Tăng ngăn hâi: 29/1/2020

VOV4.Sêdang - Têt pêt loăng apoăng xua Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa ki apoăng mơhnhôk pêt loăng a rơnó Hơngui Canh Tý hơnăm 1960 nah [ă mâu rơkong hnê pơchân dêi Pôa thế rak vế hyôh kong prâi ăm hmâ, krá ton [ă tơdroăng rêh ối dêi kuăn mơngế, rế ai pơxúa tâ tung tơdroăng rêh ối. Hơnăm kố, leh tơbâ 90 hơnăm hâi mơjiâng Đảng Ko\ng sản Việt Nam, môi rơnó Hơngui Canh Tý nếo troh rơtế [ă tơnêi têa pin, thăm rế pâ ‘’Têt pêt loăng dêi Pôa’’.

 

 

A hâi lơ 23/11/1959, kơtăn kố 61 hơnăm, vâ hbrâ troh leh tơbâ 30 hơnăm Hâi mơjiâng Đảng (1930-1960), 15 hơnăm tơnêi têa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945-1960) [ă hbrâ ăm tơdroăng mơjiâng pơkâ Tơnêi têa 5 hơnăm roh má môi hơnăm 1960-1965, Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa ki apoăng pro hdrối ‘’ Têt Pêt loăng’’. Tơmâng khât troh ‘na pro le\m hyôh kong prâi [ă hlối hlê ki pơxúa dêi hyôh kong prâi rêh, Pôa hiăng mơhnhôk [ă krếo thế kuăn pơlê pin mơ-eăm pêt loăng, rak ki ngiât le\m dêi tơnêi têa.

 

Rơnó hơngui cho Têt pêt loăng

Pro ăm tơnêi têa rế ton rế ro

 

Hlá tơbeăng ‘nâng ‘nâi chêh nhên khât. Tung mâu ‘noăng chư chêh ai chêh ‘’Têt pêt loăng’’ dêi Pôa tung mê ai hên tơdroăng vâ tối, môi hiâm mơno xua tơnêi têa, xua kuăn pơlê, xua pơlê pơla tơnêi têa. Pôa chêh ‘’Ngin pâ thế tơku\m po hâi ‘’Têt pêt loăng‘’. Tơdroăng kố tơbrê iâ tê la gá ai pơxúa hên. Tơdroăng ngin tơpui tối ‘nâng ‘nâi tiah kố tê: Vâ tơbâ hâi mơjiâng Đảng, tâi tâng kuăn pơlê peăng kơnho\ng, rêm ngế ai môi ngế pơkuâ pêt môi péa xiâm loăng [ă hlối rak ngăn krâu dêi loăng pêt’’...

Ôh tá kơbông mơdêi, krếo têi, rơkong ‘’pâ thế’’ dêi Pôa [ă kuăn pơlê châ tối ing hiâm mơno [ă ki pơxúa dêi kuăn pơlê, dêi tơnêi têa. Pôa hiăng mơhnhôk hên ngế vâ hmâng [ă rơkong tơpui chôa pơ’lâng tê drêng mơhno tối ki pơxúa dêi tơdroăng cheăng pêi: ‘’Rêm hdroh troh Têt pêt dâng 15 rơtuh xiâm. Sap ing hơnăm 1960 troh hơnăm 1965, pin kô ai 90  rơtuh xiâm loăng,  hlối tá loăng plâi kâ, reăng, hlối vâ pro trăng hngêi. {ă tung pơla 10 hơnăm, tơnêi têa pin kô rế le\m hyôh kong prâi le\m há, ai hên loăng. Tơdroăng mê kô veăng pêi pro ki kal a tơdroăng ‘mâi hơ’leh tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê pin’’.

{ă vâ rêm ngế pêt loăng, mê ‘’Sap ing nôkố pin thế hbrâ tu\m tâi tâng ăm ‘’Têt pêt loăng’’, pơtih khu xiâm ngăn ‘na chiâk deăng loăng kong, mâu ko\ng ti ngăn ‘na chiâk deăng loăng kong [ă mâu khu thế mơdâ tu\m mâu hdrê loăng, Vi [an ngăn ‘na liăn ngân mâu kong pơlê thế ai pơkâ pêt loăng klâi, pêt alâi...’’. Mâu tơdroăng ki tơbâ, hnê tối dêi Pôa ăm ai môi hâi Têt pêt loăng hlối ai pơxúa khât.

Pêi pro tiô rơkong krếo thế dêi Pôa, tâi tâng hiăng pêi pro kơhnâ ‘’Têt pêt loăng’’ apoăng tung rôh Têt Lo hơnăm nếo Canh Tý 1960 [ă hía hé. Sap ing tối tơbleăng tơdroăng kố troh drêng Pôa hlâ lêk, rêm rôh hơngui vêh, kuăn pơlê pin vêh tơku\m po ‘’Têt pêt loăng’’ tiô rơkong tối pơchân dêi Pôa. Bô bố xuân hlê tơdroăng ki pêt loăng rơtế môi hdroh kô pro ai pơxúa khât: Pro ăm hyôh kong prâi tơniăn le\m, hbrâ mơdât mâu rôh kong mê khía mơhot têa kân lân lu, pơxúa ăm cheăng kâ, djâ ăm tơdroăng ki ngiât le\m ăm pơlê cheăm.

‘’Tết pêt loăng’’ nah đi đo cho tơdroăng ki kal. Drêng tơnêi têa ối tơplâ, pêt loăng rêm hơnăm vâ mơngiơk drêh ngiât ôh tá la lâi hía ‘na mâu ngôi on, [om ki pro tơ’nhiê. Loăng nôu hlâ, ai xiâm loăng kuăn xông kân. Hâi kố drêng pơlê, cheăm ôh tá ai xếo khu lêng ‘mêi mê tơdroăng ki kong tô mơdrăng khăng khoăng, kong mê têa kân lân lu chiâng tơdroăng ki ‘mêi mơnhâu troh kong prâi [ă tơdroăng rêh ối dêi kuăn mơngế, hên rôh kong mê khía mơhot hiăng pro tơ’nhiê mâu xiâm loăng ki krâ, mâu rôh kong mê khía mơhot ton hâi ton măng t^ng hiăng pro ăm lối hr^ng, lối rơtuh ha loăng tro têa lu chiâng u\m rêi [ă hên ki ê.

Luâ tâ mê nếo, Têt pêt loăng athế châ pêi pro tơdâng tơ’mô, thâ re\ng. Pâ troh rơkong hnê pơchân nah dêi Pôa Hồ Chí Minh, mê pin rế pơxiâm [ă tơdroăng cheăng. Rêm ngế pêt môi xiâm loăng, rêm hngêi pêt to lâi to xiâm loăng vâ mơjiâng tơnêi tíu ki tâ tá kong prâi drêh ngiât, krúa le\m, vâ kơpong tơnêi ki ôh tá ai klâi, ngo l^ng ai mâu loăng ngiât ki le\m tơviah [ă hên ki ê.

Chôu pâ troh Pôa, pin rế pâ ‘’Pôa Hồ pêt loăng nah’’ vâ đi đo tơmiât [ă chôu pâ: ‘’Rơnó Hơngui cho Têt pêt loăng. Pro tiah lâi ăm tơnêi têa rế hía rế Hơngui’’.

Sap ing rơkong tối pơchân dêi Pôa, tơdroăng pêt loăng, pro kong, pro ngiât ăm tơnêi ki ôh tá ai klâi đi đo châ Đảng, Tơnêi têa tơmâng ngăn hnê mơhno, tâi tâng kuăn pơlê pin ‘no ivá pêi pro hên tơdroăng ki nhên. Laga, pin xuân ai hneăng lôi kong tro ko ‘nhiê ó. Việt Nam ai [ăng tơnêi kong hơnăm 1943 ai ki pro xâp rơngiâp dâng 43%. La troh hơnăm 1995 tâi tâng [ăng tơnêi kong dêi Việt Nam bu ối 9 rơtuh ha, ki pro xâp rơngiâp ối 28% [ăng tơnêi.

Kố cho môi tơdroăng ki rơ-iô khât. Tung mâu hơnăm hdrối nah, Đảng [ă Tơnêi têa xuân ai hên ivá mơ-eăm tung tơdroăng rak ngăn kong [ă pêt kong. Hneăng hôp má 12 dêi Đảng hiăng mơnhên kal athế ‘’mơdêk rak vế [ă pêt kong krá tơniăn, malối cho kong rak kơnho\ng a k^ng têa kơx^, kong xiâm, kong ki xúa [ă ngăn tơdroăng ki rak ngăn [ă pêt mơjiâng kong cho môi troăng hơlâ ki kal tăng cheăng pêi [ă mơdêk pêi lo liăn’’, tơdrêng amê hnối pơkâ mơ’no tơdroăng mơ-eăm troh hơnăm 2020 kơxo# ki pro xâp rơngiâp dêi kong châ 2%’’.

Têt Canh Tý 1960 pơxiâm djâ ‘’Têt pêt loăng’’. Hơnăm kố, klăng 60 hơnăm, Têt Canh Tý 2020 vêh, pin pêi pro Têt pêt loăng plâ rơxông chôu pâ Pôa Hồ, mâu kong pơlê, pơlê kong kân, mâu tơring, cheăm, tíu pêi cheăng mơjiâng túa pơkâ pêt loăng, pêt kong; mơdêk hnoăng cheăng tối tơbleăng, hnê hriâm, mơhnhôk rêm râ, mâu kơvâ cheăng [ă kuăn pơlê kơhnâ veăng Têt pêt loăng plâ rơxông chôu pâ Pôa Hồ, mơdêk ki rơkê ple\ng dêi rêm rơxông kuăn pơlê ‘na hnoăng cheăng, tơdjâk ki kơnía dêi kong, ki pơxúa dêi tơdroăng pêt loăng, pêt kong, hnoăng cheăng rak ngăn kong, rak ngăn kong prâi tơnêi tơníu, kong kế, veăng kum kơdroh kong mê khía mơhot têa kân lân lu, hbrâ ví [ă kong prâi pro hơ’leh.

Gương – Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng

 

BÂNG RƠKONG KHU KUĂN NGO KƠPONG TÂY NGUYÊN 

Tíu ối-pêi cheáng: 19A Lê Duẩn-Pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak 
Kăn
 xiâm: Vũ Hải Định

Kăn phõ: Hoàng Trung Dũng