Tăng ngăn hâi: 14/7/2020

VOV4.Sêdang - Dak Lak dế mot tung rơnó mê hngê. Hyôh kong prâi mâu hơnăm achê pơla kố rế hía thăm rế ‘mêi ‘mâk, apoăng rơnó hiăng rơlêa pro tơdjâk troh tơdroăng pêi chiâk deăng, rêh kâ ối dêi kuăn pơlê, maluâ a mâu kơpong thông, peăng hdroh, tung klong,pá xuâp rơchôa, long têa dêi mâu hngêi kơmăi on tơhrik. Ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam ai chêh tối ‘na tơdroăng kring vế tơniăn rơchôa, long têa a kong pơlê Dak Lak hdrối vâ troh a rơnó têa kân lân lu. Pó vâi krâ-nho\ng o kô tơmâng.

 

 

Tiô pôa Trần Thế Hoan, Kăn pơkuâ ngăn Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó, môi tung khu pơkuâ ngăn rơchôa, hno têa kong pơlê Dak Lak: Khu kố hiăng dế pơkuâ, xúa châ 247 long, rơchôa, tung mê, ai 240 rơchôa, tơniăn têa vâ tôh ăm 48 rơpâu ha báu 2 rơnó, ai lối 25 rơpâu ha kơphế. Troh a chôu phut kố, kơlo têa ki vâ riân ngăn tung mâu long, rơchôa ki nếo ối a kơlo 30% tiô tơdroăng vê hdró. Maluâ ti mê, kong mêi kân, têa rơlêa apoăng rơnó mơni kô tơ’lêi klúa la lâi xuân tá ti ‘nâi hdrối, xua mê, tơdroăng ki rak vế mâu rơchôa, hno têa hiăng châ pêi pro tơdrêng [ă pêi pro klêi ing mơ’nui rơnó tô mơdrăng khăng khoăng.

A tơring Krồng Pa] tơdroăng ki mơjiâng pro rơchôa, hno têa Ea Uy dế châ mơjiâng pro thâ re\ng. Kố cho rơchôa, hno têa ki châ mơjiâng kơtăn kố ai 40 hơnăm, ai ivá tôh lối 1 rơpâu 200 ha báu [ă loăng plâi ton hơnăm. Hơnăm 2019, hiăng mơ’no liăn mơjiâng pro rơchôa, hno têa Ea Uy, [ă péa tíu ki mơ’no kơdroh têa pêng plế, tâi tâng kơxo# liăn pêi pro mâu tơdroăng mê ai 32 rơtal liăn. Pôa Phạm Hữu Thành, Kăn pơkuâ ngăn hno têa, rơchôa Krông Păch tối ăm ‘nâi: Dế nôkố mâu tơmeăm ki pro rơchôa, hno têa Ea Uy hiăng châ pêi pro tro hâi khế, rak tơniăn drêng ai têa rơlêa apoăng rơnó.

‘’Tâi tâng mâu long, rơchôa têa dêi tơring Krông Pa] kố ki hên châ mơjiâng ing hơnăm 2000. Ai mâu long, rơchôa ki ‘nâ châ mơjiâng ing hơnăm 1980 môi tiah Ea Uy kố, mê châ ‘mâi rơnêu, bê tơniăn vâ hbrâ mơdât têa rơlêa ki kân. Klôh ki xo têa xuân hiăng châ ‘mâi rơnêu krá le\m [ă ai péa ki vâ mơ’no têa long vâ tơniăn hbhrâ mơdât xía vâ drêng ai têa rơlêa lân kân’’.

 

 

 

‘Mâi rơnêu rơchôa, hno têa Ea Uy, Krông Pa]

 

Rơnó têa lu hơnăm 2018 xua têa dế tâk đik re\ng, ing mê, khoh chiâng ôh tá tơniăn ăm rơchôa, hno têa Ea Rớt a cheăm }ư\ Êlang, tơring Ea Kar hiăng mơ’no têa lu lối thâ mê khoh pro a kơpong peăng hdroh tro têa lân lu ó khât. Ai hên kơdrum chiâk deăng, kơpôu ro, í pêap dêi kuăn pơlê hiăng tro têa klúa mơhiu. Ngăn ing tơdroăng ki mơ’no têa pệng plế kố, a rơnó têa rơlêa hơnăm kố, Khu ngăn ‘na pơkuâ rơchôa, hno têa Ea Kar hiăng thăm mơdêk tơdroăng ki gak ngăn, lăm hlo ngăn kơdró têa ki tâk đik rêm chôu vâ teăm re\ng kum tơdroăng mê. Pôa  Nguyễn Tiến Sĩ, Kăn pơkuâ ngăn rơchôa, hno têa tơring Ea Kar mơnhên tối: 18 to long, rơchôa tung tơring kố xua Ko\ng ti pơkuâ ngăn pơrá hiăng châ rak ngăn đi đo tro tiô pơkâ, rak tơniăn tâng lơ ai têa rơlêa.

‘’Klo\ng mơ’no têa, mâu tíu ki kâng kơdât têa, péa lôu, mâu tơmeăm khoăng ki kl^ng, lôu péa po [ă tơmeăm ki khoă, [ă têa ki kl^ng kơdât ô tô ma tik, xua mê, khu kố hiăng pêi pro klêi mâu tơdroăng ki mơ’no têa ăm tơtro. Xua mê, ôh tá ai ki klâi pá drêng ai kong mêi kân, têa lân lu tơdrêng mê xuân ối pêi cheăng tiah hmâ. Ngin pơkuâ ngăn 18 to rơchôa, hno têa, tung mê, ai 5 rơchôa, hno têa ki ai péa lôu mơ’no tah têa, ngin hiăng rak ngăn khât 5 rơchôa, hno têa kố xua ai roh kong mêi kân, têa lân lu tơdrêng môi hdroh troh a 5 rơchôa, hno têa akố, ngin athế gak ngăn, pôu râng dêi hnoăng cheăng [ă 5 to rơchôa, hno têa, tâng lơ ai tơdroăng xía vâ’’.

Tơdroăng ki kal rơhêng vâ ‘nâi ple\ng má môi, mâu rơchôa, hno têa a Dak Lak hiăng mơjiâng kơtăn kố châ 30 troh 40 hơnăm, la xuân ôh tá hâi châ rak ngăn ‘na tơdroăng ki tơniăn lơ ôh dêi rơchôa, hno têa mê. Mâu tơmeăm khoăng ki kố hiăng châ séa mơnhên ngăn, mơjiâng drêng kong rak kơnho\ng têa dế nôkố hiăng pro phá tơ-ê [ă roh ki chêh kơchuâ pro hdrối nah. Pôa Trần Thế Hoan, Kăn pơkuâ ngăn Ko\ng ti pôu râng hnoăng cheăng môi tung khu pơkuâ ngăn rơchôa, hno têa Dak Lak tối:

‘’Dế nôkố xua kong prâi hiăng hơ’leh phá tơ-ê, ki rơhêng vâ tối kong loăng ilâng hiăng tro ko kếo ‘nhê ó ‘nâng. Xua ti mê, hơnăm 2019, ngin ai môi to long, rơchôa cho loăng dêi Đo#i 6 a Ea Súp têa hiăng pêng plế. Kố cho môi tơdroăng ki tô tuăn ó khât. Hlo nhên tơdroăng ki kring vế tơniăn ăm mâu rơchôa, long cho athế pêi pro ki ahdrối tâ, xua ti mê, tung rơnó mê hngê ngin đi đo lăm ngăn plâ hâi plâ măng vâ teăm hlo drêng ai tơdroăng xía vâ ngin ai troăng hơlâ pơkâ, ôh tá lôi ai tơdroăng ki pro tro tơ’nhê ăm mâu rơchôa, hno têa’’.

247 to rơchôa, hno têa xua Ko\ng ti pôu râng hnoăng cheăng tiô rơnó, môi tung Khu pơkuâ ngăn rơchôa, hno têa Dak Lak pơkuâ ngăn, chiâ xo hiăng kring vế tơniăn, hbrâ rơnáu vâ mơdât xía vâ têa rơlêa.

 

Lê Xuân Lãm chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng

 

 

BÂNG RƠKONG KHU KUĂN NGO KƠPONG TÂY NGUYÊN 

Tíu ối-pêi cheáng: 19A Lê Duẩn-Pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak 
Kăn
 xiâm: Vũ Hải Định

Kăn phõ: Hoàng Trung Dũng