T’ngay 22/5 n’nâu ha y, cử tri prang k’tiếc k’ruung nắc t’moót phiếu bầu cử đại biểu quốc hội khoá 14 lâng đại biểu HĐND zâp cấp nhiệm kỳ 2016-2021. zâp ta’la phiếu nắc chứng chỉ, p’cắh liêm gít quyền công dân âng 1 k’tiếc k’ruung độc lập, tự do lâng dân chủ. Zâp ta’la phiếu nắc dzợ râu tin đươi, pa’gơi trách nhiệm âng k’ực cử tri prang k’tiếc k’ruung lâng manứih bơơn p’cắh mặt đhanuôr k’đhơợng padưr k’tiếc k’ruung ting lêy ooy bầu cử nâu. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng ta’la phiếu lalua bhrợ p’cắh cr’noọ bh’rợ âng cử tri nắc lêy paliêm bhiệc bầu đoọng, bhrợ lơi đhơ cơnh vêy.

Quyền bầu cử lâng ứng cử nắc đợ quyền chính trị liêm chr’nắp âng đhanuôr bơơn quy định ooy Hiến pháp tơợ bản Hiến pháp 1946, bản hiến pháp tr’nơợp âng nhà nước hêê, tước hiến pháp 2013 đhị điều 27.

Hiến pháp xoọc đươi bhrợ âng k’tiếc k’ruung hêê quy định Công dân zâp 18 c’moo nắc a’tếh nắc vêy quyền bầu cử lâng zâp 21 c’moo nắc choom vêy quyền tự ứng cử ooy Quocó hội, HĐND. Pa prá đhị đại hội nhân dân thủ đô hơnh déh zâp apêê ứng cử đại biểu quốc hội khoá 1, chủ tịch HCM moon, Ta’la phiếu cử tri liêm chr’nắp bhlâng, nắc mưy c’léh bh’rợ năl gít đhanuôr lalua bhrợ c’la k’tiếc k’ruung. Tu cơnh đêếc, lâng râu liêm chr’nắp zr’nưm âng k’tiếc k’ruung cung cơnh lâng râu liêm chr’nắp lalay âng zâp ngai, cử tri nắc lêy bhrợ liêm xang bh’rợ âng đay nắc lêy xay moon p’too đh’rứah lướt t’moót phiếu t’ngay Tổng tuyển cử. Nắc mưy cử tri âng g’lúh tổng tuyển cử tr’nơợp 1946, t’coóh Nguyễn Thanh Quất cóh tp.Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang xay moon, t’ngay n’nắc ahay, tr’nơợp bầu cử bơơn bhrợ padưr tước đhị vel bhươl, chr’val. Zâp đhị bầu cử zêng dông đợc cờ tổ quốc, đắh dứp nắc c’léh pr’dzoọng âng Chủ tịch HCM, cr’chăl nâu bhrợ padưr mưy bảng tăm xrặ lâng phấn bhoọc pr’đợc  liêm zâp âng zâp ứng cử viên. Vinh dự tu g’lúh tr’nơợp bơơn k’đhơợng ta’la phiếu bầu manứih liêm chr’nắp, bhriêl ta’bách ooy quốc hội bêl k’tiếc k’ruung xoọc bơơn pachô độc lập, t’coóh Nguyễn Thanh Quất moon:

Vinh dự c’moo 1946 nắc c’moo acu đhiệp c’moo cử tri lướt bầu cử. lâng pr’ắt bh’rợ cách mạng c’xêê 8 r’rộ r’răm, đhanuôr nắc hơnh déh lâng lướt bầu cử liêm ta’níh. Đhanuôr nắc hân đhơ xoọc học bổ túc cung lướt bầu cử. hay k’noọ cớ t’ngay bầu cử 6/1/1946 kiêng rêện. tước đâu nắc ơy vêy 70 c’moo quốc hội dưr pậ, vêy bấc râu tiến bộ lâng l’lăm ahay. Quốc hội ting t’ngay ting p’cắh gít nắc cơ quan bha’lâng âng đhanuôr.

Lêy cha’mêết lịch sử zâp g’lúh bầu cử quốc hội, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, bêl ahay nắc Viện trưởng viện lịch sử đảng, Học viện chính trị quốc gia HCM moon, t’ngay tổng tuyển cử tr’nơợp c’moo 1946, ava Hồ moon Zâp ta’la phiếu nắc mưy cr’liêng cha’rắh chrooi đoọng lâng zư lêy padưr pa’xớc k’tiếc k’ruung, cắh cậ zâp ta’la phiếu cơnh cr’liêng gạch đợc nền móng bhrợ padưr k’tiếc k’ruung ting t’ngay ting k’rơ k’van. Đhị tinh thần tổng tuyển cử c’moo 1946, tước g’lúh tổng tuyển cử bầu quốc hội âng k’tiếc k’ruung VN pazưm k’tiếc k’ruung c’moo 1976 lâng zâp g’lúh bầu cử quốc hội nắc đảng lâng nhà nước dzợ bhrợ p’cắh tinh thần, cr’noọ bh’rợ bhrợ têng c’la âng đhanuôr. PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc moon gít:

Lêy cha’mêết ta’la phiếu âng đay chrooi pa’xoọng bhrợ padưr nhà nước ting t’ngay ting nhâm k’rơ, cung ooy ta’la phiếu nâu nắc xay moon p’cắh râu cr’noọ tr’kiêng lâng k’tiếc k’ruung, t’bhlâng padưr tinh thần đoàn kết bhrợ padưr k’tiếc k’ruung ting k’rơ lâng nhâm mâng. K’noọ tước bầu cử khoá 14 ting cơnh acu nắc lêy padưr nâu đoo, tơợ đêếc nắc padưr liêm choom đắh bhiệc bầu cử. mưy nhà nước bhrợ têng bầu cử lalua bhrợ padưr liêm ma mơ, oó bhrợ ting t’vêy, lâng cử tri năl gít quyền liêm ma mơ âng đay lâng quyền bhrợ c’la âng đay đoọng lêy cha’mêết phiếu đại biểu liêm chr’nắp đoọng ha c’la đay, đoọng ha c’bhúh manứih chrooi pa’xoọng ooy bhiệc padưr pa’xớc k’tiếc k’ruung.

Zâp ta’la phiếu bhrợ p’cắh râu tin đươi âng cử tri, bhiệc ứng cử viên bơơn bấc phiếu zooi zúp cung nặc râu xay moon p’too lâng đại biểu quốc hội ha y đhỉ âu tín đươi âng đhanuôr, đoọng đhị pr’đơợ nâu nắc t’bhlâng bhrợ têng liêm choom cơnh cr’noọ cr’niêng âng cử tri lâng đay. T’coóh Nguyễn Văn Pha, phó chủ tịch UBTWMTTQVN moon, luật pháp quy định lướt bầu cử cắh mưy đợ quyền nắc dzợ nghĩa vụ âng đhanuôr. Quyền nắc bầu pa’glúh đợ manứih p’cắh mặt đoọng ha đay ooy zâp cơ quan bha’lâng âng nhà nước. hadợ nghĩa vụ nắc lêy pay đợ apêê liêm chr’nắp bhlâng, đoọng bầu ooy cơ quan bha’lâng nhà nước p’cắh mặt ađay quyết định đợ bhiệc đắh luật pháp, c’lâng xa’nay chính sách, padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung xã hội. zâp pr’loọng đông, zâp ngai đhanuôr nắc lêy đươi bhrợ cơnh lâng râu k’đươi moon âng đhanuôr zâp cấp ooy t’ngay chủ nhật 22/5 k’noọ tước đâu. t’coóh Nguyễn Văn Pha moon:

Cử tri bầu đợ apêê ha y chroo p’cắh mặt đay moót ooy đợ cơ quan bha’lâng âng nhà nước cóh TW lâng vel đông. Cơnh đêếc, zâp cử tri lêy năl gít ooy đắh bhiệc bhrợ padưr nhà nước, chính quyền lâng bhiệc lướt bầu cử bấc bhlâng. Lấh mơ nắc k’rang lêy cha’mêết ooy đắh pr’ắt tr’mung, đợ râu bhiệc crêê tước ooy manứih ứng cử liêm gít. Tu mưy chu ahêê bhrợ têng 4 cấp, prang quốc hội, HĐND cấp tỉnh, chr’hoong chr’val. Ooy mưy g’lúh zâp đhị bầu cử nắc vêy 4 danh sách, hadang cắh lêy cha’mêếtgít nắc k’đhạp đoọng lêy pay liêm crêê manứih âng đay bầu ooy cơ quan bha’lâng nhà nước.

Zâp ta’la phiếu nắc quyền lợi lâng trách nhiệm âng đhanuôr. Trách nhiệm bhrợ c’la k’tiếc k’ruung, trách nhiệm lêy pay lâng bhrợ padưr bộ máy nhà nước âng đhanuôr, tu đhanuôr. Tu cơnh đâu, moót t’ngay 22/5 nâu, cử tri nắc lêy padưr liêm choom bh’rợ c’la âng đay, vêy trách nhiệm liêm gít đoọng lêy pay manứih bhriêl ta’bách, liêm ta’níh, p’cắh mặt đoọng ha cr’noọ bh’rợ, đương r’rơơm âng đhanuôr ooy quốc hội lâng HĐND zâp cấp nhiệm kỳ 2016-2021./.

                                                                                              Bầu cử Quốc hội khóa 14:

                                                                              Mỗi lá phiếu là quyền và nghĩa vụ của cử tri

  Ngày 22/5 tới cử tri cả nước sẽ tiến hành bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 14 và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021. Mỗi lá phiếu là chứng chỉ, chứng minh quyền công dân của một nước độc lập, tự do và dân chủ. Mỗi lá phiếu còn là lòng tin, sự gửi gắm trách nhiệm của hàng triệu cử tri cả nước đối với người được thay mặt dân gánh trọng trách của đất nước thông qua bầu cử. Tuy nhiên, để lá phiếu thực sự thể hiện ý chí của cử tri thì cần phải khắc phục tình trạng bầu hộ, bầu thay, làm cho qua loa, chiếu lệ.

      Quyền bầu cử và ứng cử là những quyền chính trị cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp từ bản Hiến pháp 1946, bản Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước ta, cho đến Hiến pháp 2013 (tại điều 27).  Hiến pháp hiện hành của nước ta quy định: “Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân”. Phát biểu tại Đại hội nhân dân Thủ đô chào mừng các vị ứng cử Đại biểu Quốc hội khoá I, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Lá phiếu cử tri có một giá trị rất cao quý; là một dấu hiệu xác nhận rằng nhân dân thật sự làm chủ nước nhà. Vì vậy, đối với lợi ích chung của Tổ quốc cũng như đối với lợi ích riêng của mỗi người, cử tri phải làm tròn nhiệm vụ của mình tức là phải nhắc nhở nhau hăng hái đi bỏ phiếu ngày Tổng tuyển cử". Là một cử tri của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên 1946, ông Nguyễn Thanh Quất ở thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang kể: ngày đó, ban bầu cử được thành lập tới tận làng, xã. Tại các điểm bầu cử đều treo cờ Tổ quốc, bên dưới là bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, bên cạnh dựng một bảng đen viết bằng phấn trắng họ tên đầy đủ của các ứng cử viên. Vinh dự vì lần đầu tiên được cầm lá phiếu bầu người có đức, có tài vào Quốc hội khi đất nước vừa giành được độc lập, ông Nguyễn Thanh Quất kể: “Vinh dự năm 1946 là năm tôi đúng tuổi cử tri đi bầu cử. Với khí thế của Cách mạng tháng 8 sôi sục, hăng hái, nhân dân khí thế s ục sôi và bầu cử nghiêm túc. Bà con mặc dù đang học bổ túc vẫn đi bầu. Nhớ lại ngày bầu cử 6/1/1946 hết sức xúc động. Cho đến bây giờ đã 70 năm Quốc hội trưởng thành, có nhiều tiến bộ so với trước. Quốc hội ngày càng khẳng định cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân”.

Nghiên cứu lịch sử các kỳ bầu cử Quốc hội, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng: ngay ngày Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946, Bác Hồ đã nói: “mỗi lá phiếu được ví là viên đạn đóng góp và sự nghiệp đấu tranh kháng chiến bảo vệ đất nước” hay “mỗi lá phiếu như viên gạch đặt nền móng xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh”. Trên tinh thần tổng tuyển cử năm 1946, cho đến Cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất năm 1976 và các kỳ bầu cử Quốc hội thì Đảng Nhà nước vẫn phát huy tinh thần, ý chí làm chủ của người dân. Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Trọng Phúc khẳng định: “Thông qua lá phiếu của mình góp phần xây dựng nhà nước ngày càng vững mạnh, cũng qua lá phiếu bày tỏ tình yêu đất nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đoàn kết xây dựng và phát triển đất nước ngày càng mạnh mẽ và bền vững. Sắp tới bầu cử khóa 14 theo tôi nên phát huy cái đó, từ đó khắc phục biểu hiện nhận thức còn chưa rõ trong bầu cử. Một nhà nước tổ chức bầu cử thật sự phát huy dân chủ, tránh dân chủ hình thức, đồng thời cử tri ý thức quyền dân chủ của mình và quyền làm chủ của mình để thông qua lá phiếu lựa chọn đại biểu xứng đáng cho bản thân, cho lực lượng của nhân dân đóng góp vào sự phát triển nhà nước”.

Mỗi lá phiếu thể hiện sự tín nhiệm của cử tri, việc ứng cử viên được nhiều phiếu ủng hộ cũng là sự nhắc nhở đối với người đại biểu quốc hội sau này trước sự tín nhiệm của nhân dân, để trên cơ sở đó họ cố gắng hoạt động thật tốt, đáp ứng mong đợi của cử tri đối với mình. Ông Nguyễn Văn Pha, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung uơng Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam cho rằng: Luật pháp quy định đi bầu cử không những là quyền mà còn là nghĩa vụ của công dân. Quyền là bầu ra những người đại diện cho mình trong các cơ quan quyền lực của nhà nước. Còn nghĩa vụ là lựa chọn ra người thực sự xứng đáng, thực sự tiêu biểu để bầu vào cơ quan quyền lực nhà nước thay mặt mình quyết định những vấn đề thuộc về Luật pháp, chủ trương chính sách, phát triển kinh tế-xã hội…vv. Từng gia đình, từng người dân cần hưởng ứng lời kêu gọi của chính quyền, đoàn thể tham gia bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp vào ngày Chủ nhật 22 tháng 5 sắp tới. Ông Nguyễn Văn Pha nhấn mạnh:“Cử tri bầu những người mà sau này thay mặt mình vào những cơ quan quyền lực của nhà nước ở Trung ương và địa phương. Như vậy, các cử tri cần ý thức trong việc xây dựng nhà nước, chính quyền bằng cách đi bầu cử đông đảo nhất. Đặc biệt quan tâm nghiên cứu tiểu sử, những vấn đề liên quan đến những người ứng cử hết sức chu đáo, kỹ lưỡng. Vì cùng một lúc chúng ta tổ chức 4 cấp, cả Quốc hội, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh , huyện xã. Trong cùng lúc ở mỗi nơi bầu cử có 4 danh sách, nếu không nghiên cứu kỹ  rất khó lựa chọn chính xác người mà mình bầu vào cơ quan quyền lực nhà nước”.

Mỗi lá phiếu là quyền lợi và trách nhiệm của công dân. Trách nhiệm làm chủ đất nước, trách nhiệm chọn lọc và xây dựng bộ máy nhà nước của dân, do dân và vì dân. Bởi vậy, vào ngày 22 tháng 5 tới, cử tri cần phát huy tối đa quyền làm chủ của mình, có trách nhiệm sáng suốt lựa chọn người có đức, có tài, có tâm, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 ./.