Đha nuôr lâng pr’zớc da dêr! ca coọt n’căr a cọ doó vêy cr’ay cr’pân n’đhơ cơnh đêếc ca coọt cắh mặ ặt tợt, bhrợ cr’đơơng tước c’rơ tr’muung, ặt ma mông zấp t’ngay. Ha dang cắh zư pa dứah loon đấh, cr’ay n’nâu buôn bhrợ tước bhíh ngân, xrút xóc. C’nặt t’rúih ma nứih pa dứah đh’réh cr’ay  âng bhươl cr’noon” t’ngay đâu, xay trúih tước đha nuôr lâng pr’zớc n’đắh cr’ay ca coọt n’căr a cọ đoọng năl cơnh rơớt lâng pa liêm ha pr’loọng đong.

# Bh’rợ ca coọt n’căr a cọ nắc tu:

cr’ay ca coọt n’căr a cọ k’dâng moon cắh vêy u buôn tu bấc râu choom bhrợ t’váih cóh a cọ cơnh xiêl a cọ, ta ghêy… lâng vêy bấc râu cr’n’lơơng, muy râu nắc vêy c’léh la lay cơnh.

# cr’ay ca coọt n’căr a cọ vêy 2 râu buôn lum:

cr’ay ca coọt n’căr a cọ  tu Trichophyton bhrợ t’váih. Cr’ay nắc tơợp vêy boọ váih cha moọn cóh a cọ. buôn vêy cơnh xiêl c’đắ c’chăl ặt cóh apêê ríah xóc. Xiêl tr’loóc nắc bhrợ t’váih  ca lương. Cr’ay n’nâu buôn ca coọt, ngai ca ay dzợ buôn váih ca coọt cóh cr’têếp p’lâu, cóh đụt lâng cóh c’ríah.

Cr’ay b’boong xóc công nắc  tu râu đâu bhrợ t’váih. Trúih tinh n’jéh xóc  k’bhruốt xơơng vêy cha crưl cr’liêng, u tăm lâng u nhum, ca xiết u vêy cơnh cr’liêng n’chay. Cr’ay n’nâu doó bhrợ ha xóc xrút tu cr’ay n’nâu nắc dưr váih cóh n’jéh xóc, nắc muy k’đháp xơợng, lâng doó lấh ca coọt. cr’ay buôn u dưr váih tu rao p’dzong a cọ cắh liêm crêê, cắh cậ nắc ta luôn vêy cr’hố bhrợ ha xóc ta luôn dzong.

Pr’đơợ cr’ay bấc nắc ma nứih, lấh n’nắc choom vêy cóh a choo, mèo. Cr’ay choom u váih đanh. Cr’ay nắc u trơơi tơợ n’căr tước n’căr, n’đhơ cơnh đêếc buôn lum nắc đhị bh’rợ đươi dua za zum apêê ch’ráih, tr’ơớih, pr’nơng … lâng apêê ngai crêê cr’ay.

 Đoọng k’dâng moon, lấh bh’rợ z’nươr ooy apêê c’léh cr’ay tân léh, nắc choom bhrợ xét nghiệm: soi tươi  apêê xiêl n’căr a cọ cắh cậ râu boọ cóh a cọ.

# zư pa dứah cr’ay ca coọt n’căr a cọ ng’cơnh ooy?

Bấc ngai bêl cr’ay ca coọt n’căr a cọ  âi cắh tộ zư pa dứah đợ u dứah pa bhlâng, đoọng cr’ay dưr váih cớ, đanh đươnh. Bấc đhị crêê bhíh lâng u t’râl, đớc đhôn cắh choom xóc ch’mặt váih dzợ.

Đợ bh’rợ zư pa dứah cr’ay ca coọt n’căr a cọ: tiêng bhlâng nâu câi nắc pa zêng 5 cơnh: ộm, xút, k’tuốih, rao, bhrợ pa cloóch.

Ộm z’nươu: nắc râu kháng sinh

z’nươu xút: nắc muy râu z’nươu n’xiêng kháng sinh xút ooy n’căr, choom chớơih pay râu cao xút cóh n’căr lâng z’nươu kem đươi đoọng zư pa dứah cr’ay.

K’tuốih: bêl zư pa dứah  nắc muy tuần k’tuốih muy chu, ta luôn đhị 4 tuần. pr’đươi nắc đoọng pa xiêr đợ xóc  vêy boọ cr’ay, n’đhơ cơnh đêếc nắc đợ cơnh apêê p’niên nắc choom p’ghít tước đhr’năng c’rơ âng zấp cha nắc đoọng quyết định k’tuốih hay cắh.

 Rao ( pra): muy t’ngay rao acọ lâng xà phòng lâng đác a êêm muy chu, ta luôn đhị 4 tuần.

Bhrợ pa cloóch: bhrợ pa cloóch chất độc. tu pa hoọm p’răng, rao a cọ buôn cắh mặ choom c’chêệt lơi đợ lứch vi khuẩn bhrợ cr’ay, tu cơnh đêếc đợ pr’đươi cơnh pr’nơng, khăn, tr’xơơl a cọ, ch’ráih zêng bơơn úh đoọng c’chêệt vi khuẩn, muy tuần 1 chu. Zấp đoo 4 chu, nắc óch lơi đợ n’jéh xóc crêê xrút cắh cậ ta k’tuốih, cắt lơi. Zấp đoo vêy zư pa dứah xút xóc đoọng ha pr’zớc. ha dang a choo, mèo crêê cr’ay công vêy cơnh bhrợ têng.

# zư pa dứah  cr’ay ca coọt a cọ tiêng bhlâng

Cơnh lâng đợ ngai doó lấh ngân, rao a cọ zấp t’ngay đoọng pay lơi đợ xóc xrút,  đươi đác rao a cọ lúc Sulfide selenium cắh cậ Nizoral pa bhlâng u tiêng. Ngai ngân lấh, xang bêl rao a cọ nắc choom plum acọ lâng khăn ( p’ghít bêl rao a cọ cắh choom k’bhái, k’rút k’rơ bhrợ tr’loó n’căr, bhrợ t’váih pr’đơợ  đoọng ha vi khuẩn mật tróc)

Cắh cậ cắt lứch xọc zr’lụ ca coọt, xút z’nươu  zấp t’ngay. Ha dang crêê nhiễm khuẩn nắc xút z’nươu sáy khuẩn đhị đêếc, choom đươi dua kháng sinh prang a chắc pa zum.

ộm kháng sinh hắt bhlâng cóh 4 tuần.

cơnh lâng đợ ngai ca ay ặt cóh đong pa ặt p’niên, trường học lâng pr’loọng đong nắc choom đớc ặt la lay, nâu đoo nắc bh’rợ chr’nắp đoọng cha groong râu trơơi boọ ooy apêê lơơng.

Đớc ặt la lay lâng đươi dua la lay đợ pr’đươi đươi zấp t’ngay. Xang bêl âi bơơn lêy, ngai ca ay nắc choom đoọng ặt la lay rơớt đhr’năng trơơi boọ ooy ngai doó âi ca ay.

Muy tuần nắc lướt khám, xét nghiệm n’căr a cọ ng’cơnh , ta luôn đhị 4 tuần, đoọng đấh bơơn lêy ngai crêê ca ay. Nâu đoo công nắc bh’rợ chr’nắp đoọng cha groong râu trơơi boọ. Cắh choom nắc muy pa dứah cóh đông nắc ha vil bhrợ bh’rợ rơớt lâng cha groong.

# cha groong cr’ay ca coọt n’căr a cọ

Zư pa dứah đấh, liêm dứah bhlâng đợ apêê bhíh ca coọt cóh lơơng đhị a chắc a rang.

Cắh đươi dua ch’ráih, tr’ơớih, pr’nơng, c’thao rao đồ za zum lâng ngai crêê ca ay.

P’ghít đớc xóc pa goóh, doó đha ghêy./.

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn