X'ră: Tấn Phong

Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Tu cắh râu choom pay pa chô ta luôn cóh bấc c’moo n’nâu nắc nâu cơy bấc đhanuôr chóh bhrợ t’nơơm a tạo cóh đồng bằng k’ruung Cửu Long cắh dzợ kiêng chóh bhrợ râu t’nơơm chr’nóh n’nâu. Xoọc đâu cóh pazêng zr’lụ chóh bhrợ atao bha lâng coh zr’lụ đồng bằng k’ruung Cửu Long cơnh Hậu Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh, Long An… đhanuôr xoọc tếch lơi t’nơơm atao, chóh bhrợ t’nơơm pay cha p’lêê, r’véh r’đoong râu lơơng, căh cậ băn bh’năn cóh đác. Đhr’năng n’nâu, bhrợ ha pêê đông máy dường cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y cắh vêy zập atao đoọng bhrợ têng đường lâng bhrợ bil quy hoạch zr’lụ pa bhrợ âng pazêng vel đông. Cóh pazêng bha ar x’rắ: Bêl đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch đồng bằng k’ruung Cửu Long cắh dzợ kiêng chóh bhrợ atao, Tấn Phong- PV Đài p’rá VN đhị đồng bằng k’ruung Cửu Long nắc xay moon ooy râu tu bhrợ t’váih đhr’năng đhanuôr tếch lơi t’nơơm atao cơnh xoọc đâu, ting n’nắc xay moon pazêng râu ta đang moon tơợ pazêng apêê k’đhơợng xay, doanh nghiệp đoọng zâl đhr’năng n’nâu. Nâu cơy, đhanuôr lâng pr’zớc đương xâng bha ar x’rắ tr’nơớp lâng pr’đớc: đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch đồng bằng k’ruung Cửu Long lứch tếch lơi t’nơơm atao.

Xa nay đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch cóh đồng bằng k’ruung Cửu Long tếch lơi atao đoọng xăl chóh t’nơơm chr’nóh râu lơơng cắh cậ băn bh’năn cóh đác ơy dưr váih cóh 2 c’moo đăn đâu, hân đhơ cơnh đêếc đhr’năng n’nâu dưr váih bấc tơợ x’ría c’moo ahay lâng xoọc dưr váih tước nâu cơy. Hân đhơ ng’năl xăl bhrợ cơnh bh’rợ bhrợ cha t’mêê cóh tr’nơớp bil bấc zên bạc g’léh c’rơ lâng công cắh n’năl vêy cắh bơơn pay pa chô bh’nơơn nắc bấc đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch công t’bhlâng bhrợ têng lâng gr’hoót tơợ nâu cơy nắc cắh dzợ chóh bhrợ t’nơơm atao. T’coóh Nguyễn Văn Huỳnh ắt cóh chr’val Phương Phú, chr’hoong Phụng Hiệp tỉnh Hâu Giang xay moon:

Cóh  atao cóh 2 c’moo n’nâu, zập c’moo acu bơơn chóh bhrợ 2 ha riêng tấn atao nắc công cắh râu choom bơơn pay pa chô, tu cơnh đêếc nắc acu xăl chóh t’nơơm chr’nóh râu lơơng, xoọc đâu 17 r’bhâu m2 n’nâu nắc đoọng chóh cam xoàn, cam sành, ha dợ râu la lua cậ đợ đhăm k’tiếc n’nâu công bhứah nắc công k’rang chóh t’nơơm cam đươi dua bấc zên.

Ting cơnh xay moon, cóh hân noo chóh bhrợ atao cóh c’moo đâu, tỉnh Hậu Giang chóh lấh 12.800 hecta, xiêr lấh 1 r’bhâu hecta t’ping lâng hân noo chóh cóh c’moo ahay, cóh đêếc zr’lụ atao bha lâng âng tỉnh nắc chr’hoong Phụng Hiệp, zập c’moo chóh bhrợ lấh 9.200 hecta nắc nâu cơy dzợ mơ 370 hecta hơơ ạ. Xay moon ooy đhr’năng n’nâu nắc đhanuôr cóh vel đông đay tếch lơi t’nơơm atao, t’coóh Nguyễn Thế Tự- Phó Phòng NN lâng PTNT chr’hoong Phụng Hiệp đoọng năl:

Tu râu cắh liêm crêê âng kỹ thuật bhrợ têng, râu bơr cậ nắc cắh loon đơớh cóh bh’rợ bhrợ têng bha nậ đác, ting n’nắc râu liêm choom cắh bấc nắc đhanuôr cắh râu bơơn pay pa chô ha đay, vêy cơnh cậ cắh râu bơơn pay pa chô ta luôn cóh 2, 3 c’moo nắc bhrợ bấc râu cắh liêm crêê ooy pr’ắt tr’mông. Xoọc đâu bấc pr’loọng đông tếch lơi t’nơơm atao đoọng xăl chóh t’nơơm chr’nóh râu lơơng.

Nắc ng’choom moon, bh’rợ đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch xăl t’nơơm atao chóh t’nơơm chr’nóh râu lơơng cóh Phụng Hiệp nắc vêy xa nay, cr’noọ bh’rợ tơợ chính quyền vel đông. Râu k’rang bhlâng nắc cóh xoọc đâu cóh bấc vel đông n’lơơng, đhanuôr tự ađay tếch lơi atao cắh chêếc xâng đươi râu xay moon âng chính quyền vel đông lâng pazêng ngành crêê tước. Tu nắc muy đhanuôr chóh bhrợ xay moon ha dang chóh bhrợ n’năl cắh râu choom bơơn pay pa chô nắc hâu đươi ng’chóh bhrợ?

T’coóh Lâm Văn Cọp ắt cóh chr;val An Thạnh 3 chr’hoong Cù Lao Dung tỉnh Sóc Trăng xay moon: cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay đhanuôr cóh vel đông lêy t’nơơm atao nắc t’nơơm t’bil đharứt, bấc pr’loọng đông cóh đâu nắc dưr k’van đươi tơợ t’nơơm atao. Lâng pr’loọng đông đoo, cóh k’zệt c’moo ahay nắc lứch đươi dua tơợ t’nơơm atao bơơn chóh đông, câl p’xoọng đhăm k’tiếc. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh bơr c’moo đăn đâu 5 hecta atao âng t’coóh cắh râu bơơn pay pa chô tu chr’nắp âng atao cắh bấc. Cóh c’moo ahay ađoo ơy xăl 1 hecta m’pâng đhăm k’tiếc chóh atao nắc xăl bhrợ a bóc băn a chông. Xoọc đâu nắc ađoo công xoọc tếch lơi t’nơơm atao đoọng chóh chr’nóh râu lơơng:

Xăl 12 đhăm k’tiếc n’nâu đoọng chóh arọ, đoọng pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông âng pr’loọng đông, ha dợ nâu cơy chr’nắp âng atao cóh c’moo 2014, 2015 nắc ắt cơnh đhr’năng n’nâu nắc pr’loọng đông zi đharứt cớ.

Cắh ơy vêy đợ mơ xay moon zập, hân đhơ cơnh đêếc nắc vêy k’r’bhâu hecta t’nơơm atao cóh đồng bằng k’ruung Cửu Long cóh c’moo đâu crêê ta tếch lơi đoọng pếch bhrợ a bóc đác băn a chông, cắh cậ chóh bhrợ t’nơơm cha p’lêê, r’véh r’đoọng râu lơơng, bấc bhlâng nắc cóh apêê tỉnh Long An, Trà Vinh, Sóc Trăng, Hậu Giang, cóh đêếc nắc cóh tỉnh Hậu Giang lâng Trà Vinh nắc vêy k’dâng 3 r’bhâu hecta atao ta tếch lơi. Đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch đhị đâu xoọc vêy bấc râu k’rang, tu ha dang t’bhlâng chóh bhrợ t’nơơm atao nắc pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp, nắc nâu cơy cắh dzợ chóh bhrợ t’nơơm atao nắc cắh zập zên đoọng băn, chóh t’nơơm chr’nóh t’mêê lâng dzợ k’rang bấc bh’rợ xăl chóh bhrợ n’nâu vêy chô đơơng râu liêm choom cắh? a ngắh Nguyễn Thị Đậu ắt cóh thị trấn Cây Dương, chr’hoong Phụng Hiệp, tỉnh Hâu Giang xay moon:

Nâu cơy manuýh n’nâu moon chóh t’nơơm chr’nóh râu đâu, chóh t’nơơm râu tốh, chóh t’nơơm chr’nóh n’nâu nắc pa chô ooy t’nơơm atao, ha dang cắh nắc h’choom ng’ma mông cậ . Nâu cơy apêê đoo xăl bhrợ cơnh xoọc đâu, râu t’mêê nắc choom đươi dua cóh zập c’moo, ha dợ t’nơơm atao nắc zập đoọng đươi dua cóh pr’ắt tr’mông.

Nắc ng’choom moon bh’rợ tếch lơi t’nơơm atao xăl pếch a bóc băn a chông cắh cậ chóh bhrợ t’nơơm chr’nóh râu lơơng đhị đồng bằng k’ruung Cửu Long xoọc nắc bh’rợ pa bhlâng zr’nắh k’đháp. Tu, cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay, lâng đợ đhăm chóh bhrợ t’nơơm atao lấh 50 r’bhâu hecta công cắh zập đoọng ha 10 đông máy đường cóh zr’lụ pa bhrợ lứch lâng đhr’năng pa bhrợ âng đay. tu cơnh đêếc, đhr’năng đhanuôr tếch lơi t’nơơm atao cơnh xoọc đâu ha dang cắh vêy vel đông ch’mêết lêy, xay moon gít loon đơớh nắc vêy cơnh dưr váih cơnh phong trào bhrợ t’vaíh đhr’năng bhrợ bil quy hoạch za zum. Lâng đhr’năng chóh- tếch nắc dưr váih cớ, ha dợ cóh đêếc đhanuôr nắc manuýh crêê bil bal l’lăm, cắh ơy ng’xay moon ooy bh’rợ pazêng apêê đông máy đường cắh zập atao đoọng pa bhrợ cóh pazêng t’ngay c’xêê ha y.