Cr’chăl c’moo 2011-2015, pazêng zên bạc k’rong bhrợ têng vel bhươl t’mêê âng chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam bơơn k’nặ 700 tỷ đồng. Moon đớc cr’chăl c’moo 2016-2020, chr’hoong nắc pa zay k’rọng k’nặ 895 tỷ đồng, cóh đếêc đhanuôr chroi k’rong nắc 6,5 tỷ đồng đắh bhiệc cher đoọng k’tiếc, chroi k’rong t’ngay công bhrợ têng, pr’đươi bhrợ têng t’ruung, c’roọl.. Chr’hoong Đông Giang ơy lâng xoọc k’rong bhlếh lơi râu cắh ơy liêm đoọng t’váih pr’đợơ liêm choom lấh mơ cóh bhiệc bhrợ têng vel bhươl t’mêê cr’chăl 2015-2020.

            X’rịa c’moo 2015, chr’hoong Đông Giang vêy chr’val Ba nắc ơy bhrợ têng liêm xang vel bhươl t’mêê, 1 chr’val bơơn 10 pr’đợơ bh’rợ, 2 chr’val bơơn 8 pr’đợơ bh’rợ, 5 chr’val bơơn 7pr’đợơ bh’rợ lâng 1chr’val bơơn 6 pr’đợơ bh’rợ. Cơnh đếêc, bh’nơơn bhrợ  têng vel bhươl t’mêê cr’chăl c’moo 2011-2015 zêng ếp t’ping lâng Nghị quyết HĐND chr’hoong k’đươi bhrợ têng. Lêy pazưm, đhr’năng bhrợ pa dưr kinh tế âng apêê chr’val dzợ k’tứi, la léh; bh’nơơn âng chô dzợ ếp. Cơ cấu bh’rợ tr’nêng, chr’nóh chr’bếêt nắc ting c’lâng k’zíh bhlầng, pr’đợơ liêm choom nắc cắh ơy lêy bhrợ crêê cơnh. Hệ thống hạ tầng kinh tế-kỹ thuật vel bhươl ta bhúch bấc râu lâng cắh ơy k’rong bhrợ têng đh’rứah, bh’nơơn bh’rợ, c’rơ bhrợ têng dzợ ếp, c’rơ bh’rợ âng cán bộ cắh lấh bhriêl choom. Coh đếêc, đhr’năng nha nhự môi trường cóh zr’lụ ắt mamông nắc dưr váih k’rơ bhlầng, bhiệc k’đhợơng lêy k’tiếc k’bunh, quy hoạch bhrợ têng zr’lụ ắt cóh vel bhươl nắc cắh liêm ghít. C’nặt ch’mệêt lêy, xay moon đhr’năng bhrợ têng liêm xang apêê pr’đợơ bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê âng ngành chức năng lâng apêê chr’val bhrợ têng cắh liêm cơnh đhr’năng lalua. Nắc đhị apêê vel đong ơy bơơn bhrợ têng liêm xang vel bhươl t’mêê, Chủ tịch UBND chr’val Ba- t’coóh Phan Thanh Bình moon, bơr pêê apêê cán bộ, đảng viên lâng đhanuôr nắc dzợ lêy bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê cơnh muy dự án bơơn k’rong bhrợ têng, nắc ếh râu đhanuôr bhrợ têng, đhanuôr bơơn đớp đươi dua.

            Ting cơnh t’coóh Đinh Văn Hươm- Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Giang, dưr váih đhr’năng vêy bấc râu tu, đhơ cơnh đếêc nắc pa bhlầng cung tu dưr váih tợơ đhr’năng lalấh ếp, pr’đợơ bhrợ têng cắh liêm choom, pleng k’tiếc mốp bênh, pr’lúh cr’ay ta luôn dưr váih. Đợ pr’loọng đong đha rựt đhị apêê vel đong dzợ bấc, c’năl âng đhanuôr cắh lấh bhriêl choom, bhiệc bhrợ cha cắh ơy xăl bấc cơnh c’lâng liêm choom. Bhiệc pa choom đoọng ha cán bộ bhrợ đắh vel bhươl t’mêê cấp cơ sở nắc tước vêy bh’rợ nắc vêy bhrợ têng. Pa xoọng lâng đếêc, đhanuôr nắc dzợ đương g’nưm tợơ râu zooi đoọng tợơ đắh lơơng. Bh’rợ pazưm bhrợ têng bhlưa zập cấp, zập ngành nắc cắh ơy liêm ghít lâng đh’rứah, c’nặt ch’mệêt lêy cắh ơy ghít liêm, cắh ơy ta luôn. Moon đắh bh’rợ xay moon đhị vel đong đay, t’coóh Nguyễn Văn Bình- Chủ tịch UBND chr’val Tư, xay moon ta níh liêm nắc chr’val cắh ơy bhrợ têng chuyên đề đắh bhrợ têng vel bhươl t’mêê đoọng xay moon đhậu bhứah cóh truyền thanh. Tu cơnh đếêc, đhanuôr nắc cắh ơy năl ghít lâng râu chr’nắp âng bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Đh’rứah lâng đếêc, bh’rợ thi đua cóh bhrợ têng vel bhươl t’mêê bhlưa apêê vel bhươl nắc cắh ơy liêm k’rơ, cắh ơy pa dưr c’rơ âng đhanuôr đoọng pa zưm bhrợ têng vel bhươl t’mêê.

            Đọong bhrợ têng liêm bh’nơơn bh’rợ đắh bhrợ têng vel bhươl t’mêê, chr’hoong Đông Giang nắc pa zay pa dưr bh’nơơn, t’bhlầng bh’rợ xay moon đoọng đhanuôr năl ghít, nâu đoo nắc ếh râu muy dự án k’rong bhrợ têng cơ sở hạ tầng, bhrợ têng vel bhươl t’mêê nắc bh’rợ pa dưr tr’mung tr’méh-xã hội k’rong pazêng, zập đắh, đanh đươnh đhị vel bhươl lâng đhanuôr nắc ma nuýh bhrợ c’la. Tu cơnh đếec, Mặt trận lâng apêê hội, đoàn thể nắc lêy pa dưr dal lấh mơ c’rơ bh’rợ ần đay cóh bh’rợ lướt xay moon, t’pấh, t’váih râu bh’rợ liêm choom, dưr váih k’rơ đắh c’năl âng cán bộ đảng viên lâng đhanuôr. T’coóh Nguyễn Văn Bình đoọng năl, chr’val Tư nắc ơy k’đươi moon đhanuôr ting bhrợ têng bh’rợ “ pazêng đhanuôr đoàn kết bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mông văn hoá đhị zr’lụ ắt mamông pa tếêt lâng bhrợ têng vel bhươl t’mêê”; xay moon lâng bấc đắh c’lâng bh’rợ cơnh pazưm đhị zập chu họp đhanuôr, pa cắh đhị panô, băng rôn, đoọng bha ar tài liệu… “ Chr’hoọng pa ghít k’đươi moon nắc pa cắh, xay moon cơnh c’lâng bh’rợ iêm choom, cr’noọ bh’rợ liêm choom đoọng apêê chr’val lâng đhanuôr ting pấh bhrợ têng, t’váih phong trào thi đua bhrợ têng vel bhươl t’mêê. K’đươi chr’val nắc ký gr’hoọt lâng vel bhươl, vel bhươl ký gr’hoọt lâng zập  pr’loọng đong đhanuôr đoọng bhrợ têng”- T’coóh Đinh Văn Hươm, Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Gang xay moon cơnh đếêc.

            Đọong t’váih c’nặt ha dưr liêm t’mêê cóh bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê cr’chăl c’moo 2015-2020, Đông Giang nắc ơy lâng xoọc bhrợ têng bấc c’lâng bh’rợ đoọng pa dưr kinh tế, pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ lâng pa xiêr đha rựt. Ghít nắc, chr’hoọng xoọc t’bhlầng bhrợ têng nông nghiệp lâng zập t’nơơm chr’nóh bha lầng nắc bơơn lêy cơnh nắc đoo t’nơơm pa xiêr đha rựt. Chr’hoong cung xay moon ghít, vel đong nắc t’vaih pr’đợơ đoọng ha doanh nghiệp pa tếêt pa zưm lâng đhanuôr k’rong bhrợ têng, pa dưr zr’lụ nguyên liệu, bhrợ têng, k’rong câl pr’đươi. Đh’ráh nắc zập râu đong ắt đhêy, nhà hàng, pa liêm pa crêê, dịch vụ bhrợ têng nông nghịêp bơơn t’pấh pa dưr. Đắh apêê bh’rợ văn hoá, giáo dục, y tế, môi trường nắc lêy pa liêm pa dưr cớ, k’rong bhrợ têng, pa bhlầng nắc pa choom đắh bh’rợ tr’nêng đoọng ha pêê cán bộ, t’đui đoọng apêê trường bơơn liêm zập pr’đợơ… đoọng năl đắh c’lâng bh’rợ k’rong bhrợ têng, t’coóh Đinh Văn Hươm xay moon, ra pặ râu t’đui đoọng âng chr’hoong xay bhrợ nắc c’lâng p’rang, pa too pa choom y tế, văn hoá. Apêê dự án bơơn t’đui đoọng bhrợ têng lalăm nắc apêê dự án bhrợ cha, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cắh cợ nắc râu choom bhrợ t’váoh pr’đợơ liêm mâng bhlầng đoọng bh’rợ pa dưr vel đong. C’lâng bh’rợ âng chr’hoong nắc pr’đợơ c’rơ tợơ đhanuôr, trách nhiệm âng đhanuôr nắc đoo quyết định, râu ting pấh âng doanh nghiệp, tổ chức lâng xã hội nắc râu chr’nắp pa bhlầng, zúp zooi tợơ zên bạc nhà nước nắc râu lalua ta níh, nắc đoo  pr’đợơ đoọng t’bhlầng, k’rong zập đắh c’rơ cóh đhanuôr đoọng bhrợ têng vel bhươl t’mêê./.

Xây dựng nông thôn mới ở Đông Giang: Khắc phục hạn chế để tạo bước đột phá

Giai đoạn 2011 – 2015, tổng nguồn vốn huy động xây dựng nông thôn mới của huyện miền núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam đạt gần 700 tỷ đồng. Dự kiến giai đoạn 2016 - 2020, huyện phấn đấu huy động gần 895 tỷ đồng, trong đó nhân dân đóng góp 6,5 tỷ đồng thông qua hiến đất, góp ngày công lao động, vật tư làm chuồng trại... Huyện Đông Giang đã và đang tập trung tháo gỡ những vấn đề tồn tại nhằm tạo bước đột phá trong việc xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2015 - 2020.

         Cuối năm 2015, huyện Đông Giang có xã Ba đạt chuẩn xây dựng nông thôn mới, 1 xã đạt 10 tiêu chí, 2 xã đạt 8 tiêu chí, 5 xã đạt 7 tiêu chí và 1 xã đạt 6 tiêu chí. Như vậy, kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2015 đều thấp so với mục tiêu mà nghị quyết HĐND huyện đã đề ra. Nhìn tổng quan, quy mô phát triển kinh tế của các xã còn nhỏ lẻ; hệ quả là năng suất, chất lượng và tỷ suất hàng hóa thấp. Cơ cấu sản xuất nông nghiệp lại chuyển dịch với tốc độ… chậm dần đều, tiềm năng chưa khai thác đúng mức, điểm dừng ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật lặp lại khá nhiều. Hệ thống hạ tầng kinh tế - kỹ thuật nông thôn thiếu và chưa đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực thấp, năng lực cán bộ cơ sở còn nhiều hạn chế. Trong lúc đó, ô nhiễm vệ sinh môi trường khu dân cư nổi lên bức bách, công tác quản lý đất đai, quy hoạch xây dựng ở khu vực nông thôn thiếu chặt chẽ. Khâu rà soát, đánh giá mức độ hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới của ngành chức năng và các xã thiếu thực tế. Ngay như ở địa phương đã đạt chuẩn nông thôn mới, Chủ tịch UBND xã Ba - ông Phan Thanh Bình kể rằng, một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân vẫn xem chương trình xây dựng nông thôn mới là một dự án được đầu tư, chứ không phải là dân làm, dân hưởng lợi.

        Theo ông Đinh Văn Hươm - Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, nguyên nhân khách quan có nhiều, song chủ yếu là xuất phát điểm của các xã thấp, điều kiện tự nhiên không thuận lợi, thiên tai, dịch bệnh thường xuyên xảy ra. Tỷ lệ hộ nghèo ở địa phương còn ở mức cao, trình độ dân trí còn hạn chế, việc sản xuất làm ăn chưa thay đổi nhiều. Việc đào tạo, tập huấn cho cán bộ làm công tác nông thôn mới cấp cơ sở chỉ “đến hẹn lại lên”. Thêm vào đó, người dân còn mang nặng tư tưởng trông chờ từ sự hỗ trợ bên ngoài. Việc phối hợp giữa các cấp, các ngành thiếu chặt chẽ và đồng bộ; khâu kiểm tra, giám sát còn hời hợt, không liên tục. Nói về công tác tuyên truyền ở địa phương mình, ông Nguyễn Văn Bình - Chủ tịch UBND xã Tư, thẳng thắn thừa nhận, xã chưa xây dựng được chuyên đề về xây dựng nông thôn mới để phát rộng rãi trên đài truyền thanh. Vì vậy, người dân chưa nắm rõ nội dung và ý nghĩa của chương trình xây dựng nông thôn mới. Cùng với đó, phong trào thi đua trong xây dựng nông thôn mới giữa các thôn xóm chưa mạnh mẽ, chưa phát huy được sức dân chung tay góp sức xây dựng nông thôn mới.

        Để thực hiện có kết quả chương trình xây dựng nông thôn mới, huyện Đông Giang sẽ nỗ lực cải thiện chất lượng, tăng cường công tác tuyên truyền để cộng đồng dân cư hiểu rõ đây không phải là một dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, mà xây dựng nông thôn mới chính là chương trình phát triển kinh tế - xã hội tổng thể, toàn diện, lâu dài ở nông thôn và do chính họ làm chủ. Vì vậy, Mặt trận và các hội, đoàn thể phải phát huy vai trò của mình, xung kích đi đầu vận động, tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức trong cán bộ đảng viên và nhân dân. Ông Nguyễn Văn Bình cho biết, xã Tư sẽ phát động nhân dân hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư gắn với xây dựng nông thôn mới”; tuyên truyền bằng nhiều hình thức như lồng ghép các cuộc họp, trực quan bằng pa nô, băng rôn, phát tài liệu… “Huyện chỉ đạo trọng tâm của công tác tuyên truyền là giới thiệu những cách làm sáng tạo, mô hình tốt để các xã và người dân học tập làm theo, tạo nên phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới. Đôn đốc xã ký cam kết với thôn, thôn cam kết với từng hộ dân để thực hiện” - ông Đinh Văn Hươm, chủ tịch UBND huyện Đông Giang cho biết.

Nhằm tạo bước chuyển mới trong chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2015 - 2020, Đông Giang đã và đang triển khai một số giải pháp để phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo. Cụ thể, huyện đang tiến hành đẩy mạnh sản xuất nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, xây dựng những vùng sản xuất chuyên canh tập trung các loại cây chủ lực đã được “chọn mặt gửi vàng”. Huyện cũng khẳng định, địa phương sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp liên kết với nông dân đầu tư sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến, bao tiêu sản phẩm. Đồng thời các loại hình nhà nghỉ, nhà hàng, sửa chữa, dịch vụ sản xuất nông nghiệp được khuyến khích phát triển. Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, môi trường sẽ tiếp tục củng cố, đầu tư; đặc biệt là đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ cho cán bộ, ưu tiên củng cố các trường đạt chuẩn... Cho biết thêm về giải pháp đầu tư, ông Đinh Văn Hươm nói, thứ tự mà huyện ưu tiên triển khai lần lượt là giao thông, giáo dục, y tế, văn hóa. Các dự án được ưu tiên thực hiện trước là các dự án về sản suất, dân sinh hoặc mang tính đột phá để tạo tiền đề cho phát triển của địa phương. Quan điểm của huyện là nguồn lực từ cộng đồng, trách nhiệm người dân là quyết định, sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức và xã hội là quan trọng, hỗ trợ từ ngân sách là cần thiết, đó là yếu tố tạo điều kiện thúc đẩy, huy động các nguồn lực trong cộng đồng và người dân cho xây dựng nông thôn mới./.