Coh g’luh zêl a rọp Mỹ, k’bhan đha đhâm c’mor xung phong ơy c’lâm bil coh c’lâng Trường Sơn ma bhuy chr’năp. Đh’nớc a chắc âng apêê a noo, a moó pa tệêt lâng apêê c’lâng bhlầng. Đhị đâu cung pa căh c’leh liêm grơơ k’rơ âng apêê đha đhâm c’mor xung phong grơơ nhool, bhriêl t’bách, căh ngoọ tước t’ngay căh cợ ha dưm, đâh loon lơi a chắc a zân đay đoọng bhrợ têng c’lâng p’rang Trường Sơn oó choom k’đệêng.

 

  Anh hùng lao động, đảng viên Nguyễn Thị Kim Huế ặt đhị chr’val Cảnh Hoá, chr’hoong Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, nâu kêi nắc 72 c’moo. A đoo nắc pân đil c’mor xung phong coh c’lâng Trường Sơn coh pazêng c’moo tr’zêl lâng a rọp abhuy. Pa nar a conh căn tợơ dzợ p’niên, 17 c’moo, pa căn Huế nắc xrặ đơn zước moọt ooy k’bhuh đha đhâm c’mor xung phong. A đoo bơơn ra pặ bhrợ Tiểu đội trưởng Tiểu đội 6, đơn vị 759, đội 75, cong trường 12. Đơn vị âng a đoo toong t’ngay ha dưm bhrợ teng c’lâng, g’lấp bọong bom coh c’lâng Trường Sơn đoọng tệêm ngăn c’lâng ra vech ooy chiến trường miền Nam doó choom k’đệêng.

        Bêl đếêc, c’lâng 12-muy đăh pleh âng c’lâng Trường Sơn ta luôn bom a rọp Mỹ pa hư đoọng bhrợ tr’pác, k’đệêng c’lâng bha lầng âng hêê. Đơn vị âng pa căn Huế ơy t’vaih  Trung đội quyết tử lâng a đoo bơơn k’dua bhrợ Trung đội trưởng. Pa căn Huế hay cớ, cóh dưp k’tiếc nắc bom, coh piing pleng nắc bhuông păr a rọp cha vê. Pa căn Huế truih, đhơ ngai cung pa zay, doó k’rang zr’năh k’đhap, muy xợơng ca ay loom mơ chu boom pr’toh nắc vêy đồng đội đay c’lâm chệêt. “Lalăm lướt bhrợ c’lâng nắc ơy năl nắc a đay chệêt bil căh năl ha bêl, ma nuyh hêê nắc chệêt muy chu ha dợ nắc chếêt tu k’tiếc k’ruung, tu cơnh đếêc đội zi ơy bhrợ têng c’lêng lalăm, c’lêng ma nuyh ma mông đoọng ha pêê lướt gluh ooy tôh tệêm loom. Vêy đồng đồng đh’rưah ặt, 1 đồng chí lâh chệêt bil nắc ca ay bhlầng loom. Ca ay loom cơnh a đhi noo, a conh căn đay bi, pr’ặt đồng đội ta nih bhlầng, tr’pác đhơ đhơ rau.”

         Pazêng t’ngay zr’năh k’đhap nắc đoo, đâh g’lấp bọong bom đoọng xe lướt z’lâh, pa căn Huế ơy ra văng n’loong, cram coh crâng đớc coh truih c’lâng. Xang zập g’luh bom pr’toh nắc zập ngai coh đội đh’rưah gluh pa tih k’tiếc, pa liêm c’lâng. Vêy bêl, k’bhuh âng pa căn Huế đhị 2 giờ đồng hồ nắc mặ g’lấp 4 bệê bọong bom. Lâng pazêng bh’nơơn coh zêl a rọp a bhuy, pa căn Huế ơy bấc chu ting pâh Đại hội đha đhâm c’mor xung phong prang k’tiếc k’ruung, 5 chu vinh dự bơơn lưm a va Hồ. Pa căn Nguyễn Thị Kim Huế dzợ hay đhị Đại hội Anh hùng chiến sỹ thi đua prang k’tiếc k’ruung c’moo 1967, a đoo bơơn a va Hồ t’bọo huy hiệu Anh hùng.

       Tợơ lâh tr’zêl tr’panh lâng a rọp, chô ooy lang ma mông nắc apêê cung rơơm kiêng vêy muy pr’loọng đong ma mông c’rơ liêm, bhui har cơnh pân lơơng. Vêy đoo a moó pr’đoọng nắc bơơn pay k’díc, n’niên ca coon, ha dợ cung bấc a moó nắc ặt cơnh đếêc muy a đay tước t’cooh đhưr. Pa căn Trần Thị Liên, ma nuyh c’mor xung phong lalăm a hay phường Bắc Lý, thành phố Đồng Hới đoọng năl, Ban Công tác pân đil c’mor xung phong đhị vel đong ta luôn t’hước tước bh’rợ pa tệêt pa zưm đha đhâm c’mor xung phong đh’rưah tr’zup tr’zooi bhrợ têng cha, zooi a đhi a moó lưm tr’mung zr’năh k’đhap, pa nar: “Hội phường cung k’rong t’pâh zup zooi a đhi a moó lưm tr’mung pa bhlầng k’đhap zr’năh. Zâp c’moo tước 15/7 căh cợ nắc bêl tết apêê a đhi a moó cung t’vaih pr’đợơ zup zooi đoọng ha đhi a  moó bơơn đớp rau k’rang âng đồng đội.”

        Tỉnh Quảng Bình xoọc  vêy lâh 3 bhan hội viên k’bhuh apêê đha đhâm c’mor xung phong lalăm a hay. Coh zêl pruh a rọp, k’bhan cha nắc ma nuyh bhriêl choom âng Quảng Bình ơy xră đơn tình nguyện ting lướt đha đhâm c’mor xung phong, cher đoọng a ham cr’hấu âng đay đoọng bhrợ têng c’lâng Trường Sơn ta luôn liêm. Đh’nớc apêê pân đil c’mor anh hùng pa tệêt lâng c’lâng bhlầng, c’lâng zr’năh k’đhap lâh mơ. Anh hùng LLVT nhân dân Đinh Thị Thu Hiệp, ma nuyh pân đil c’mor xrặ đơn lâmg a ham âng đay zước moọt ooy k’bhuh đha đhâm c’mor xung phong, tước c’lâng đhr’đấc Đá Đẽo bhrợ têng; Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Thị Nậy, bơơn ta moon nắc ma nuyh Bí thư “Chi bộ thép” grơơ nhool, bhriêl choom, bấc chu bhrêy tăh tu bom đạn âng a rọp đhơ cơnh đếêc cung doó xó mứt ooy lơơng. Anh hùng lao động Nguyễn Thị Kim Huệ lâng rau c’rơ  bhriêl t’béch âng đay ơy t’vaih bh’nơơn ga mắc chr’năp, chroi k’rong đoọng ha c’lâng Trường Sơn doó choom k’đệêng… T’cooh Cao Ngọc Tành, Chủ tịch k’bhuh đha đhâm c’mor tỉnh Quảng Bình đoọng năl, pazêng t’ngay đâu, hơnh déh 70 c’moo ty đanh k’bhuh đha đhâm c’mor xung phong nắc bêl đh’rưah pa hay truyền thống grơơ nhool âng k’bhuh đha đhâm c’mor xung phong pazêng ma nuyh ơy cher đoọng lang đha đhâm c’mor âng đay coh c’lâng Trường Sơn ma bhuy chr’năp bom pr’tih, chr’răh păr. “Tợơ hơnh deh 70 c’moo t’ngay ty đanh k’bhuh đha đhâm c’mor xung phong Việt Nam đoọng pa dưr c’rơ đoọng ha đha đhâm c’mor xung phong, pa zay moọt ooy pazêng cr’nọo  bh’rợ đha đhâm c’mor, bhrợ bh’rợ đha đhâm c’mor, xung kich tình nguyện. Bhrợ têng cơnh ooy đoọng pa dưr cơnh boóp p’rá âng ava Hồ pa too moon, đha đhâm c’mor xung phong nắc trường học ga mắc pa too pa choom coh đhr’năng boom pr’toh chr’răh păr đoong vaih ma nuyh liêm ta nih,, bhriêl choom, vêy pr’ặt liêm ta nih bhrợ têng đoọng ha Đảng lâng Nhà nước coh ha y chroo./.

Gặp các nữ anh hùng trên tuyến lửa Trường Sơn năm xưa

PV Thanh Hiếu/VOV miền Trung

Trong kháng chiến chống Mỹ, hàng vạn thanh niên xung phong đã ngã xuống trên con đường Trường Sơn huyền thoại. Tên tuổi của các chị, các anh gắn liền với các tuyến đường huyết mạch. Nơi đây cũng ghi dấu nhiều tấm gương thanh niên xung phong gan dạ, mưu trí, không quản ngày đêm sẵn sàng hy sinh đảm bảo giao thông trên tuyến lửa Trường Sơn.

Anh hùng lao động, đảng viên Nguyễn Thị Kim Huế ở xã Cảnh Hóa, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, nay đã ở tuổi 72. Bà là nữ thanh niên xung phong trên đường Trường Sơn trong những năm chiến tranh ác liệt. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, 17 tuổi, bà Huế viết đơn xin gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Bà được phân công làm Tiểu đội trưởng Tiểu đội 6, đơn vị 759, đội 75, công trường 12. Đơn vị của bà ngày đêm phá đá mở đường, lấp hố bom trên tuyến lửa Trường Sơn để đảm bảo thông suốt những chuyến xe chi viện cho chiến trường miền Nam.

Lúc bấy giờ, Đường 12- một nhánh đường Trường Sơn luôn bị bom Mỹ bắn phá khốc liệt hòng làm đứt gãy huyết mạch giao thông trên tuyến. Đơn vị của bà Huế đã thành lập Trung đội quyết tử và bà được chọn làm Trung đội trưởng. Bà Huế nhớ lại, dưới đất là bom nổ chậm, trên đầu là máy bay địch. Bà Huế ngậm ngùi, không ai sợ vất vả, chỉ xót xa khi sau mỗi trận bom, đồng đội phải vĩnh viễn ra đi:“Khi ra làm đường đã biết trước được cái chết trước mắt, trước sau gì cũng sẽ hy sinh, con người chỉ có chết 1 lần nhưng mà là vì Tổ quốc, cho nên đội đã làm lễ truy điệu trước, lễ truy điệu sống để anh chị em thỏa lòng. Có đồng đội với nhau, 1 đồng chí hy sinh thì đau lòng lắm! Đau như anh em ruột thịt, cha mẹ của mình mất, đồng đội tình cảm lắm, có gì cũng nhường nhau hết.”

        Những ngày ác liệt ấy, để nhanh chóng lấp hố bom cho xe qua, bà Huế có sáng kiến chuẩn bị sẵn gỗ, tre trên rừng đặt dọc tuyến. Dứt mỗi đợt bom của địch là cả đội lao ra gạt đất vá đường. Có lúc, đội của bà trong 2 giờ đồng hồ đã lấp được 4 hố bom lớn. Với những thành tích trong chiến đấu, bà Huế đã nhiều lần tham dự Ðại hội Thanh niên xung phong toàn quốc, 5 lần vinh dự được gặp Bác Hồ. Bà Nguyễn Thị Kim Huế nhớ như in tại Đại hội Anh hùng chiến sỹ thi đua toàn quốc năm 1967, bà được Bác Hồ gắn huy hiệu Anh hùng.

        Chiến tranh kết thúc trở về với đời thường họ ước mơ có một gia đình hạnh phúc. Có chị may mắn lấy chồng, sinh con, nhưng không ít chị vẫn ở một mình côi cút tuổi già. Bà Trần Thị Liên, Hội Cựu thanh niên xung phong phường Bắc Lý, thành phố Đồng Hới cho biết, Ban Công tác nữ thanh niên xung phong ở địa phương luôn hướng tới gắn kết các cựu thanh niên xung phong giúp nhau làm kinh tế, hỗ trợ chị em vượt qua hoàn cảnh khó khăn, neo đơn:“Hội phường cũng huy động tinh thần, vật chất giúp đỡ cho chị em có hoàn cảnh khó khăn. Hàng năm đến 15/7 hay dịp tết các chị em cũng tạo điều kiện giúp đỡ cho chị em nhằm tăng thêm niềm tin, sự quan tâm của đồng đội đối với chị em khó khăn để có tình thương giúp đỡ lẫn nhau.”

        Tỉnh Quảng Bình hiện có hơn 3 vạn hội viên Hội Cựu thanh niên xung phong. Trong chiến tranh, hàng vạn người con ưu tú của Quảng Bình đã viết đơn tình nguyện tham gia thanh niên xung phong, cống hiến máu xương của mình để đường Trường Sơn luôn được thông suốt. Tên tuổi của những nữ anh hùng thanh niên xung phong gắn liền với nhưng tuyến đường huyết mạch, ác liệt nhất. Anh hùng LLVT nhân dân Đinh Thị Thu Hiệp, người phụ nữ viết đơn bằng máu của mình để xin gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, vào cung đường đèo Đá Đẽo ác liệt; Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Thị Nậy, được mệnh danh là người Bí thư “Chi bộ thép” dũng cảm, mưu trí, nhiều lần bị thương do bom đạn của địch vẫn không chịu rời trận địa. Anh hùng lao động Nguyễn Thị Kim Huế với sự mưu trí, gan dạ lập được nhiều chiến công, góp sức cho đường Trường Sơn thông suốt... Ông Cao Ngọc Tành, Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Quảng Bình cho biết, những ngày này, kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống lực lượng thanh niên xung phong là dịp cùng nhau ôn lại truyền thống hào hùng của lực lượng TNXP, những người đã cống hiến tuổi thanh xuân trên tuyến lửa Trường Sơn huyền thoại. “Thông qua hoạt động kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống lực lượng thanh niên xung phong Việt Nam để truyền lửa cho đoàn viên thanh niên thấy được sự hy sinh, cống hiến của các anh các chị đi trước để xung phong, tích cực vào nhưng công trình thanh niên, việc làm thanh niên, xung kích tình nguyện. Làm sao đó để phát huy được như Bác Hồ căn dặn, thanh niên xung phong là trường học lớn đào tạo, rèn luyện trong lửa đạn để thành con người tốt, có đức có tài, có phẩm chất để phục vụ cho Đảng và Nhà nước sau này./.”

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn