T’mêê đâu, Trung tâm K’đhơợng lêy Zư đơc C’kir văn hóa Hội An lâng Viện Sinh thái lâng Zư lêy bh’rợ âng Bộ Nông nghiệp lâng Pa dưr vel bhươl pa zum, ch’mêêt lêy xay moon đhr’năng đhị 800 c’kir coh phố ty Hội An. Bh’nơơn đoọng lêy, pa zêng apêê  c’kir lâng n’loong zêng crêê ca moot moot crêêh cha, coh đêêc 265 c’kir crêê ca moot cha ngân bhlâng.

Ca muôr ca moot moot crêêh boọm apêê c’kir bhrợ t’vaih apêê c’lâng cr’vic cr’văc boọ k’tiêc đhị apêê t’nool, coong, z’đêr, bhrợ căh liêm ha c’kir. T’cooh Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm K’đhơợng zư lêy C’kir Văn hóa Hội An, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, zêl lâng cha groong ca muôr, ca moot xooc đâum ha dang căh bhrợ crêê cơnh năc buôn bhrợ ha đhr’năng ca muôr ca moot moot crêêh bọom ngân lâh. Trung tâm K’đhơợng zư lêy c’kir Văn hóa Hội An xooc xay bhrợ Dự án “Xay bhrợ c’bhuh a liing a mit, ca muôr ca moot bhrợ pa hư n’loong zr’lụ phố ty Hội An” cơnh lâng pa zêng zên k’noọ 6 tỷ đồng, k’rong xay bhrợ apêê c’kir lâh crêê ca muôr, ca moot cha ngân lâng pa bhlâng ngân coh zr’lụ phố ty. Ting n’năc, đươi dua z’nươu c’chêêt ca muôr, ca moot sinh học pa zum lâng đơc tọ m’pan ca muôr lâng vươc z’nươu c’chêêt. C’lâng bh’rợ n’nâu c’chêêt ca muôr, ca moot, pa xiêr râu nha nhự môi trường lâng c’lâng bh’rợ đươi dua bhưah prang k’tiêc lâng bha lang k’tiêc. Ting t’cooh Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm K’đhơợng zư lêy c’kir Văn hóa Hội An, cr’noọ âng dự án năc xay bhrợ liêm pa zêng c’bhuh đong ca muôr, ca moot xooc bhrợ pa hư c’kir; cha groong râu rach dưr cha cớ apêê c’kir công cơnh trơơi boọ bhưah ooy apêê c’kir n’lơơng coh zr’lụ phố ty, chroi đoọng zư lêy, pa dưr chr’năp c’kir văn hóa Hội An./.

Nhiều di tích ở Hội An bị mối mọt xâm hại nghiêm trọng

        Mới đây, Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An và Viện Sinh thái và Bảo vệ công trình của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp, điều tra khảo sát đánh giá tình trạng tại 800 di tích ở phố cổ Hội An. Kết quả cho thấy, hầu hết các di tích bằng gỗ đều xuất hiện mối mọt xâm hại, trong đó 265 di tích bị mối mọt gây hại ở mức độ rất nặng.

Mối mọt xâm nhiễm công trình tạo thành các đường mui đất trên các cấu kiện, tường, gây mất mỹ quan di tích.Ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, tỉnh Quảng Nam cho biết, phòng trừ mối mọt hiện nay, nếu xử lý không đúng cách có thể làm tình hình mối gây hại nghiêm trọng hơn và ảnh hưởng đến di tích. Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An đang triển Dự án “Xử lý côn trùng gây hại gỗ khu phố cổ Hội An” với tổng kinh phí gần 6 tỷ đồng, tập trung xử lý những di tích bị mối mọt xâm hại nặng và rất nặng ở khu phố cổ. Theo đó, sử dụng thuốc diệt mối sinh học kết hợp với đặt hộp nhử mối rồi phun thuốc tiêu diệt. Phương pháp này diệt mối tận gốc, hạn chế ô nhiễm môi trường và phương pháp được sử dụng rộng rãi trên toàn quốc và thế giới.Theo ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Quản lý Bảo tồn di sản Văn hóa Hội An, mục tiêu của dự án là xử lý triệt để toàn bộ các tổ mối đang gây hại gỗ di tích; ngăn chặn sự tái nhiễm trở lại công trình cũng như lây lan sang các di tích khác trong khu phố cổ, góp phần bảo vệ, bảo tồn phát huy giá trị di sản văn hóa Hội An./.