Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr!

Manứih Raglai cóh tỉnh Ninh Thuận vêy bh’rợ tr’nêng cắh vêy bấc ngai năl, nâu đoo nắc bhiệc lơi jợ a’bhưi. Nâu đoo nắc bhiệc bhan pậ chr’nắp bhlâng, t’boọ đơơng bấc pr’hoọm văn hoá truyền thống âng manứih Raglai, bhrợ p’cắh loom luônh ma bhưi chr’nắp, liêm ta’níh âng manứih mamung lâng manứih lấh bil chô ooy crâng dading, lâng aconh a’bhướp. bh’rợ nâu bơơn ta bhrợ ha cơnh, đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah chấc lêy năl ooy t’ruíh Văn hoá đhi noo hêê acoon cóh tuần nâu.

Manứih Raglai ắt cóh tỉnh Ninh Thuận pabhlâng lêy chắp bhiệc lơi a’bhưi, nâu đoo nắc pr’ắt tr’mung ma bhưi chr’nắp âng apêê. Bhiệc bhrợ têng liêm ta’níh, bhrợ p’cắh pr’ắt tr’mung liêm chr’nắp âng manứih mamung lâng manứih chêết, nắc râu k’rang lêy đoọng pr’lứch hơơn âng manứih mamung lâng manứih chêết chô ắt cóh lơơng. T’coóh Chmalé Tiến 56 c’moo, manứih vêy uy tín ooy đhanuôr acoon cóh Raglai cóh chr’val Phước Thành, chr’hoong k’coong ch’ngai Bác Ái đoọng năl, manứih Raglai cung vêy bấc râu văn hoá, j’niêng cr’bưn tr’cơnh lâng zâp acoon cóh đhi noo lơơng. Hân đhơ cơnh đêếc, râu chr’nắp lalay âng văn hoá Raglai nắc bhiệc lơi jợ a’bhưi. Nâu đoo nắc bhiệc bhan truyền thống pậ chr’nắp âng manứih Raglai dzợ ặt zư bhrợ đợc đenh.

Bhiệc lơi a’bhưi âng manứih Raglai buôn ta bhrợ k’dâng tơợ c’xêê 11 âng c’moo l’lăm tước tơợp c’xêê 4 c’moo t’tưn. Bh’rợ nâu bơơn bhrợ têng ooy 3 t’ngay, lâng bấc cơnh bh’rợ tr’nêng lalay cơnh. Bêl k’noọ bhrợ bhiệc bhan nâu đoọng ha manứih lấh chêết nắc bh’rợ ra’văng đoọng ha bh’rợ nâu bơơn ta lêy cha’mêết bấc cơnh, liêm ta’níh. Ping xal bhrợ paliêm, pa’chăm liêm chr’nắp văn hoá truyền thống, pr’đươi pr’dua bhuốih bhrợ cơnh ta’rí, bo, a’ọc, a’tứch…. Bơơn pr’loọng đông lêy ra’văng đợc liêm zâp. Bhrợ têng bh’rợ nâu đhị đông, zâp apêê manứih bhuốih bhrợ nắc bhrợ têng t’đang k’đươi r’vai manứih bil chô lâng pr’loọng đông đoong đh’rứah ắt bhui har lâng độp pay đợ a’pướih ch’na âng đhi noo, bhúh xoọng đợc. zâp pr’đươi ch’na đợc bhuốih nắc pazêng búah, 3 đhia lêệ, 3 p’ngan a’bạ, 3 p’ngan cha’nêếh, 1 p’nong a’tứch ta luộc. bêl bhrợ têng bhiệc bhan nâu manứih cóh pr’loọng đông đh’rứah zước moon, rơơm đoọng r’vai r’ô âng manứih bil bơơn dưr lướt ắt liêm, chô ắt têêm ngăn lâng aconh a’bhướp, tô gộ.

Manứih Raglai vêy pr’ắt tr’mung liêm zr’nưm, nắc bhiệc lơi jợ a’bhưi nâu buôn k’rong pazưm liêm zâp đợ manứih cóh vel bhươl tước pấh đoọng ting tr’pác, lơi jợ manứih lấh bil. Tước lâng bhiệc bhan nâu, đhanuôr bhúh xoọng ngai vêy n’hâu nắc đoọng n’nắc, k’coon cha’châu cóh đông chrooi đoọng pa’xoọng lấh mơ đoọng bhrợ. Ooy t’ngay pr’lứch hơơn xang bhrợ têng bhiệc bhan, lơi jợ manứih lấh bil nắc manứih Raglai buôn ắt chi’ớh, bhui har múa hát, đhưng n’toong chiing cha’gâr truyền thống, xang nặc âm búah đhị đông toong r’dưm, bhrợ t’ngay cắh yêm loom váih q t’ngay yêm loom hơnh déh, bhui har, đh’rứah cr’đhơợng têy hơnh déh pr’ắt tr’mung têêm ngăn, k’bhộ k’van.