X'ră: ĐÌNH HIỆP

Hân đhơ ắt cóh t’nooi 62 chr’hoong đharứt pa bhlâng cóh prang k’tiếc k’ruung hêê, nắc cóh zập c’moo chr’hoong da ding k’coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam dzợ t’bhlâng muy m’bứi n’đắh ngân sách đoọng câl muy bơr râu pr’đươi chr’nắp cơnh ch’néh, mỳ tôm, bhoó, mì chính, xa nấp… đoọng cher đoọng ha đhanuôr cóh zr’lụ chr’hoong Kàlừm, tỉnh Sê Kông, k’tiếc k’ruung pr’zớc Lào. Chr’nắp bhlâng nắc cóh hân noo đhí boo cắh cậ tước ooy hân noo bhrợ ha rêê đhuốch chr’hoong Tây Giang nắc zập bêl công zúp zooi pác đoọng m’bứi ch’néh âng tỉnh đoọng zúp zooi ha đhanuôr cóh coh đâu. T’mêê đâu, Bí thư Huyện uỷ Tây Giang Bh’riu Liếc ơy ta đang moon apêê liêm loom cher đoọng mơ 200 ức đồng zúp zooi pr’zớc bhrợ têng 1 đhr’nong trường học ha 40 apêê acoon ađhi học âng cr’noon Tà Vàng… Nâu đoo nắc bh’rợ vêy bấc râu chr’nắp, ting chrooi đoọng ooy bh’rợ bhrợ nhâm mâng lấh mơ dzợ xa nay bh’rợ đoàn kết zr’ziêng la liêm pr’hay bhlưa bơr k’tiếc k’ruung Việt- Lào...

# Cóh pazêng t’ngay tr’nơớp c’moo t’mêê 2015, ting lướt đh’rứah lâng apêê chiến sĩ Đồn Biên phòng Gari, chr’hoong dading k’coong Tây Giang cóh bh’rợ tước lum lêy lâng cher đoọng pr’hêl ha đhanuôr âng pazêng apêê acoon cóh Lào ắt cóh pazêng bhươl cr’noon đăn ooy zr’lụ k’noong k’tiếc, acu bơơn tước lum lêy cr’noon Tà Vàng- muy bhươl cr’noon chr’ngai pa bhlâng âng chr’hoong Càlừm, tỉnh Sê Kông, k’tiếc k’ruung pr’zớc Lào. Xang lấh 2 tiếng đồng hồ lướt cóh xe U oát, xang n’nắc 30 phút lướt dzung azi nắc tước ooy cr’noon. Tà Vàng vêy 35 pr’loọng đông lâng k’dâng 189 cha nắc manuýh ắt mamông. Đhanuôr cóh zr’lụ n’nâu nắc choom prá 3 râu p’rá cơnh Kinh, Cơ Tu lâng p’rá Lào lâng zập ngai công đơơng 2 râu tô. Tô ting cơnh p’rá Việt Nam lâng tô ting cơnh p’rá Lào.

Bấc bhlâng đhanuôr cóh đâu nắc đhanuôr acoon cóh Cơ Tu… pazêng apêê đoo nắc lứch manuýh Cơ Tu tơợ VN lướt ắt mamông cóh đâu tơợ đanh đươnh. Xang xa nay xay moon pác zr’lụ k’noong k’tiếc bhlưa k’tiếc k’ruung CHXHCNVN lâng CHĐCN Lào cóh t’ngay 18/7/1977, đợ đhanuôr cóh đâu nắc dưr váih đhanuôr âng k’tiếc k’ruung pr’zớc Lào, nắc buôn ng’đớc lâng đhr’năng nắc Cơ Tu Lào. Hân đhơ ắt mamông cóh Lào, cắh cậ cóh VN nắc xa nay bh’rợ zr’ziêng đoàn kết la liêm pr’hay ta luôn vêy đhanuôr cóh đâu zư đớc, cơnh apêê đoo nắc dzợ cha Tết âng VN, dzợ zư đớc pazêng râu j’niêng cr’bưn pr’hay chr’nắp âng đhanuôr Cơ Tu, cơnh bh’rợ tắc t’rị, cha ha roo t’mêê. Apêê đoo lêy tết Bunphimây nắc tết g’lúh bơr xang bêl Tết Nguyên đácn ty đanh âng manuýh Việt.

Pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cóh đâu dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp, cắh vêy c’lâng, cắh vêy điện, cắh vêy trường, cắh vêy ti vi, cắh vêy xe máy, apêê đoo ắt mamông nắc đươi dua bấc ooy bh’rợ tal crâng bhrợ ha rêê, đợ đhăm ruộng đác công vêy, hân đhơ cơnh đêếc nắc m’bứi pa bhlâng, đông ắt cóh đâu nắc lứch đông cr’đe, plăng… c’lâng p’rang lướt chô zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Bấc bhlâng đhanuôr cóh đâu lướt dzung tước 3 tiếng đồng hồ lướt ooy chr’val A Xan, chr’hoong Tây Giang đoọng câl hàng. Đhanuôr jéh k’ăy nắc lứch lướt ooy Trạm y tế Quân dân y âng Axan đoọng khám pa dứah đh’réh cr’ăy, nhăn z’nươu. Muy râu zr’nắh k’đháp cậ nắc pazêng học sinh cóh đâu đhiệp học tước lớp 5 a năm xang n’nắc nắc đhêy học, tu cắh mặ lướt dzung tước 3 t’ngay nắc vêy tước ooy trường chr’hoong.

Đhr’năng học tập âng apêê ađhi cóh đâu zr’nắh k’đháp pa bhlâng. 40 apêê ađhi học sinh tơợ lớp 1 tước lớp 5 nắc ắt học cóh đhr’nong đông đhanuôr tự bhrợ têng. Đhr’nong đông n’loong ta pác bhrợ 2 phòng học, bảng nắc 2 ta la pa pan n’loong vêy ta pa têết, pa pamn học, tr’nớt nắc đợ n’loong h’ngoo lâng chr’nắp bhlâng nắc pla cuốc ty âng đhanuôr nắc apêê thầy cóh đâu đươi dua đoọng bhrợ kẻng xay moon giờ học âng trường. 2 giáo viên pân juýh nắc vêy Phòng GD chr’hoong Cà Lừm k’dua tơợ chr’hoong tước ooy đâu pa choom. Thầy pa choom đoọng ha học sinh mơ 3 tuần nắc đoọng học sinh đhêy học 1 tuần đoọng thầy chô lum lêy pr’loọng đông. Thầy giáo cóh đâu dzợ p’niên, apêê đoo học xang lớp 9 nắc nhăn lướt ooy đâu đoọng pa choom lâng đợ zên lương m’bứi pa bhlâng k’dâng 1 ức kíp Lào, ma mơ lâng 2 ức đồng âng VN.

Đhị đhr’năng zr’nắh k’đháp âng đhanuôr cóh cr’noon Tà Vàng, zập c’moo chr’hoong Tây Giang pay m’bứi n’đắh ngân sách đoỌng zúp zooi đhanuôr âng pr’zớc. Zập c’moo, chr’hoong Tây Giang pay m’bứi tơợ ngân sách chr’hoong k’dâng 500 ức đồng câl muy bơr râu pr’đươi chr’nắp cơnh ch’néh, mì tôm, bhoóh, mì chính, xa nấp… đoọng cher đoọng. Vêy c’moo chr’hoong nắc dzợ câl chr’pựo đoọng cher đoọng t’bil lơi đhr’năng đông zir xrắh. Chr’nắp bhlang nắc cóh pazêng hân noo đhí boo, cắh cậ tước hân noo bhrợ ha rêê đhuốch chr’hoong Tây Giang nắc lứch ting tr’pác râu zr’nắh k’đháp, pác đoọng m’bứi ch’néh zúp zooi âng tỉnh đoọng pác đoọng ha đhanuôr cóh đâu. Nắc t’coóh Bh’riu Líêc, Bí thư Huyện uỷ Tây Giang ta đang moon pazêng doanh nghiệp cóh chr’hoong lâng n’đắh lơơng chrooi đoọng mơ 200 ức đồng đoọng bhrợ têng 1 đhr’nong trường n’lơơng, xa pựo tôn lâng bhứah mơ 3 phòng học đhị cr’noon Tà Vàng. Cóh bh’rợ tước lum lêy lâng cher đoọng pr’hêl ha đhanuôr cóh x’rịa tuần bêl đêếc ahay, xa nay bh’rợ n’nâu âng đoo nắc vêy đhanuôr bhui har đương đớp. ađoo p’too moon pazêng ban ngành crêê tước, ta đang moon doanh nghiệp xoọc ắt pa bhrợ đhị chr’hoong nắc zúp zooi p’xoọng ooy xi măng, công đơơng âng pr’đươi đoọng bhrợ têng trường. Xay moon đớc trường n’nâu nắc vêy ta bhrợ têng cóh tr’nơớp c’xêê 3 lâng vêy ta bhrợ têng liêm xang crêê t’ngay 30/4 ha y. Bí thư Huyện uỷ chr’hoong Tây Giang Bh’riu Liếc prá:

Cr’noon Tà Vàng nắc muy cóh pazêng bhươl cr’noon cóh cr’chăl c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy âng VN. Xoọc đâu nắc đăn lâng Tây Giang lum bấc râu zr’nắh k’đháp, cắh ơy vêy trường, cắh ơy vêy lớp. 40 c’moo ơy giải phóng nắc tước nâu cơy nắc dzợ bấc apêê ađhi cắh n’năl chữ, nắc cán bộ âng zr’lụ n’nâu công cơnh zr’lụ 6 âng chr’hoong Kà Lừm nắc cắh vêy. Đoo bêl azi tước ooy đhanuôr cóh đâu, apêê đoo moon ha dang kiêng zư lêy zr’lụ k’noong k’tiếc n’nâu nắc đơớh vêy cán bộ, kiêng vêy cán bộ nắc ng’học tập. tơợ đêếc azi tước ooy đâu lum lêy lâng p’too moon đhanuôr đoọng k’coon ta đhi lướt học lâng chr’hoong Tây Giang zúp zooi bhrợ têng trường n’nâu.

Đhanuôr lâng pr’zớc dadêr! Đươi vêy zúp zooi âng cán bộ lâng đhanuôr chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, chr’nắp bhlâng nắc apêê chiến sĩ cóh bơr Đồn biên phòng A xan lâng Ga ri ơy ting chrooi đoọng bhrợ ha kinh tế - xã hội cr’noon Tà Vàng vêy bấc râu liêm choom, đhanuôr doọ dzợ lấh zr’nắh k’đháp. A noo Khoang Sinh, trưởng cr’noon Tà Vàng bhui har prá:

Đhr’năng học tập âng học sinh cóh đâu zr’nắh k’đháp bhlâng, học sinh nắc đhiệp học tước lớp 5 a năm, cắh bơơn học tước lớp 6 tu c’lâng lướt ch’ngai, trường lớp cóh đâu lứch ta bhrợ lâng cr’đe. Đảng, Nhà nước VN, chr’hoong Tây Giang k’rang zúp zooi ooy trường, azi chắp hơnh pa bhlâng chính phủ VN, chắp hơnh pa bhlâng chr’hoong Tây Giang, ơy đoọng xa nấpm, zên mơ 200 ức đồng đoọng bhrợ têng trường ha k’coonh ta đhi âng zi học… azi bhui har pa bhlâng.

Chô n’đắh cr’noon Tà Vàng azi xơợng bhui har tu a đay ơy bơơn zúp zooi apêê ađhi học sinh cóh đâu vêy trường học lâng chr’nắp bhlâng nắc ơy ting chrooi đoọng bhrợ nhâm mâng xa nay bh’rợ đoàn kết, zr’ziêng chr’nắp pr’hay bhlưa bơr k’tiếc k’ruung Việt – Lào đhi noo, zư lêy nhâm mâng chủ quyền k’noong k’tiếc âng k’tiếc k’ruung./.