Đắk Lắk vêy p’răng, vêy đhí cắh đớc đh’nớc ngai nắc lướt mót ooy pr’hát xa nul lâng nắc vêy bấc ngai n’năl tước cóh bấc c’moo ahay. Rau đêếc nắc đhí k’rơ, váih cóh prang c’xêê c’moo, nắc p’răng puýh pa bhlâng, xơớt goóh cóh prang da ding k’coong, k’ruung tọm đác… Nắc tơợ hân noo xơớt goóh c’moo 2019 n’nâu, p’răng đhí Đắk Lăks nắc tơớp lâng pazêng hân noo pay pa chô choom ng’xay lâng rau chr’nắp âng kinh tế, bêl pazêng pr’đươi điện đươi tơợ mặt t’ngay, điện đươi tơợ đhí vêy ta bhrợ têng. Đợ năng lượng ta bhrợ t’mêê bấc ơl pa bhlâng cóh prang k’tiếc k’ruung, cóh tr’nơớp nắc ơy ta đươi dua liêm choom, pa dưr rau dưr váih âng kinh tế xã hội.

 

Cóh pazêng t’ngay tr’nơớp c’xêê 3 âng hân noo xơớt goóh Tây Nguyên, đhị rau p’răng puýh âng crâng k’goong bhơi xấc ma răng goóh, zr’lụ công trình điện đươi tr’ang âng mặt t’ngay Sê-rê- pôk 1- Quang Minh bhứah 120 héc ta, công suất 100Mwp âng tập đoàn Đại Hải, cóh chr’val Ea Wer, chr’hoong Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk, xang 6 c’xêê bhrợ têng, nắc ơy ta pa luíh, rau tr’nơớp âng pazêng c’xêê bơơn pay pa chô bấc ơl p’răng, đhí. T’coóh Lê Quang Minh, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần k’rong bhrợ lâng pa dưr Điện Đại Hải moon ghít: Hân đhơ t’mêê mót pa bhrợ cắh mơ đanh, nắc k’rong bhrợ ooy điện đươi tr’ang âng mặt t’ngay cóh zr’lụ đhăm k’tiếc đharứt p’răng puýh bấc ơl cơnh Buôn Đôn nắc crêê c’lâng. Ghít nắc, cóh dự án Sê- rê- pốk 1, t’mêê mót pa bhrợ tơợ c’xêê 2 bêl đêếc ahay, nắc ơy ting tr’clai lâng điện âng k’tiếc k’ruung mơ 20 ức Kw/h. Bêl Sê- rê- pôk 1 lâng Quang Minh đh’rứah pa ang điện nắc đơơng đoọng ooy a ngoon điện âng k’tiếc k’ruung k’dâng 150 ức kWh cóh zập c’moo, đợ zên bơơn pay pa chô k’dâng 300 tỷ đồng, pay đoọng ooy ngân sách 30 tỷ đồng cóh muy c’moo ha vel đong. Cơnh đêếc nắc muy héc ta k’tiếc đơ mốp cóh chr’hoong c’noong k’tiếc nắc bơơn pay pa chô k’nặ 3 tỷ đồng, chrooi đoọng ngân sách 300 ức đồng cóh zập c’moo. T’coóh Lê Quang Minh xay moon, rau đâu nắc ơy choom pa dưr kinh tế ha zr’lụ k’tiếc xơớt goóh nắc vêy pr’đươi bấc ha điện, đhí âng Đắk Lắk: “Bh’rợ pa dưr pr’đươi điện đươi mặt t’ngay cóh Đắk Lắk nắc bhrợ ha chr’nắp dưr dzoóc bấc cóh zập đơn vị đhăm pa bhrợ tước tơợ 30 tước 40 chu t’piing lâng t’nơơm chr’nóh crêê cơnh lâng đhr’năng âng k’tiếc. Công ty cổ phần k’rong bhrợ lâng pa dưr điện Đại Hải rơơm kiêng nắc nhăn bhrợ têng p’xoỌng pazêng dự án n’lơơng ooy UBND tỉnh Đắk Lắk lâng gr’hoót moon nắc k’rong bnhrợ crêê cơnh xa nay âng UBND tỉnh”.

Ting cơnh UBND tỉnh Đắk Lắk, tơợ bh’rợ ch’mêết cóh pazêng c’moo đăn đâu đoọng lêy, vel đong vêy zập pr’đơợ đoọng bhrợ têng điện đươi ooy mặt t’ngay tước 16 r’bhâu Mwp. Tước nâu cơy, đhị tỉnh ơy vêy 6 dự án xoọc ch’mêết lêy lâng cóh tr’nơớp nắc ơy bhrợ têng, lâng công suất nắc 969 Mwp, bấc bhlâng nắc cóh bơr chr’hoong c’noong k’tiếc Ea Súp. Buôn Đôn. C’moo 2019 n’nâu, xang dự án Sê-rê- pôk lâng Quang Minh, nắc vêy 4 dự án điện đươi ooy mặt t’ngay pa bhrợ lâng đợ zên bhrợ têng tước k’zệt r’bhâu tỷ đồng…

Đoọng đươi dua rau liêm choom âng điện mặt t’ngay crêê cơnh, Đắk Lắk ơy ch’mêết lêy lâng xay moon p’xoọng bấc dự án liêm choom bấc, đhị pậ bhứah k’dâng 7 r’bhâu 500 héc ta. Đhị đhăm pậ bhứah n’nắc, tỉnh ơy đoọng doanh nghiệp ch’mêêt lêy 21 dự án lâng đợ công suất lấh 2.200 MWp.

Đh’rứah lâng pr’đươi đươi dua ooy mặt t’ngay, pr’đươi đươi ooy c’rơ âng đhí âng Đắk Lắk công cóh tr’nơớp nắc ơy tơớp ta bhrợ pa dưr, lâng dự án điện Tây Nguyên xoọc vêy ta bhrợ têng đhị chr’val Dliê Yang, chr’hoong Ea Hleo. Xay moon đớc, tước c’moo 2022, Công ty Cổ phần Giải pháp năng lượng đhí HBRE nắc k’rong bhrợ k’dâng 13 r’bhâu tỷ đồng, bhrợ têng xang đong máy vêy đợ công suất 436MW. Nắc cóh cr’chăl n’nâu, Dliê Yang xoọc nắc zr’lụ lướt la lêy pr’hay pa bhlâng âng bấc apêê pr’zớc, bêl pazêng t’nơơl tourbin điện đhí âng dự án cr’chăl 1 vêy ta bhrợ têng xang. T’coóh Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó giám đốc Công ty xay moon, nắc k’rong bhrợ tơợ c’xêê 3 n’nâu, pazêng tổ máy nắc pa bhrợ lâng pa ang điện: “Cóh c’xêê 3 c’moo 2019 azi nắc pa xul lêy 5 tổ máy pa ang điện thương mại; tước c’xêê 6/2019 nắc 12 tổ máy nắc mót bhrợ têng điện đoọng tr’clai lâng điện âng k’tiếc k’ruung. Ha dzợ lâng cóh cr’chăl 1, lâng cr’chăl 3 nắc azi t’bhlâng bhrợ bha ar p’xoọng quy hoạch ooy UBND tỉnh; xang n’nắc ra lắp đoọng tước c’moo 2022 nắc bhrợ têng liêm xang pazêng dự án”.

Ting cơnh Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hoà Bình bêl bhrợ bhiệc lâng t’coóh xa nay tỉnh Đắk Lắk: Crâng t’viêng ga mắc bhứah nắc rau đơ chr’nắp liêm pa bhlâng âng Đắk Lắk, vel đong nắc chêếc pazêng bh’rợ, pazêng rau c’rơ đoọng pa dưr liêm choom. Hân đhơ cơnh đêếc Đắk Lắk công vêy đợ đhăm k’tiếc đơ mốp vêy bấc p’rang lâng đhí, puýh pai cóh prang c’moo. Nâu đoo nắc rau zr’nắh k’đháp lâng bh’rợ nông – lâm nghiêp, muy cóh pazêng rau tu bhrợ ha Đắk Lắk nắc muy tỉnh đharứt. Ha dzợ nâu đoo nắc rau liêm buôn tu vêy bức xạ âng mặt t’ngay lâng đhí đoọng pa dưr đợ năng lượng cắh choom bil, đơớh ng’đươi k’rong bhrợ, chô đơơng rau liêm choom ooy kinh tế bấc lấh mơ.

Ha dzợ ting cơnh Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, tước nâu cơy, cóh prang k’tiếc k’ruung ơy vêy 121 dự án điện năng lượng ta đoọng bhrợ têng, lâng công suất nhăn bhrợ têng tước 10 r’bhâu MW, z’lấh ting cơnh công suất 8 r’bhâu Mw ting cơnh quy hoạch zazum âng ngành điện tước c’moo 2020. Hân đhơ cơnh đêếc, công nghệ âng bha lang k’tiếc tr’xăl đơớh pa bhlâng, bhrợ đoọng ha Việt Nam vêy pr’đơợ pa dưr dal đhr’năng đươi dua điện đhí, điện mặt t’ngay cóh pr’đươi điện âng k’tiếc k’ruung. Đắk Lắk vêy bấc rau liêm choom đoọng dưr váih muy cóh pazêng tỉnh tr’nơớp choom pa dưr rau liêm choom âng đay, bêl apêê bộ ngành xay moon xa nay bh’rợ ooy Chính phủ lâng bhrợ têng bấc chính sách t’mêê: “Đắk Lắk nắc muy cóh pazêng tỉnh vêy bức xạ âng mặt t’ngay bấc pa bhlâng cóh prang k’tiếc k’ruung. Apêê doanh nghiệp đhị zr’lụ công vêy đợ xa nay xay moon ghít pa bhlâng ooy rau cắh liêm choom, rau zr’nắh k’đháp. Bộ Công Thương nắc vêy đợ rau xay moon ghít bhlâng ooy xa nay bh’rợ n’nâu lâng đh’rứah lâng apêê bộ ngành xay moon ooy chính phủ ch’mêết lêy đoọng bhrợ têng. Rơơm kiêng cóh cr’chăl ha y nắc t’bhlâng pa dưr đoọng ha bh’rợ k’rong bhrợ âng apêê cr’nhăng, công cơnh pa dưr ngành năng lượng cóh Đắk Lắk lâng Tây Nguyên”.

C’xêê 3, Đắk Lắk tước ooy hân noo bha lâng âng hân noo xơớt goÓh. Đhí, p’răng cắh dzợ cơnh nắc ngoọ cơnh ha rêệp lứch đợ rau liêm crêê tơợ k’tiếc k’bunh, bhrợ ha xa nay bh’rợ pa xiêr đharứt âng vel đong zr’nắh k’đháp lấh mơ. Lâng pazêng dự án ooy năng lượng bhr’lậ đươi dua cớ, điện đhí, điện tr’cláh mặt t’ngay vêy ta bhrợ, tỉnh nắc ngoọ cơnh bơơn lêy c’lâng t’mêê đoọng pa dưr pr’ắt tr’mông cóh ha y chroo. Pazêng đhăm k’tiếc zr’nắh k’đháp bhlâng nắc vêy ta pa ang lâng điện, pazêng zr’lụ ha mơ dzợ nắc bơơn pa dưr rau liêm chr’nắp âng đhăm k’tiếc bazan, lâng đợ bha lắh crâng, pazêng bhươn cà phê, a mót, t’nơơm pay cha p’lêê bấc ơl. Năng lượng âng p’răng đhí pazum đh’rứah lâng rau chr’nắp pr’hay âng đhăm k’tiếc ga mắc bhứah nắc bhrợ đoọng ha Đắk Lắk vêy p’xoọng rau dưr vaíh t’mêê./.

 

Đăk Lắc

Triển vọng năng lượng tái tạo kết hợp với tinh hoa đại ngàn

                          PV VOV Tây Nguyên

Đăk Lăk có cái nắng, có cái gió không mang tên đã đi vào âm nhạc và được nhiều người biết đến suốt nhiều năm qua. Đó là cái gió miên man, ào ạt suốt tháng quanh năm, là cái nắng cháy da, hong khô cả rừng cây, sông suối… Nhưng từ mùa khô 2019 này, nắng gió Đăk Lăk bắt đầu những vụ mùa thu hoạch có thể cân đo bằng giá trị kinh tế, khi những công trình điện mặt trời, điện gió mọc lên. Nguồn năng lượng tái tạo dồi dào nhất nhì cả nước, bước đầu được khai thác hiệu quả, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Trong ngày đầu tháng 3 của mùa khô Tây Nguyên, giữa cái nắng rừng rực khô cháy cỏ cây, cụm công trình điện mặt trời Sê-rê-pôk1- Quang Minh rộng 120 héc ta, công suất 100 Mwp của tập đoàn Đại Hải, ở xã Ea Wer, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đăk Lăk, sau 6 tháng khởi công, đã chính thức cắt băng khánh thành, khởi đầu cho những ngày tháng bội thu nắng, gió. Ông Lê Quang Minh, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Điện Đại Hải khẳng định: Dù mới đi vào hoạt động chưa lâu, nhưng đầu tư vào điện mặt trời ở vùng đất nghèo nắng cháy Buôn Đôn, là đúng hướng. Cụ thể, ở dự án Sê-rê-Pôk 1, mới đi vào hoạt động từ đầu tháng 2 vừa qua, đã hòa lưới điện quốc gia được 20 triệu Kw/h. Khi cả Sê-rê-Pôk 1 và Quang Minh cùng phát điện, sẽ cung cấp cho điện lưới quốc gia khoảng 150 triệu kWh mỗi năm, doanh thu khoảng 300 tỷ đồng, nộp ngân sách 30 tỷ đồng/năm cho địa phương.  Điều này nghĩa là mỗi héc ta đất cằn ở huyện biên giới, sẽ đem lại doanh thu gần 3 tỷ đồng, đóng góp ngân sách gần 300 triệu đồng mỗi năm. Ông Lê Quang Minh cho biết, điều này đã giải bài toán kinh tế cho vùng đất khô, cằn nhưng giàu tiềm năng điện, gió của Đắk Lăk:Việc phát triển điện mặt trời ở Đăk Lăk làm cho giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị diện tích tăng lên 30 đến 40 lần so với cây trồng phù hợp với hiện trạng đất. Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển điện Đại Hải mong được đăng ký thêm các dự án với UBND tỉnh Đăk Lăk và cam kết sẽ đầu tư đảm bảo đúng như các yêu cầu của UBND tỉnh”.

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, kết quả khảo sát những năm gần đây cho thấy, địa phương đủ điều kiện để phát triển điện mặt trời lên tới 16.000 MWp. Đến nay, tại tỉnh đã có 6 dự án đang khảo sát và bước đầu triển khai, với tổng công suất 969 MWp, chủ yếu tập trung ở hai huyện biên giới Ea Súp, Buôn Đôn. Năm 2019 này, sau dự án Sê-rê-Pôk và Quang Minh, sẽ có 4 dự án điện năng lượng mặt trời đi vào hoạt động với số vốn hàng chục ngàn tỉ đồng…

Để khai thác tiềm năng điện mặt trời một cách hợp lý, Đăk Lăk đã rà soát và xác định thêm nhiều  dự án có tính tính khả thi cao, trên diện tích khoảng 7 nghìn 500 héc ta. Trên diện tích đó, tỉnh đã chấp thuận cho doanh nghiệp kahỏ sát 21 dự án với tổng công suất hơn 2.200MWp

Cùng với năng lượng mặt trời, năng lượng gió của Đăk Lăk cũng bước đầu được khai mở, với dự án phong điện Tây Nguyên đang triển khai tại xã Dliê Yang, huyện Ea Hleo. Dự kiến, đến năm 2022, Công ty Cổ phần Giải pháp năng lượng gió HBRE sẽ đầu tư khoảng 13.000 tỷ đồng, hoàn thành cụm nhà máy có tổng công suất  436MW.  Ngay ở thời điểm hiện tại, Dliê Yang đã trở thành điểm check-in hấp dẫn giới trẻ, khi những cột tourbin điện gió của dự án giai đoạn 1 được xây dựng xong. Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó giám đốc Công ty cho biết, bắt đầu từ tháng 3 này, các tổ máy sẽ lần lượt đi vào phát điện: "Trong tháng 3 năm 2019 chúng tôi sẽ phát thử 5 tổ máy cung cấp điện thương mại; đến tháng 6-2019 thì 12 tổ máy sẽ đi vào sản xuất điện để hòa vào lưới điện quốc gia. Còn đối với giai đoạn 2, và giai đoạn 3 thì chúng tôi sẽ tiếp tục lập hồ sơ bổ sung quy hoạch lên UBND tỉnh; rồi thi công lắp đặt để đến năm 2022 sẽ hoàn thành toàn bộ dự án."

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính Phủ Trương Hòa Bình khi làm việc với lãnh đạo tỉnh Đăk Lăk, “rừng xanh đại ngàn” là tinh hoa của Đăk Lăk, địa phương cần tìm các biện pháp, các nguồn lực để phát triển hiệu quả. Nhưng Đăk Lăk cũng có những vùng đất cằn cỗi đầy nắng và gió, nắng nóng quanh năm. Đây là khó khăn đối với sản xuất nông-lâm nghiệp, một trong những lý do khiến Đăk Lăk vẫn là tỉnh nghèo. Nhưng đây lại là thuận lợi vì có nguồn bức xạ mặt trời và gió để phát triển năng lượng vô giá, cần phải tận dụng đầu tư khai thác, đem lại hiệu quả kinh tế lớn.  

Còn theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, đến nay, trong cả nước, đã có 121 dự án điện năng lượng tái tạo được cấp phép, với công suất đăng ký lên đến 10.000 MW, vượt xa công suất 8000 Mw theo quy hoạch tổng thể của ngành điện đến năm 2020. Tuy nhiên, công nghệ của thế giới thay đổi rất nhanh,  giúp Việt Nam có điều kiện nâng cao tỉ trọng điện năng gió, điện mặt trời trong hệ thống điện quốc gia. Đăk Lăk có nhiều lợi thế để trở thành một trong những tỉnh đầu tiên phát huy được tiềm năng của mình, khi các bộ ngành tham mưu Chính phủ ban hành những chính sách mới: “Đăk Lăk là một trong những tỉnh có bức xạ mặt trời cao nhất nhì cả nước. Các DN trên địa bàn cũng có những kiến nghị rất cụ thể về những hạn chế, vướng mắc. Bộ công thương sẽ có những đánh giá rất cụ thể về vấn đề này và cùng với các bộ ngành tham mưu với chính phủ thông qua. Hy vọng thời gian tới sẽ tiếp tục thúc đẩy cho đầu tư tư nhân, cũng như phát triển ngành năng lượng ở Đăk Lăk và Tây Nguyên”.

Tháng 3, Đăk Lăk vào đỉnh điểm của mùa khô. Gió, nắng cháy bỏng như hút khô tất cả nhựa sống từ đất đai, khiến công cuộc giảm nghèo ở địa phương càng trở nên gian nan. Với những dự án về năng lượng tái tạo, điện gió, điện mặt trời được triển khai, tỉnh như tìm được cánh cửa mới mở ra tương lai. Những vùng khó khăn nhất sẽ được chiếu sáng bởi ánh điện, những vùng còn lại sẽ tiếp tục phát huy thế mạnh của đất đỏ bazan, với những cánh rừng, những vườn cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái trù phú. Năng lượng nắng gió kết hợp với “tinh hoa đại ngàn”, sẽ giúp Đăk Lăk có bước phát triển mới./.



 

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn