Pazêng boóp p’rá lứch loom âng cô giáo A Rất Tình coh chr’hoong da ding k’coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam công năc râu bhui har âng bâc đhanuôr Cơ Tu coh da ding k’coong Trường Sơn đớc đoọng ha Đài P’rá Việt Nam lâng cơ quan ăt đhị zr’lụ miền Trung.

Đhanuôr lâng pr’zơc chăp dadêr! Đhanuôr Cơ Tu vêy k’dâng 75 r’bhâu cha năc, ăt mamông bâc bhlâng đhị zr’lụ da ding k’coong apêê tỉnh Quảng Nam, Thừa Thiên Huế lâng thành phố Đà Nẵng. Coh đêêc, đhị Quảng Nam k’dâng 56 r’bhâu cha năc ăt mamông đhị pazêng chr’hoong da ding k’coong, zr’lụ dal Tây Giang, Nam Giang lâng Đông Giang. Lâh n’năc, năc dợ vêy lâh 35 r’bhâu đhanuôr Tà Ôi, Pa Cô, Vân Kiều coh Thừa Thiên Huế lâng bâc đhanuôr acoon coh n’lơơng đhị pazêng chr’hoong da ding k’coong Đakrông, Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị công bơơn xơợng lâng n’năl p’rá Cơ Tu.

Crêê cơnh cr’noọ cr’niêng xơợng p’rá âng acoon coh đay coh sóng phát thanh âng k’tiêc k’ruung âng đhanuôr Cơ Tu, Đài P’rá Việt Nam ơy pazao đoọng ooy cơ quan ăt đhị miền Trung bhrợ têng lâng pa xul p’rá Cơ Tu tơợ c’xêê 10 – 2009. Râu bhui har ga măc chr’năp lâh mơ bêl g’luh tr’nơơp đhanuôr coh đâu bơơn xơợng p’rá âng acoon coh đay đhị sóng âng Đài P’rá Việt Nam. Xoọc đêêc, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr Cơ Tu dợ zr’năh k’đhap năc pr’loọng đong hân đoo công câl muy bêệ radio đoọng xơợng xa nay tin tưc. T’cooh Bh’riu Liếc, bêl ahay bhrợ Bí thư Huyện uỷ Tây Giang, manuyh ta luôn tr’đăn lâng VOV, lâng t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu tơợ t’ngay tr’nơơp tơợp pa xul p’rá xay moon, coh cr’chăl tr’nơớp trạm phát sóng dợ ta đơc coh Bà Nà t’ruih ng’xơợng ghít pa bhlâng, bêl ta tơơi đơơng phát sóng đhị Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng năc căh dợ lâh ng’bơơn xơợng sóng âng Đài P’rá Việt Nam, đhanuôr zập ngai công hay. T’cooh Bh’riu Liếc prá: “Coh tr’nơơp bêl dợ sóng coh Bà Nà, đhanuôr bhui har pa bhlâng năc đoo bêl sóng pa tơơi ooy Sơn Trà năc đhanuôr căh dợ lâh bơơn xơợng. Apêê đoo moon bâc bhlâng, xay moon năc Đảng căh đoọng xơợng Đài P’rá Việt Nam. Lâng acu ta luôn prá xay ooy công trình n’nâu, xoọc đâu ơy vêy ta bhrợ liêm choom năc chr’năp pa bhlâng. Tu tơợ nâu cơy, Đài P’rá Việt Nam ta luôn lướt đh’rưah lâng đhanuôr Cơ Tu. Lâng công tơợ nâu cơy, t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu năc tươc ooy pazêng bhươl cr’noon Cơ Tu. L’lăm ahay t’ruih pa xul tơợ Đà Nẵng nắc căh ng’bơơn xơợng; tơợ Dốc Kiền chooh ooy dúp năc bơơn xơợng năc đoo năc đớc đoọng ha cán bộ lướt coh xe a năm xơợng; năc nâu cơy crêê năc Đài P’rá Việt Nam, crêê năc t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu năc âng đhanuôr. Đhanuôr xơợng, đhanuôr haanh deh lâng đhanuôr mâng loom. Lâng chr’năp bhlâng, phóng viên bêl xrặ bài đhanuôr năc xay moon đợ xa nay bh’rợ la lua, ta nih, manuyh liêm choom năc bhrợ t’vaih ga măc chr’năp pa bhlâng ooy bh’rợ zư lêy nhâm mâng râu têêm ngăn lâng pa dưr pr’ăt tr’mông đhị vel đong. Azi mâng loom, chăp hơnh Đảng, haanh deh Đài P’rá Việt Nam lâng Cơ quan ăt đhị miền Trung ơy đoọng ha zi làn sóng n’nâu.”

Đài P’rá Việt Nam lâng t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu căh muy đơơng âng c’lâng xa nay, chính sách âng Đảng, Nhà nước tươc ooy đhanuôr ting n’năc năc dợ ting zư lêy lâng pa dưr râu chr’năp p’rá, chữ xrặ âng đhanuôr Cơ Tu. T’cooh A Rất Blui, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong da ding k’coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon: “T’ruih pa xul p’rá Cơ Tu vêy chr’năp pa bhlâng lâng tỉnh Quảng Nam moon zazum, lâng chr’hoong Tây Giang moon la lay, tu: Lâng chr’hoong Tây Giang vêy lâh 92% đhanuôr Cơ Tu ăt mamông, t’ruih n’nâu n’jưah đoọng zư lêy, pa dưr p’rá, chữ xrặ âng đhanuôr, đoọng đhanuôr đương xơợng xa nay bh’rợ đoọng pa dưr kinh tế xã hội. Ting n’năc, tơợ t’ruih n’nâu đhanuôr prá xay văn hoá ty đanh liêm pr’hay âng đhanuôr Cơ Tu công cơnh ting bhrợ pa dưr khối Đại đoàn kết pazêng acoon manuyh.”

Lâh 10 c’moo ahay, xang bâc chu ta pa tơơi, t’ngay 18/3 bêl đêêc ahay, trạm phát sóng FM tự động ơy pa luih đoọng pa bhrợ, crêê cơnh cr’noỌ cr’niêng rơơm kiêng tơợ đanh âng k’zệt r’bhâu đhanuôr Cơ Tu lâng pazêng acoon coh đhi noo coh da ding k’coong Trường Sơn đh’rưah lâng pr’zơc Lào coh zr’lụ c’noong k’tiêc. T’cooh Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Giám đốc Đài P’rá Việt Nam xay moon, dự án trạm phát sóng FM tự động đhị da ding Quế, Tây Giang, Quảng Nam năc dự án tr’nơơp âng Đài P’rá Việt Nam đươi dua công nghệ t’mêê coh bh’rợ k’đhơợng lêy, đươi dua trạm phát sóng, phát thanh: “Lâng râu liêm choom dal 1.369 mét, trạm phát sóng FM căh vêy ngai ăt pa bhrợ đhị dading Quế lâng công suất 5kw năc choom t’vaih sóng VOV1- t’ruih Thời sự- Chính trị zazum; VOV4 – T’ruih đoọng ha đhanuôr acoon coh, coh đêêc vêy t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu, đơơng âng p’rá âng Đảng, Nhà nước, âng cấp uỷ, chính quyền tỉnh Quảng Nam lâng tỉnh Thừa Thiên Huế tươc ooy đhanuôr acoon coh n’đăh mặt t’ngay lơơp âng Quảng Nam, apêê tỉnh đăn đêêc cơnh Thừa Thiên Huế lâng muy bơr đơn vị coh k’tiêc k’ruung pr’zớc Lào.”

Lâh 10 t’ngay trạm phát sóng FM tự động pa bhrợ, bâc đhanuôr coh zr’lụ ch’ngai bha dăh, c’noong k’tiêc ơy bơơn xơợng sóng âng Đài p’rá Việt Nam lâng t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu. Hân đhơ cơnh đêêc, ting xay moon âng muy bơr pr’zơc xơợng t’ruih, đhị muy bơr zr’lụ âng chr’hoong Nam Giang, Đông Giang, sóng căh lâh lieem, đhanuôr k’đháp đoọng bơơn xơợng t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu. Ooy xa nay n’nâu, t’cooh Phạm Tấn Tư, Giám đốc Cơ quan ăt đhị zr’lụ miền Trung Đài p’rá Việt Nam xay moon: “T’ngay 18/3 bêl đêêc ahay, azi ơy pa luíh lâng đoọng Trạm phát sóng tự động FM đhị da ding Quế, Tây Giang pa bhrợ. Coh cr’chăl tr’nơơp đoọng đươi, năc pazêng thông số kỹ thuật căh ơy lâh nhâm mâng. Muy bơr zr’lụ la lâh ếp đhanuôr công căh ơy bơơn xơợng sóng Cơ Tu liêm mâng lâh mơ. Coh ha y azi năc lươt ch’mêệt lêy, bhr’lậ đhr’năng n’nâu đoỌng đhanuôr bơơn xơợng pazêng t’ruih âng Đài P’rá Việt Nam, coh đêêc vêy t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu.”

Ting cơnh t’cooh Phạm Tấn Tư, coh đhr’năng đhanuôr căh ơy bơơn xơợng Đài P’rá Việt Nam tơợ sóng FM, đhanuôr năc choom mọt ooy Internet lâng mọt ooy VOV4 lâng t’ruih pa xul p’rá Cơ Tu coh Internet đoọng đhanuôr xơợng; lâng đhanuôr công choom chêêc lêy t’ruih coh điện thoại ta béch. T’cooh Phạm Tấn Tư xay moon p’xoọng, đợ manuyh bhrợ t’ruih, năc t’bhlâng pa dưr râu liêm choom âng t’ruih, ting n’năc pa liêm đhr’năng vaih sóng đoọng đơơng âng pazêng xa nay liêm choom lâh mơ, đơơh loon lâh mơ lâng ghít la lua lâh mơ lâng pr’ăt tr’mông âng đhanuôr Cơ Tu./.

Khi sóng phát thanh tiếng Cơ Tu vươn tới

các bản làng vùng cao biên giới

                  PV/VOV-Miền Trung

         Ngày 18/3, Trạm phát sóng FM tự động tại đỉnh Núi Quế, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã chính thức đưa vào hoạt động. Từ đây, chất lượng sóng của Đài TNVN, trong đó có Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu đã phủ rộng những thôn bản xa xôi , thỏa niềm mong đợi bấy lâu của đồng bào Cơ Tu nơi vùng cao biên giới. Ghi nhận của PV Đài TNVN tại miền Trung.

Trạm phát sóng FM đặt tại đỉnh núi Quế đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của bà con Cơ Tu. Việc phát sóng của Đài TNVN, trong đó có Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu sẽ đến gần hơn với bà con Tây Giang, các vùng lân cận và cả nước bạn Lào, giúp bà con nắm bắt kịp thời chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời có ý nghĩa rất lớn đó là giúp bà con, gìn giữ và bảo tồn  tiếng nói Cơ Tu cũng như văn hóa của đồng bào Cơ Tu

        Những lời nói từ đáy lòng của cô giáo A Rất Tình ở huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cũng chính là niềm vui của rất nhiều bà con Cơ Tu trên dãy Trường Sơn dành cho Đài TNVN và cơ quan Thường trú khu vực miền Trung.

Thưa bà con, thưa các bạn! đồng bào Cơ Tu có khoảng 75.000 người, sống chủ yếu ở khu vực miền núi các tỉnh Quảng Nam, Thừa Thiên Huế và thành phố Đà Nẵng. Trong đó, tại Quảng Nam khoang 56.000 người sống tập trung tại các huyện miền núi, vùng cao Tây Giang, Nam Giang và Đông Giang. Ngoài ra, còn có hơn 35.000 đồng bào Tà Ôi, Pa Cô, Vân Kiều ở Thừa Thiên Huế và nhiều bà con các dân tộc thiểu số ở các huyện miền núi Đakrông, Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cũng có thể nghe và hiểu được tiếng Cơ Tu.

Đáp ứng nhu cầu được nghe “tiếng mẹ đẻ” trên sóng phát thanh Quốc gia của đồng bào Cơ Tu, Đài TNVN đã giao CQTT khu vực miền Trung tổ chức sản xuất và phát sóng Chương trình phát thanh tiếng Cơ Tu từ tháng 10 – 2009. Niềm hạnh phúc như vỡ òa khi lần đầu tiên, bà con nơi đây được nghe “tiếng của dân tộc mình” trên sóng của Đài TNVN. Lúc ấy, cuộc sống của bà con Cơ Tu còn rất nghèo khó nhưng nhà nào cũng mua sắm 1 chiếc radio để nghe tin tức. Ông B’riu Liếc, nguyên Bí thư Huyện ủy Tây Giang, người gắn bó với VOV, với Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu từ những ngày đầu phát sóng cho biết, thời gian đầu trạm phát sóng còn đặt ở Bà Nà, chương trình nghe rõ mồn một nhưng kể từ khi chuyển về phát sóng tại núi Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng thì không mấy vùng nghe được sóng của Đài TNVN, bà con ai nấy thật vọng. Ông B’riu Liếc trải lòng: “Ban đầu khi còn sóng ở trên Bà Nà, bà con rất hồ hởi rất mừng nhưng khi sóng dời xuống Sơn Trà thì bà con rất ấm ức. Người ta nói rất căng, bảo là Đảng không cho nghe Đài TNVN. Và tôi bám miết công trình này, giờ thấy thành công rồi rất quý. Bởi từ giờ, Đài TNVN sẽ luôn luôn đồng hành cùng với người dân Cơ Tu. Và cũng từ nay, Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu sẽ luôn len lỏi tới làng bản người Cơ Tu. Trước đây chương trình phát đi từ Đà Nẵng thì không bao giờ nghe được; từ Dốc Kiền trở xuống thì nghe được nhưng cái đó chỉ dành cho cán bộ đi xe nghe thôi; còn bây giờ đúng là Đài TNVN, đúng là Chương trình Tiếng Cơ Tu là của người dân. Dân nghe, dân mến và dân tin. Và đặc biệt, phóng viên khi viết bài người dân sẽ phản ảnh những công việc thực, người thực thì sẽ tác động rất lớn đến việc giữ ổn định an ninh trật tự và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương. Chúng tôi rất tin, rất quý và cám ơn Đảng, ơn Đài TNVN và CQTTMT đã cho chúng tôi làn sóng này.”

Đài TNVN và Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu không chỉ là cầu nối đưa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với bà con mà còn góp phần, gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị tiếng nói, chữ viết của  đồng bào Cơ Tu. Ông A Rất B’Lúi, Phó Chủ tịch UBND huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu có ý nghĩa rất đặc biệt với tỉnh Quảng Nam nói chung, và huyện Tây Giang nói riêng bởi lẽ: Đối với huyện Tây Giang có hơn 92% đồng bào Cơ Tu sinh sống cần kênh này vừa để bảo tồn, phát huy tiếng nói, chữ viết của đồng bào, để bà con theo dõi tình hình để phát triển kinh tế xã hội. Đồng thời, thông qua kênh này bà con trao truyền văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào Cơ Tu cũng như góp phần xây dựng khối Đại đoàn kết dân tộc.”

Hơn 10 năm qua, sau nhiều lần dời đi, ngày 18/3 vừa rồi, trạm phát sóng FM tự động đã chính thức khánh thành đưa vào hoạt động, thỏa lòng mong đợi bấy lâu của hàng chục ngàn đồng bào Cơ Tu và các dân tộc anh em trên dãy Trường Sơn cùng các bạn Lào nơi vùng biên giới. Ông Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Giám đốc Đài TNVN cho biết, dự án trạm phát sóng FM tự động tại đỉnh núi Quế, Tây Giang, Quảng Nam là dự án đầu tiên Đài TNVN ứng dụng những công nghệ mới nhất trong việc quản lý khai thác trạm phát sóng, phát thanh: “Với lợi thế ở độ cao 1.369 mét, trạm phát sóng FM không người trực ở đỉnh núi Quế với công suất 5kw có thể phủ sóng tốt VOV1- chương trình chương trình Thời sự-Chính trị tổng hợp;  VOV4-Chương trình dành cho đồng bào các dân tộc thiểu số, trong đó Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu, đem tiếng nói của Đảng, Nhà nước, của cấp ủy, chính quyền tỉnh Quảng Nam và tỉnh Thừa Thiên Huế đến đông đảo đồng bào các dân tộc phía Tây Quảng Nam, các tỉnh lân cận như Thừa Thiên Huế và một số đơn vị ở nước bạn Lào.”

Qua hơn 10 ngày trạm phát sóng FM tự động đưa vào vận hành, nhiều bà con ở vùng sâu, vùng xa biên giới đã nghe được sóng của Đài TNVN và chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu. Tuy nhiên, theo phản ánh của một số bạn nghe chương trình, tại một số khu vực ở huyện Nam Giang, Đông Giang, sóng chập chờn, bà con rất khó nghe chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu. Về vấn đề này, ông Phạm Tấn Tư, Giám đốc Cơ quan Thường trú khu vực miền Trung Đài TNVN cho biết: “Ngày 18/3 vừa qua, chúng tôi đã đưa vào khánh thành và vận hành Trạm phát sóng tự đồng FM trên đỉnh Quế, Tây Giang. Thời gian đầu đưa vào khai thác, vận hành thì các thông số kỹ thuật vẫn chưa thực sự ổn định. Một số vùng lõm, vùng thung lũng sâu, bà con vẫn chưa nghe được sóng Cơ Tu một cách tốt nhất. Sắp tới chúng tôi sẽ tiến hành khảo sát, khắc phục tình trạng này để bà con có thể nghe được các chương trình của Đài TNVN, trong đó có Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu.”

Theo ông Phạm Tấn Tư, trong trường hợp bà con chưa nghe được Đài TNVN qua sóng FM, bà con có thể truy cập vào Internet để tìm địa chỉ của VOV4 và Chương trình phát thanh Tiếng Cơ Tu trên nền tảng Internet để bà con nghe; và cũng có thể bà con tìm chương trình phát thanh trên điện thoại thông minh. Ông Phạm Tấn Tư cho biết thêm, những người làm chương, sẽ nỗ lực nâng cao chất lượng chương trình, đồng thời nâng cao chất lượng phủ sóng để mang đến những thông tin tốt nhất, kịp thời nhất và sát thực nhất với đời sống bà con Cơ Tu./.