Bấc c’moo n’nâu, k’ha riêng manuýh nghệin ma tuý cóh zr’lụ chr’val k’noong k’tiếc Lai Châu nắc ơy vêy cán bộ, chiến sỹ apêê đồn biên phong zúp zooi cai nghiện lâng rau k’er lâng trách nhiệm. Đoọng xang bêl cai nghiện nắc apêê đoo bơơn chô ắt ooy pr’ắt tr’mông zazum, dưr váih manuýh liêm choom ha vel đong.
Lâng Chẻo Diếu Phù, đhanuôr Dao, ắt cóh cr’noon Tả Phùng, chr’val Vàng Ma Chải ( chr’hoong Phong Thổ), ma tuý ơy bhrợ ha pr’loọng đong a noo dưr đharứt đha rắh. tơợ muy cha nắc manuýh zay pa bhrợ ta têng, kinh tế pr’loong đong k’bhố k’van, xang bấc c’moo đươi dua ma tuý, mơ bấc ha roo, a bhoo lâng cr’van cóh đong nắc lứch dưr bil. Cắh dzợ rau, nắc a noo lêệng c’chêết a đay, pr’đoọng zập bêl công lứch vêy đhanuôr đơớh loon bơơn lêy. Hân đhơ cơnh đêếc, a noo công cắh choom lơi ma tuý.
Chẻo Diếu Phù xay moon: Lấh 10 c’moo nghiện, ma tuý ơy bhrợ ha roo tước ooy đhr’năng cắh dzợ rau rị. Pr’ắt tr’mông âng anoo dưr liêm crêê nắc bêl pr’đoọng pa bhlâng vêy apêê cán bộ biên phòng cóh vel đong tước lum lêy lâng xay moon p’too pa choom lâng zúp zooi cai nghiện. Xang lấh muy c’xêê ắt cóh đồn, chô ooy đong vêy manuýh bhúh xoọng, chính quyền vel đong p’too pa choom, nắc a noo nắc vêy pr’ắt tr’mông têêm ngăn cơnh nâu cơy. Lâng rau t’bhlâng cai nghiện đoọng bhrợ cớ pr’ắt tr’mông, a noo lâng pr’loọng đong t’bhlâng pa dưr kinh tế pr’loọng đong, cơnh: b’băn, bhrợ têng ruộng, tu cơnh đêếc nâu cơy pr’loọng đong a noo vêy rau cha vêy rau đớc. a noo Chẻo Diếu Phù xay moon:
K’noọ cớ bêl ahay nghiện nắc k’ăy loom, manuýh cóh bhươl cr’noon zập ngai cắh kiêng ắt đh’rứah. Xoọc đâu nắc đhiệp muy bhrợ cha a năm, cắh dzợ đươi ma tuý. Acu nắc bhrợ t’bấc lấh mơ đoọng pa chô rau n’lất n’mốp bhrợ ha k’coon k’điêl. Acu cắh n’năl chắp hơnh apêê a noo biên phòng cơnh ooy, acu t’bhlâng cắh dzợ lướt c’lâng n’lất n’mốp n’nắc dzợ.
Chr’val Vàng Ma Chải, chr’hoong Phong Thổ- vel đong ắt mamông bấc bhlâng nắc âng đhanuôr Dao, l’lăm ahay nắc muy zr’lụ bấc pa bhlâng manuýh đươi dua, đơơng âng, chóh bhrợ ma tuý cóh zr’lụ k’noong k’tiếc Lai Châu. Doọ dzợ vêy z’nươu phiện, cóh pazêng c’moo đăn đâu, manuýh nghiện cóh Vàng Ma Chải nắc tiếp đươi hêrôin, xang bêl ộm bhrợ bấc rau cắh liêm crêê ha pr’loọng đong lâng ha xã hội.
T’coóh Phàn Chỉn Màn, Phó Chủ tịch UBND chr’val Vàng Ma Chải xay moon: chr’val xoọc vêy 74 cha nắc manuýh nghiện ma tuý. Hân đhơ c’moo hân đoo chr’val công xay moon đợ xa nay bh’rợ cai nghiện ma tuý, lứch cai đhị đong, đhị bhươl cr’noon nắc lướt cai đhị zr’lụ chr’hoong, ha dzợ rau liêm choom nắc cắh crêê cơnh cr’noọ. Xang bêl cai, đợ manuýh nghiện cớ bấc pa bhlâng. Bơơn vêy cán bộ, chiến sỹ Đồn biên phòng Vàng Ma Chải zúp zooi cai đhị đồn; ting n’nắc zúp zooi apêê pr’loọng đong cai nghiện ooy chr’nóh chr’bêết, bh’năn băn đoọng pa dưr kinh tế xang bêl cai, bh’rợ cai nghiện ma tuý cóh chr’val nắc ha dzợ vêy liêm choom. T’coóh Phàn Chỉn Màn ptá:
Đồn biên phòng lâng chính quyền chr’val ơy đh’rứah lướt lum lêy ta moóh pr’loọng đong vêy k’coon nghiện lâng bhrợ têng bấc xa nay bh’rợ chính sách zúp zooi đoọng ha pazêng pr’loọng đong vêy k’coon nghiện ting pa dưr kinh tế t’bil ha ul pa xiêr đharứt. rau đêếc nắc bh’rợ chr’nắp pa bhlâng âng chính quyền vel đong lâng đồn biên phòng Vàng Ma Chải lâng manuýh nghiện lâng pr’loọng đong xang bêl cai. Azi xay moon dal bh’rợ tr’nêng âng đồn biên phòng ơy bhrợ t’váih kinh tế đoọng ha pr’loọng đong vêy manuýh nghiện ma tuý, zúp zooi vel đong pa dưr kinh tế.
Ting cơnh xay moon cắh ơy lấh gít, đhị zr’lụ 23 chr’val k’noong k’tiếc âng tỉnh Lai Châu, xoọc đâu vêy lấh 1.600 cha nắc manuýh nghiện ma tuý. Tơợ c’moo 2011 tước nâu cơy, apêê đồn biên phòng đhị zr’lụ ơy bhrợ têng bh’rợ cai nghiện đhị đồn đoọng ha lấh 600 cha nắc manuýh nghiện, cóh đêếc đợ manuýh nghiện doọ dzợ đươi dua ma tuý lấh 50%. Đhị zr’lụ 3 chr’val âng Đồn biên phòng Vàng Ma Chải k’đhơợng lêy, xoọc đâu nắc dzợ lấh 160 cha nắc xoọc ta zúp zooi cai nghiện.
Trung ta Bùi Văn Mạnh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải, chr’hoong Phong Thổ xay moon: Bh’rợ tr’nơớp âng bộ đội biên phòng nắc t’bhlâng xay moon p’too pa choom đoọng đhanuôr n’năl gít rau cắh liêm crêê âng ma tuý, chr’nắp bhlâng nắc lâng manuýh nghiện. ting n’nắc, ta đang moon đhanuôr bhrợ têng bh’rợ: chr’val cắh vêy ma tuý, xay bhrợ bh’rợ mót ooy pazêng bhươl cr’noon, t’coọ pazêng pr’loọng đong, chêếc lêy n’năl pazêng manuýh đoọng xay moon p’too pa choom. Lâng bh’rợ pay manuýh cai l’lăm lướt xay moon p’too pa choom đoọng ha manuýh cai t’tun, tu cơnh đêếc đoo bêl bhrợ bh’rợ cai nắc bấc pa bhlâng manuýh nghiện tước cai. Bh’rợ n’nâu nắc ơy zúp zooi pa xiêr đợ manuýh nghiện cớ xang bêl cai t’piing lâng pazêng c’moo l’lăm ahay.
Bộ đội biên phòng ơy xay moon p’too pa choom xa nay pháp luật tước ooy pazêng manuýh nghiện lâng xay moon p’too pa choom bha lâng nắc rau cắh liêm crêê âng ma tuý. Zập t’ngay, azi lứch đoọng cán bộ, chiến sỹ xiêr đọc đợ bài báo vêy chr’nắp ooy bh’rợ zâl cha groong, cai nghiện, tơợ đêếc manuýh nghiện nắc yêm têêm lướt cai nghiện đhị đơn vị. xang cai nghiện, azi đoọng k’tiếc ha pr’loọng đong cắh vêy k’tiếc đoọng b’băn, pa bhrợ, rau đâu azi ta luôn k’rang bhrợ têng lâng zúp zooi. Tu bhrợ têng liêm choom bh’rợ cai nghiện, xay moon p’too pa choom xang bêl nghiện tơợ đêếc ơy pa xiêr c’bhúh n’lất n’mốp đhị zr’lụ âng đơn vị k’đhơợng lêy.
Rau zúp zooi k’rơ pa bhlâng âng cán bộ, chiến sỹ apêê đồn biên phòng cóh truíh k’noong k’tiếc Lai Châu cóh bh’rợ cia nghiện ơy pa dưr đợ manuýh n’lất n’mốp chô ooy pr’ắt tr’mông liêm crêê. Tơợ đêếc, pazêng đhăm ruộng, ha rêê ha roo âng đhanuôr nắc dưr t’viêng liêm, zập ngai nắc đh’rứah t’bhlâng t’hước ooy pr’ắt tr’mông k’bhố ngăn, bhui har./.

                                                  Biên phòng Lai Châu: Điểm tựa vững chắc cho người dân biên giới

           Nhiều năm nay, hàng trăm người nghiện ma túy trên địa bàn các xã biên giới Lai Châu đã được cán bộ, chiến sỹ các đồn biên phòng giúp cai nghiện bằng tình thương và trách nhiệm. Để rồi sau cai, họ tiếp tục có cơ hội tái hòa nhập cộng đồng, trở thành những người có ích cho quê hương.
         Với Chẻo Diếu Phù, dân tộc Dao, ở bản Tả Phùng, xã Vàng Ma Chải (huyện Phong Thổ), ma túy đã làm gia đình anh kiệt quệ về kinh tế và đổ vỡ hạnh phúc. Từ một người chăm chỉ, cần cù, hay lam hay làm, kinh tế gia đình khá giả, sau nhiều năm chìm trong khói thuốc, bao nhiêu lúa, ngô và đồ đạc trong nhà đã lần lượt mất đi. Cùng quẫn, anh tìm đến cái chết, may lần nào cũng được người thân phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, anh vẫn không thể từ bỏ “cái chết trắng”.
    Chẻo Diếu Phù tâm sự: Hơn 10 năm mắc nghiện, ma túy đã đưa anh tới bờ vực sâu thẳm. Cuộc đời anh chỉ sang trang khi may mắn được các cán bộ đồn biên phòng ở địa phương tới gặp gỡ tuyên truyền, vận động và hỗ trợ cai nghiện. Sau hơn một tháng ở đồn, về nhà được người thân, chính quyền địa phương động viên, nên anh mới có được cuộc sống như ngày hôm nay. Bằng quyết tâm cai nghiện để làm lại cuộc đời, anh và gia đình đã tập trung phát triển kinh tế hộ gia đình như: Chăn nuôi, mở mang diện tích canh tác lúa nước, nên bây giờ gia đình cũng có của ăn, của để. Anh Chẻo Diếu Phù bày tỏ: “Nghĩ lại ngày xưa nghiện thì buồn lắm, ở trong bản ai cũng xa lánh. Giờ thì chi làm ăn thôi, không theo cái ma túy nữa đâu. Tôi phải làm thật nhiều thì mới bù đắp được lỗi lầm gây ra cho vợ con. Tôi không biết phải cảm ơn các anh biên phòng như thế nào, tôi quyết tâm không đi tiếp con đường xấu ấy nữa đâu”.
Xã Vàng Ma Chải, huyện Phong Thổ - địa bàn sinh sống chủ yếu của đồng bào Dao, trước đây từng là một trong những điểm nóng về ma túy trên tuyến biên giới Lai Châu. Không còn thuốc phiện, những năm gần đây, người nghiện ở Vàng Ma Chải bắt đầu tiếp cận với hêrôin,  sau khi hút để lại nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội.
Ông Phàn Chỉn Màn, Phó Chủ tịch UBND xã Vàng Ma Chải cho biết: Xã hiện có 74 người nghiện ma túy. Dù năm nào xã cũng đề ra chương trình cai nghiện ma túy, hết cai tại nhà, tại cộng đồng rồi cai tại trung tâm huyện, song kết quả không như mong muốn. Sau cai, tỷ lệ tái nghiện vẫn rất cao. Được cán bộ, chiến sỹ Đồn biên phòng Vàng Ma Chải hỗ trợ cai tại đồn; đồng thời hỗ trợ các gia đình có người nghiện về cây, con giống để phát triển kinh tế sau cai, công tác cai nghiện ma túy ở xã mới đạt kết quả tốt hơn. Ông Phàn Chỉn Màn nói: “Đồn biên phòng và chính quyền xã đã cùng nhau đi thăm hỏi các gia đình có con nghiện và tổ chức triển khai nhiều chương trình chính sách hỗ trợ cho các hộ gia đình có con nghiện tham gia phát triển kinh tế xóa đói giảm nghèo. Đó là những việc làm đầy ý nghĩa của chính quyền địa phương và đồn biên phòng Vàng Ma Chải đối với người nghiện và gia đình sau cai. Chúng tôi đánh giá cao việc làm của đồn biên phòng đã đem lại nền kinh tế cho các hộ gia đình có người nghiện ma túy, giúp địa phương phát triển kinh tế.”
Thống kê sơ bộ, trên địa bàn 23 xã biên giới của  tỉnh Lai Châu, hiện có hơn 1.600 người nghiện ma túy. Từ năm 2011 đến nay, các đồn biên phòng trên địa bàn đã tổ chức cai nghiện tại đồn cho hơn 600 người nghiện, trong đó tỷ lệ người nghiện bỏ hẳn ma túy chiếm trên 50%. Riêng địa bàn 3 xã do Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải quản lý, hiện vẫn còn hơn 160 người đang được hỗ trợ cai nghiện.
       Trung tá Bùi Văn Mạnh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải, huyện Phong Thổ cho biết: Việc làm đầu tiên của bộ đội biên phòng là đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận thức rõ tác hại của ma tuý, đặc biệt là những người nghiện. Đồng thời, vận động nhân dân tham gia xây dựng mô hình "xã không có ma tuý", phát động phong trào "vào từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" để tuyên truyền. Với việc lấy người cai trước tuyên truyền cho người cai sau, nên mỗi đợt cai luôn thu hút số đông người nghiện trên địa bàn. Cách làm này cũng giúp giảm tỷ lệ tái nghiện sau cai so với những năm trước đây. “Bộ đội biên phòng đã tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đến từng người nghiện và tuyên truyền trọng tâm nhất là tác hại của ma túy. Hàng ngày, chúng tôi đều cho cán bộ, chiến sỹ xuống đọc những bài báo có giá trị về công tác phòng chống cai nghiện, từ đó người nghiện rất yên tâm lên đơn vị để cai. Sau cai nghiện, chúng tôi tập trung vào cấp đất cho những hộ không có đất tăng gia chăn nuôi sản xuất, cái này chúng tôi thường xuyên quan tâm và giúp đỡ. Do làm tốt công tác cai nghiện, tuyên truyền và chăm lo sau cai nên giảm được tình hình tội phạm nơi đơn vị đóng quân”. Trung tá Bùi Văn Mạnh nói.
Sự hỗ trợ, giúp đỡ tích cực của cán  bộ, chiến sỹ các đồn biên phòng trên tuyến biên giới Lai Châu trong công tác cai nghiện đã giúp nhiều mảnh đời lầm lỗi được trở về với cộng đồng. Để rồi, từng thửa ruộng, nương lúa của bà con trở nên tươi xanh, mỗi người lại cùng nhau nỗ lực vươn tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc hơn./.