Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr! JoỌm Ô Loan, tỉnh Phú Yên bơơn ta moon nắc đhị cruung k’tiếc chr’nắp liêm âng k’tiếc k’ruung tơợ c’moo 1996. Hân đhơ cơnh đêếc, bấc c’moo đâu, đhị cruung k’tiếc nâu nắc ta k’xịa pay, lêy bhrợ têng cha râu lơơng. Đhị chr’val An Ninh Đông, chr’hoong Tuy An xoọc dưr váih k’rơ  bhiệc bhrợ pa hư crâng g’mrâng đoọng băn a’chông. Xay moon âng CTV Lê Biết đhị miền Trung:

 Lêy đắh ping, zr’lụ p’loọng Lễ Thịnh, âng chr’val An Ninh Đông, chr’hoong Tuy An nắc ta xây bhrợ đợ a’bóc a’chông nhâm mâng. Ooy pa zêng nâu, vêy đợ a’bóc nắc ơy bơơn ta đoọng k’tiếc, bơơn đoọng vặ k’tiếc 20 c’moo lâng lứch ặ cr’chăl t’ngay ta đoọng bêl c’moo 2015. Dzợ vêy bấc apêê c’la a’bóc nâu lêy k’xịa pay k’tiếc crâng g’mrâng đoọng bhrợ a’bóc băn a’chông. T’coóh Vũ Ngọc Kha, manứih băn a’chông cóh chr’hoong Tuy An moon: Đhanuôr cóh đâu băn t’mung lâng bh’rợ thuỷ sản. Xoọc đâu cắh choom lêy bhrợ pa dưr pa liêm a’bóc cóh ngoai, tu đác dưr nong dal nắc lêy moót bhrợ cóh đâu. Apêê bhrợ choom nắc acu cung bhrợ, ha dợ nhà nước cắh đoọng bhrợ nắc ha dợ lơi jợ.

Bêl bhrợ padưr a’bóc băn a’chông, apêê nắc lêy dziếu pay chúah đắh joọm Ô Loan đoọng bhrợ bê tông bhrợ kè, hân đhơ chính quyền vel đông xay moon. Bhiệc bhrợ padưr ta bhrợ m’pâng t’ngay r’rộ r’răm. Ting cơnh t’coóh Phạm Ngọc Tuấn, Phó Chủ tịch UBND chr’val An Ninh Đông, chr’hoong Tuy An, bh’rợ k’đhơợng zư âng chính quyền vel đông lưm bấc zr’nắh k’đhạp: Vel đông nắc pậ bhứah, k’đhơợng zư zr’nắh k’đhạp, bhiệc apêê bhrợ nắc cắh mặ k’đhơợng zư. Bấc lêy apêê bhrợ tơợ c’moo 2010tước đâu. Bêl bơơn lêy nắc ơy bhrợ têng bhiệc toom moon, hân đhơ cơnh đêếc nắc k’đhạp bhlâng, cắh vêy bha ar pa tơ quy định lêy toom bhrợ ha cơnh.

        Xoọc đâu, chính quyền vel đông lâng zâp ngành chức năng tỉnh Phú Yên xoọc lêy cha mêết, xay moon tu bhiệc lâng lêy bhrợ pa liêm đợ bhiệc cắh liêm crêê. Ha dợ ooy đâu, đhanuôr nắc t’bhlâng bhrợ padưr a’bóc băn a’chông cắh liêm crêê. Ting cơnh xay moon âng Phòng Tài nguyên lâng môi trường chr’hoong Tuy An đoọng lêy, vêy lấh 3.000 hécta ta băn chóh thuỷ sản cắh liêm crêê đhị joọm a’bóc Ô Loan. T’coóh Hoàng Ngọc Mùi, Trưởng phòng Tài nguyên lâng môi trường chr’hoong Tuy An, tỉnh Phú Yên đoọng năl: Bêl ahay chr’hoong ơy bhrợ padưr bấc đoàn thể đoọng bhrợ bhiệc nắc đợ mơ apêê bhrợ cắh liêm nắc 54 a’bóc, lấh 48 pr’loọng. hân đhơ cơnh đêếc, ooy đợ c’moo đăn đâu, 2, 3 pr’loọng cóh lơơng chô câl a’bóc băn a’chông, bhrợ padưr bấc ơl. Xoọc đâu, đhị p’loọng k’ruung Lễ Thịnh nâu vêy 11 a’bóc, đươi dua crâng g’mrâng. Bhiệc nâu nắc đươi dua cắh liêm crêê cr’noọ bh’rợ. UBND chr’hoong nắc ơy k’đươi moon Phòng tài nguyên lâng Môi trường lâng UBND chr’val lêy cha mêết lâng bhrợ bha ar pa tơ toom moon lâng đợ pr’loọng bhrợ cắh liêm crêê, bhrợ ting g’lúh lết xa’nay./.

Phú Yên: Lấn chiếm đất rừng phòng hộ để nuôi tôm

 Thưa bà con và các bạn! Đầm Ô Loan, tỉnh Phú Yên được công nhận là danh thắng Quốc gia từ năm 1996. Thế nhưng, nhiều năm nay danh thắng này bị lấn chiếm, phục vụ các mục đích kinh tế khác. Tại xã An Ninh Đông, huyện Tuy An đang nóng lên tình trạng phá rừng phòng hộ để nuôi tôm. Phản ánh của CTV Lê Biết tại miền Trung.

 Nhìn từ trên cao, khu vực cửa Lễ Thịnh, thuộc xã An Ninh Đông, huyện Tuy An ken dày những hồ tôm kiên cố. Trong số này, có những hồ đã được cấp đất, được cho thuê đất 20 năm và đã hết hạn năm 2015. Không ít chủ hồ lấn chiến đất rừng phòng hộ để làm hồ nổi nuôi tôm cao triều. Ông Vũ Ngọc Kha, người nuôi tôm ở huyện Tuy An nói:(Dân đây nuôi sống bằng thuỷ sản nhiều. Bây giờ không khắc phục được hồ bên ngoài, do thuỷ triều dâng nên phải làm vô trong là đương nhiên rồi. Người ta làm được thì tôi thấy vậy tôi cũng làm chứ nhà nước cấm thì chả lẽ lên xuống đìa nhìn không)

Khi xây dựng hồ tôm, người ta phải hút cát từ đầm Ô Loan để đúc bê tông làm kè, bất chấp khuyến cáo của chính quyền địa phương. Việc xây dựng diễn ra giữa ban ngày rầm rộ. Theo ông Phạm Ngọc Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã An Ninh Đông, huyện Tuy An, công tác quản lý của chính quyền địa phương gặp khó khăn:(Địa bàn rất là rộng, quản lý rất là khó, việc họ làm mình không thể quản lý được. Đa số họ làm từ năm 2010 đến nay. Khi phát hiện thì mình đã thực hiện việc xử lý, nhưng nói chung rất là khó xử lý, không có văn bản quy định mình phải xử lý như thế nào.)

Hiện, chính quyền địa phương và các ngành chức năng tỉnh Phú Yên đang kiểm tra, đánh giá hiện trạng và tiến hành giải toả các trường hợp vi phạm. Trong khi đó, người dân vẫn tiếp tục xây dựng hồ tôm trái phép. Thống kê của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tuy An cho thấy, có hơn 3.000 héc ta nuôi trồng thủy sản trái phép trên đầm Ô Loan. Ông Hoàng Ngọc Mùi, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên cho biết: (Trước đây huyện đã thành lập nhiều đoàn để làm việc thì số hồ vi phạm là 54 hồ trên 48 hộ. Nhưng trong những năm gần đây, một số hộ ở nơi khác về để mua hồ tôm, xây dựng hồ nổi, hồ chìm. Hiện nay, trên cửa sông Lễ Thịnh này có 11 hồ nổi, sử dụng rừng phòng hộ. Vấn đề đó là sử dụng đất sai mục đích. UBND huyện đã chỉ đạo Phòng Tài nguyên Môi trường cùng UBND xã rà soát và lập biên bản những hộ vi phạm có kế hoạch giải toả, làm từng hồ một, từng giai đoạn một, từng dãy hồ một./.)

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn