Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Vêy ta bhrợ têng lâng đoọng đươi dua cr’chăl tr’nơớp tơợ c’moo 2010, bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN, cóh Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội ơy bhrợ têng bấc bh’rợ văn hoá chr’nắp pr’hay, ting chrooi đoỌng ooy bh’rợ zư lêy lâng pa dưr pazêng râu đơ chr’nắp âng văn hoá truyền thống âng pazêng acoon cóh VN. Nâu đoo nắc vêy ta lêy zr’lụ tước la lêy pr’hay pa bhlâng lâng vêy bấc râu liêm choom lâng pazêng râu bh’rợ du lịch văn hoá la liêm pr’hay lâng bấc cơnh.

Cóh 5 c’moo ahay, bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN k’đơơng lấh 900 r’bhâu ta mooi tước la lêy, pa chắp ch’mêết lêy, chêếc n’năl. Pazêng bh’rợ vêy ta bhrợ têng cớ, cơnh bh’rợ tr’thi bò xó Bảy Núi ( An Giang), chợ ch’roonh j’muông Khâu Via ( Hà Giang), bhiệc bhan Ok Om Bok, chợ dơng Nam bộ, chợ n’đắh da ding k’coong n’đắh Bắc … nắc pazêng bh’rợ vêy bấc ta mooi tước lêy, tước k’bhan ta mooi tước lêy cóh muy t’ngay. T’coóh Nguyễn Văn Tuấn, muy cha nắc manuýh la lêy blo tơợ tỉnh Quảng Ninh đoọng năl:

Râu xa nay bh’rợ n’nâu liêm choom bhlâng đoọng ha đhanuôr, bấc ngai kiêng tước lêy bhươl cr’noon Văn hoá n’nâu. C’la cu lêy bhươl cr’noon n’nâu liêm pr’hay pa bhlâng, zr’lụ âng acoon cóh Khmer vêy ta bhrợ pậ liêm pa bhlâng.

Lâng bấc râu bh’rợ la liêm pr’hay, pazêng râu bh’rợ đhị bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN nắc đơơng âng râu chêếc n’năl ooy văn hoá la liêm pr’hay pa bhlâng đoọng ha zập ngai. Đhị đâu, đhanuôr acoon cóh lâng ta mooi tước lêy nắc bơơn giao lưu, tr’lum, chêếc n’năl lâng chêếc lêy bhiệc bhan, j’niêng cr’bưn lâng pazêng râu la liêm pr’hay la lay nắc cắh vêy ngai công bơơn tước lêy. Tơợ bh’rợ bhuốih rơơm kiêng râu têêm ngăn, rơơm kiêng đhí boo, pleng k’tiếc liêm crêê âng acoon cóh Lô Lô, Hà Giang, bh’rợ bhuốih bêl k’nặ lướt chơợt ha roo âng manuýh acoon cóh Brâu, Kon Tum tước ooy bh’rợ tr’thi xóh a xêếh âng manuýh acoon cóh Mông, Bắc Hà; bh’rợ bhuốih đoọng choom bơơn bấc ha roo abhoo bêl haanh déh c’moo t’mêê âng acoon Sán Chay, Phú Thọ; j’niêng bơơn k’díc âng manuýh acoon cóh Chu Ru, Lâm Đồng… pazêng râu đêếc nắc vêy ta bhrợ p’cắh la liêm pr’hay pa bhlâng. Pazêng bh’rợ văn hoá chr’nắp pr’hay n’nắc nắc bhrợ t’váih bh’nơơn bh’rợ du lịch la lay âng bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN. Xay moon tước ooy đhr’năng liêm choom âng bh’rợ pa dưr du lịch, t’coóh Lâm Văn Khang, Phó Ban k’đhơợng lêy bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN đoọng năl:

Xay moon ooy xa nay bh’rợ du lịch nắc bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN nắc vêy đợ râu liêm choom cơnh đâu: đợ ch’ngai ooy zr’lụ m’pâng âng Hà Nội nắc đhiệp 40 km, đanh ng’lướt ô tô nắc đhiệp 30 phút a năm; đhị đhăm pậ bhứah lấh 1500 hecta nắc vêy đợ cruung đác la liêm pr’hay, vêy lấh 900 hecta nắc a bóc đác, ha mơ dzợ nắc bấc crâng k’coong, cruung đác la liêm pr’hay. Nâu đoo nắc zr’lụ du lịch ắt cóh pazêng zr’lụ du lịch n’đắh mặt t’ngay lơớp âng Hà Nội, pazêng râu liêm choom n’nắc bhrợ t’váih râu liêm choom đoọng ha bh’rợ du lịch bhươl cr’noon văn hoá – du lịch pazêng acoon cóh VN.

Đhị zr’lụ la liêm pr’hay, lâng cr’noọ bh’rợ nắc t’bhlâng đươi dua pazêng râu đơ chr’nắp âng văn hoá đh’rứah lâng đợ ta mooi tước lêy pa bhlâng bấc, bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN xoọc ting t’ngay xay moon râu chr’nắp âng đay. hân đhơ cơnh đêếc, râu la lua cóh xoọc đâu, bh’rợ bhrợ têng pazêng râu xa nay bh’rợ đhị râu dzợ cắh lấh liêm buôn, đơớh hân pa bhlâng tu cr’noọ bh’rợ cắh lấh liêm choom, tu cơnh đêếc lum zr’nắh k’đháp bêl ta đang moon xã hội ting bhrợ têng. Cơnh lơng cậ, bh’rợ ta đang k’dua đhanuôr tơợ pazêng vel dông ting chô bhrợ têng đhị bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN cắh ơy lấh ta luôn lâng đợ manuýh ting bhrợ têng dzợ m’bứi. Tu bấc bhlâng nắc đợ zên đoọng ha zập c’moo cắh ơy crêê cơnh. ting cơnh t’coóh Trần Hữu Sơn, Giám đốc Sở VH, TT lâng DL tỉnh Lào Cai, đoọng k’rong zập đhanuôr ting bhrợ têng nắc bhrợ nhâm mâng râu liêm choom đoọng ha pêê đoo lâng t’bhlâng pa dưr bh’rợ ta bơơn zên tơợ lơơng.

Ahêê đơớh hân kiêng đươi dua muy râu xa nay râu đêếc nắc bhrợ têng cơnh ooy đoọng đhanuôr công vêy râu liêm choom lâng đơớh hân đơơng pazêng râu bh’rợ ooy xa nay xã hội ting bhrợ têng. pazêng râu bh’rợ nắc vêy apêê zúp zooi ga mắc lâng bhrợ cơnh ooy k’đơơng t’bấc ta mooi du lịch, nắc bhrợ têng xã hội ting bhrợ têng cơnh bh’rợ c’roóc tr’thi xó, bh’rợ axêếh tr’thi xó nắc pa câl vé đoọng pa chô đoọng đươi dua ooy xa nay bh’rợ n’lơơng.

Đhị đêếc câh, đoọng pa dưr râu liêm choom âng du lịch, t’coóh Lưu Nhân Vinh, Tổng Giám đốc công ty cổ phần Du lịch VN công xay moon cơnh đâu:

Lấh ooy bh’rợ nắc âng hêê bhrợ têng ga mắc pr’hay, bhrợ t’váih râu haanh déh lâng râu chr’nắp đoọng ha bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN nắc dzợ vêy bh’rợ pazum bhrợ đh’rứah bhlưa pazêng apêê doanh nghiệp đơơng âng ta mooi lướt la lêy, bhrợ têng bh’nơơn bh’rợ văn hoá. Cóh bhươl cr’noon văn hoá nắc vêy c’bhúh đương bhrợ têng bh’rợ du lịch sự kiện, hội nghị, hội thảo…, trách nhiệm âng c’bhúh n’nâu nắc xay moon zập pazêng xa nay đoọng ha công ty đơơng âng ta mooi lướt la lêy đoọng azi choom t’mót bhrợ ooy xa nay bh’rợ đơơng âng ta mooi lướt la lêy. Pazêng apêê doanh nghiệp đơơng âng ta mooi lướt la lêy nắc c’bhúh bhrợ bh’rợ p’têết bhrợ lâng ta mooi ooy bh’nơơn bh’rợ âng bhươl cr’noon.

Bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh Vn xoọc cóh cr’chăl ta bhrợ têng, t’mêê vêy ta đoọng đươi dua, tu cơnh đêếc cóh ha y chroo, đhr’năng du lịch âng bhươl cr’noon Văn hoá- Du lịch pazêng acoon cóh VN vêy ta rơơm dưr váih k’rơ lấh mơ dzợ. Nâu đoo nắc cắh muy zr’lụ zư ha âu pazêng râu đơ chr’nắp ooy văn hoá la liêm pr’hay âng 54 acoon cóh đhi noo ting n’nắc nắc dzợ zr’lụ la liêm pr’hay lâng apêê ta mooi cóh k’tiếc k’ruung lâng tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng./.