tuh bhlong, bhươl cr’noon choh bhrợ r’veh bil hư bâc pa bhlâng. Xang đhí boo, pr’loọng đong t’cooh Ánh k’rong c’rơ choh r’veh Tết lâng cr’noọ cr’niêng hân noo choh r’veh Tết vaih liêm, bơơn pay pa chô bh’nơơn bâc lâh mơ: “C’moo đâu cha kêệt pa bhlâng, pleng k’tiêc ta luôn tr’xăl vaih bâc cơnh, căh vêy p’răng năc r’veh chặt vaih zih. Hân noo Tết n’nâu r’veh công m’bưi. Azi choh liêm ghit lâh mơ công lum zr’năh k’đhap; năc lúc bâc phân, za đâr, tưới đac muy t’ngay 3 chu, tươi m’bưi tươc bâc năc r’veh buôn n’xọ. C’moo đâu tu crêê tươc âng đhr’năng cha kêệt ra ngooh, đợ bâc năc xiêr k’dâng 20%, pa chô ooy đêêc năc chr’năp dzooc tơợ 20 tươc 30%. C’xêê nâu a năm, ha dợ bơr pêê c’xêê coh cr’chăl vaih Covih r’veh ta choh bhrợ bâc năc chr’năp pa câl công căh lâh bâc. T’ngay hân đoo acu công bơơn tơợ 500 tươc 600 r’bhâu đồng, t’ngay tết năc bâc lâh mơ. Ng’moon zazum công zập ng’đươi coh pr’loọng đong lâng coh cr’chăl Tết.”

Bhươl cr’noon choh bhrợ r’veh r’đoong Trà Quế, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam tr’haanh lâh 400 c’moo ahay lâng râu liêm sạch, đha hum yêm âng r’veh căh đhị ooy vêy. R’veh Trà Quế choh bhrợ mơ ooy, pazêng đong pa câl chr’na đha năh, khách sạn coh Hội An, pazêng siêu thị coh thành phố Đà Nẵng lâng tỉnh n’lơơng câl lứch mơ đêêc. T’cooh Mai Cử, manuyh ăt bhrợ coh bhươl cr’noon choh bhrợ r’veh r’đoong Trà Quế coh bâc c’moo n’nâu xay moon, r’veh Trà Quế vêy ta zư lêy râu chr’năp liêm, muy năc ng’đươi ooy k’tiêc k’bunh crêê liêm, cơnh lơơng năc kỹ thuật choh r’veh vêy ta pa choom coh bâc lang manuyh đhanuôr coh đâu: “Ng’moon zazum k’tiêc coh Trà Quế liêm pa bhlâng, lâng bh’rợ choh bhrợ r’veh hữu cơ, r’veh sạch. Phân bón bâc bhlâng năc đươi êế t’rí c’rooc, phân hữu cơ, bánh dầu, bêl ahay năc đươi rong coh k’ruung, coh a bọc đác năc r’veh đha hum, đha hum yêm lalay cơnh, liêm choom năc bâc lâh mơ lâng zr’lụ n’lơơng.”

T’cooh Nguyễn Hoan, Chủ nhiệm Hợp tác xã bh’rợ du lịch Cẩm Hà xay moon, bhươl cr’noon choh r’veh r’đoong Trà Quế năc dzợ lâh 200 pr’loong đong choh bhrợ đhị đhămk’tiêc k’dâng 18,5 héc ta cơnh lâng 17 râu r’veh. Zập c’moo,đhanuôr coh đâu pa câl ooy thị trường k’dâng 75 tấn pazêng râu r’veh r’đoong, coh hân noo Tết pa câl k’dâng 20 tấn. T’cooh Hoan xay moon p’xoọng, r’veh Trà Quế ta bhrợ têng căh đươi zơ nươu c’chêệt bh’ruy, nhâm mâng râu liêm crêê âng chr’na đha năh: “Đhí boo số 9 dưr vaih coh x’rịa c’moo ahay năc bhrợ bil hư lứch đhăm choh bhrợ r’veh âng đhanuôr. Xang n’năc, vêy vel đong zup zooi câl m’ma, đhanuôr choh bhrợ r’veh hân noo Tết. Xoọc đâu bhươn r’veh công ơy chặt vaih liêm. R’veh coh đâu năc vêy bha ar xay moon Vietgap. Đợ zên bơơn pay pa chô mơ 350 r’bhâu đồng muy sào muy t’ngay. Xang đhí boo chr’năp dzooc dal k’dâng 30%. R’veh Trà Quế xoọc đâu căh zập ting cơnh cr’noọ đươi dua âng thị trường.

Ting cơnh p’căn Trần Thị Hồng Trang, Phó Giám đốc Trung tâm kỹ thuật nông nghiệp thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, tu crêê tước âng pr’luh cr’ăy Covid-19 đanh đươnh lâng đhí boo vaih ta luôn năc bh’rợ tr’nêng nông nghiệp âng thành phố Hội An lum bâc râu zr’năh k’đhap. Đoọng zup zooi đhanuôr pa dưr bh’rợ pa bhrợ, nhâm mâng pr’ăt tr’mông, thành phố Hội An ơy đoọng 500 ức đồng zup zooi pazêng vel đong câl m’ma chr’noh, bh’năn băn, zup zooi đhanuôr pa dưr bh’rợ pa bhrợ. Trung tâm công bhrợ bâc lơp pa choom ooy kỹ thuật, đoọng cán bộ khuyến nông pa choom đhanuôr ooy bh’rợ choh bhrợ t’veh sạch liêm công cơnh zư lêy r’veh coh cr’chăl pleng k’tiêc căh liêm cơnh xoọc đâu. P’căn Trần Thị Hồng Trang rơơm kiêng, manuyh choh r’veh Trà Quế năc bơơn pay pa chô bâc bhlâng coh hân noo choh veh Tết c’moo đâu: “Xang g’luh đhí boo tuh bhlong năc tơợ bâc n’đăh, Trung ương vêy, tỉnh vêy, pazêng apêê liêm loom công vêy ơy zup zooi đoọng ha pazêng vel đong. Cẩm Hà, coh đêêc vêy bhươl cr’noon choh bhrợ r’veh r’đoong Trà Quế công ơy câl m’ma r’veh, ha roo zup zooi đhanuôr pa bhrợ coh hân noo ha ọt ha pruôt lâng hân noo ha ọt ha pruột c’moo 2020- 2021. Ha dợ lâng Trung tâm kỹ thuật nông nghiệp năc xang pazêng g’luh boo tuh, Trung tâm công ơy pa choom đoọng ha đhanuôr ooy bh’rợ choh pô, t’nơơm chr’noh cha năm, r’veh r’đoong xang boo tuh. Lâh n’năc, zập c’moo Trung tâm năc lứch bhrợ lớp pa choom, xay moon khoa học kỹ thuật choh bhrợ coh pazêng râu tơơm chr’noh đoọng ha đhanuôr.”/.

Làng rau Trà Quế vào vụ Tết

                                   PV/VOV-Miền Trung

Vượt qua những khó khăn do dịch bệnh và mưa bão, rét lạnh bất thường kéo dài, những ngày này từ sáng sớm đến tối mịt, bà con làng rau Trà Quế có mặt trên cánh đồng rau, chăm chút cho vụ rau Tết. Ai cũng mong muốn vụ rau này bội thu để bù đắp cho 1 năm khó nhọc vì dịch bệnh, thiên tai.

Tờ mờ sáng, rất đông bà con làng rau Trà Quế, thành phố Hội An đã có mặt trên các cánh đồng mặc cho giá lạnh tê người để vun xới, chăm sóc vụ rau Tết. Chỉ vào đám ruộng với đủ loại cải xanh, cải thìa, tần ô, mồng tơi xà lách…ông Mai Văn Ánh nói, bà con vừa xuống giống vụ đông xuân đã gặp rét lạnh kéo dài kèm theo sương muối nên cây rau rất khó phát triển. Ông Ánh cho biết, năm qua là một năm quá khó khăn với người trồng rau Trà Quế. Đầu năm bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19, các nhà hàng đóng cửa, rau trồng ra không tiêu thụ được. Khi dịch bệnh lắng xuống thì bão lũ liên miên, làng rau tiêu điều. Sau mưa bão, gia đình ông Ánh dồn sức trồng rau Tết với mong muốn vụ rau Tết được mùa, được giá: « Năm nay lạnh quá, thời tiết thay đổi liên tục, không có nắng nên rau chậm phát triển. Vụ Tết này cũng ít rau. Mình phải chăm sóc kỹ vất vả hơn ; phải bón nhiều phân, che lưới, tưới nước ngày 3 lần, tưới ít chứ nhiều là rau sẽ bủn. Năm nay do ảnh hưởng không khí lạnh, năng suất giảm khoảng 20%, bù lại giá tăng từ 20 đến 30%. Tháng ni thôi chứ mấy tháng thời covid thì rau làm ra nhiều cũng đâu bán được giá. Ngày nào tôi cũng thu nhập được khoảng từ 500 đến 600, ngày tết thì hơn. Nói chung cũng đủ trang trải gia đình và lo tết. »

          Làng rau Trà Quế, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam nổi tiếng hơn 400 năm qua với chất lượng rau sạch, mùi vị thơm ngon hiếm nơi nào có được. Rau Trà Quế làm ra đến đâu, các nhà hàng, khách sạn ở Hội An, các siêu thị ở thành phố Đà Nẵng và các tỉnh lân cận mua hết đến đó. Ông Mai Cử, người gắn bó với làng rau Trà Quế nhiều năm nay chia sẻ, rau Trà Quế giữ được thương hiệu, một phần nhờ điều kiện thổ nhưỡng phù hợp, mặt khác do kỹ thuật trồng rau được trao truyền qua nhiều thế hệ người dân nơi đây: « Nói chung đất ở Trà Quế rất tốt, với mô hình sản xuất rau hữu cơ, rau sạch. Phân bón thì chủ yếu dùng phân chuồng, phân hữu cơ, bánh dầu, trước đây là dùng rong ở sông đầm nên cây rau có mùi vị thơm, rất đặc trưng, chất lượng tốt hơn so với các nơi khác »

Ông Nguyễn Hoan, Chủ nhiệm Hợp tác xã dịch vụ du lịch Cẩm Hà cho biết, làng rau Trà Quế có hơn 200 hộ dân sản xuất trên diện tích khoảng 18,5 hecta với 17 chủng loại rau. Mỗi năm, bà con nơi cung ứng cho thị trường khoảng 75 tấn rau các loại, riêng vụ Tết bán ra khoảng 20 tấn. Ông Hoan cho biết thêm, rau Trà Quế sản xuất không sử dụng thuốc trừ sâu, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm : « Cơn bão số 9 xảy ra hồi cuối năm ngoái làm hư hại toàn bộ diện tích rau của bà con. Sau đó, được địa phương hỗ trợ mua giống, bà con triển khai sản xuất vụ rau Tết. Hiện vườn rau cũng đã phát triển tốt. Rau ở đây đã có giấy chứng nhận Vietgap. Thu nhập bình quân 350 ngàn /1 sào/ ngày. Sau bão giá thành rau tăng cao khoảng 30%. Nguồn cung rau Trà Quế hiện không đủ cung ứng cho thị trường. »

Theo bà Trần Thị Hồng Trang, Phó Giám đốc Trung tâm kỹ thuật nông nghiệp thành phố Hội An, tinht Quảng Nam, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 kéo dài và bão lũ dồn dập nên sản xuất nông nghiệp của thành phố Hội An gặp nhiều khó khăn. Để giúp nông dân khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống, thành phố Hội An đã cấp 500 triệu đồng giúp các địa phương mua giống cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ bà con tái sản xuất. Trung tâm cũng đã mở nhiều lớp tập huấn kỹ thuật, cử cán bộ khuyến nông hướng dẫn bà con quy trình sản xuất rau an toàn cũng như cách chăm sóc rau trong điều kiện thời tiết bất thường như hiện nay. Bà Trần Thị Hồng Trang hy vọng, người trồng rau Trà Quế sẽ bội thu trong vụ rau Tết năm nay : « Sau những trận bão liên tục thì từ nhiều nguồn, Trung ương có, tỉnh có, các nhà hảo tâm cũng có đã hỗ trợ cho các địa phương. Cẩm Hà, trong đó có làng rau Trà Quế cũng đã mua giống rau, lúa hỗ trợ nông dân sản xuất vụ đông và vụ đông xuân 2020-2021. Còn Trung tâm kỹ thuật nông nghiệp thì sau các đợt mưa bão, Trung tâm có hướng dẫn cho bà con phương pháp chăm sóc hoa, câ cảnh, rau màu sau bão lụt. Ngoài ra, hàng năm Trung tâm đều mở các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật trên các loại câ trồng cho nông dân. »/.

 

 

 

 

           

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn