C’lâng bê tông moọt ooy vel Quyết Thắng, chr’val Chiềng Khương bhưah l’thai tước apêê zr’lụ choh trun, nhãn… Chiềng Khương nắc muy coh pazêng vel đong tợơp bhrợ têng c’lâng p’rang vel đong âng chr’hoong Sông Mã. Xọoc đâu, apêê c’lâng coh vel zêng bơơn ta bhrợ nhâm mâng, liêm buôn đoọng ha bh’rợ lướt ra vech âng đhanuôr. Coh đhr’nong đong pậ bhưah, đhiêr đong vêy gâm tơơm cha p’lêê, t’cooh Lò Văn Hởi, acoon coh Thái, xay moon: Lalăm a hay, đhr’năng lướt ra vech pa bhlầng k’đháp zr’năh, pa bhlầng nắc pazêng t’ngay boo. Tợơ t’ngay vêy bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê, c’lâng lướt ra vech coh vel bhươl ơy ta bhrợ lâng bê tông, lướt vối, âng đơơng pr’đươi pr’dua liêm buôn: “Lalăm a hay pr’loọng đong cung vêy bấc k’tiếc ha dợ ting cơnh c’lâng xa nay âng chr’val nắc choh bhrợ trường học mầm non t’mêê đoong ha p’niên, ha dang vel căh vêy k’tiếc nắc trường ta choh đhị thị trấn. Ha dang choh coh thị trấn nắc p’niên lâng aconh căn lướt ch’ngai bhlầng, tr’mông tr’meh k’đhap đha rựt nắc ting zr’năh lâh mơ. Tợơ đếêc nắc a cu tpâh pr’loọng đong cher đoong k’nặ 400m2 đoọng choh trường lâng ta bhưah c’lâng lướt.”

        Chiềng Khương vêy 23 vel lâng k’nặ 2.800 pr’loọng nắc đhanuôr acoon coh Kinh, Thái, Sinh Mun lâng Khơ Mú ặt ma mông. Nâu đoo nắc chr’val ca noong k’tiếc âng chr’hoong Sông Mã lâng lâh 20km c’lâng ca noong k’tiếc pa tệêt lâng Lào. Chr’val Chiềng Khương, chr’hoong Sông Mã nắc chr’val  ca noong k’tiếc tr’nợơp âng tỉnh Sơn La bhrợ têng xang vel bhươl t’mêê. Nâu đoo nắc bh’nơơn âng bh’rợ bhrợ têng lâng ta bhưah bấc cơnh bhrợ têng cha liêm t’mêê, chr’val Chiềng Khương ơy k’rong lâh 70 tỷ đồng k’rong bhrợ têng cơ sở hạ tầngl coh đếêc, đhanuôr chroi k’rong lâh 23 tỷ đồng, 31.000 t’ngay công, cher đoọng lâh 12.000m2 k’tiếc đoọng bhrợ xang 170 clâng lướt vối coh vel, n’juối dal k’nặ 50km; pazêng apêê chr’val ơy bhrợ têng đong văn hoá. T’cooh Lưu Văn Cường, Chủ tịch UBND chr’val Chiềng Khương đoọng năl: bhiệc bhrợ têng vel bhươl t’mêê bơơn đhanuôr coh chr’val ting xợơng bhrợ. Chr’val Chiềng Khương cung năl ghit bhrợ têng vel bhươl t’mêê nắc rau bha lầng đoọng pa dưr pr’ặt tr’mông âng đhanuôr, pa bhlầng nắc đhanuôr acoon coh. ĐoỌng choom bhrợ rau đâu, chính quyền chr’val ơy vêy pazêng cơnh bhrợ têng liêm t’mêê: “Chr’val Chiềng Khương bơơn tỉnh Sơn La chơih pay nắc chr’val tr’nợơp coh bhrợ têng vel bhươl t’mêê cr’chăl c’moo 2010-2020, đhơ cơnh đếêc chr’val ơy bhrợ xang lalăm 3 c’moo moọt c’xêê 7/2017. Coh đếêc bh’rợ xay moon, UBND chr’val lâng Đồn Biên phòng Chiềng Khương ơy đh’rưah xay moon, t’pâh đhanuôr cher đoọng k’tiếc lâng t’ngay công đoọng bhrợ teng apêê c’lâng lướt vel bhươl. Pa bhlầng, Đồn Biên phòng ơy pa tệêt lâng apêê doanh nghiệp, cha nắc ma nuyh, bhrợ têng, zup zooi zên prặ bhrợ têng đong ặt đoọng liêm mâng, bhrợ têng xang apêê c’nặt bh’rợ cơnh pr’đơợ pa gluh.”

        Coh đhr’năng bhrợ têng vel  bhươl t’mêê, chr’val Chiềng Khương pa bhlầng k’râng tước k’rong t’pâh c’rơ đhanuôr, tu bh’rợ bha lầng âng bhiệc nâu nắc bhrợ têng đoọng ha đhanuôr, c’la đay lâng pr’loọng đong đay. Tợơ apêê g’luh xay moon, đhanuôr ơy lêy bh’nơơn âng bh’rợ brợ têng vel bhươl t’mêê pa tệêt lâng pr’ặt tr’mông zập t’ngay, tu cơnh đếêc bh’rợ t’pâh đhanuôr ting chroi k’rong c’rơ ơy đâh apêê ting xợơng bhrợ. M’jưah lâng đếêc, chính quyền chr’val ơy ta bhưah cr’noọ bh’rợ đảng viên k’đhợơng lêy chi bộ vel, tợơp xay moon, bhrợ pa dưr apêê cr’noọ bh’rợ bhrợ têng cha. Tợơ đếêc, zooi đhanuôr xăl cơnh pa chăp bhrợ đoọng lêy bhrợ cơnh liêm choom bhlầng. T’cooh Lưu Văn Cường đoọng năl: “A zi nắc năl ghit cr’chăl c’moo 2025 chr’val Chiềng Khương nắc bhrợ xang vel bhươl t’mêê cơnh t’mêê bhlầng lâng bh’nơơn dal bhlầng; 50-70% apêê vel bhươl bhrợ têng xang vel bhươl t’mêê cơnh pr’đợơ nhâm mâng. Tợơ lêy cha mệêt, xay moon đhr’năng lalua, chr’val Chiềng Khương ơy bơơn 11/16 pr’đợơ bhrợ têng vel bhươl t’mêê cơnh pr’đợơ dal lâh, nhâm mâng lâh. A zi nắc lêy rau ting bhrợ têng đâh loon âng đhanuôr, apêê k’rong c’rơ bhrợ têng c’lâng, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt… ơy đơơng chô bh’nơơn bhrợ têng vel bhươl t’mêê âng chr’val./.”

Chiềng Khương - Xã biên giới đổi thay từ xây dựng nông thôn mới

            PV Vĩnh Phong

  Xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La, là xã biên giới đầu tiên của tỉnh Sơn La đạt chuẩn Nông thôn mới và cũng là xã đầu tiên của tỉnh Sơn La đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2, theo bộ tiêu chí Nông thôn mới. Sau 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, bộ mặt nông thôn ở xã Chiềng Khương, đã thay đổi rõ rệt, đời sống bà con các dân tộc nơi đây không ngừng phát triển.

Con đường bê tông vào bản Quyết Thắng, xã Chiềng Khương, rộng rãi chạy qua những khu vườn trồng xoài, nhãn... trĩu quả. Chiềng Khương là một trong những bản đi đầu trong phong trào làm đường giao thông nông thôn mới của huyện Sông Mã. Hiện,  các tuyến đường trong bản đều đã được cứng hóa, rất thuận tiện cho việc đi lại của người dân.  Trong căn nhà sàn rộng rãi, xung quanh rợp bóng cây ăn trái, ông Lò Văn Hởi, dân tộc Thái, chia sẻ: Trước kia, việc đi lại rất khó khăn, nhất là những ngày mưa. Từ ngày có trong trào xây dựng nông thôn mới, đường đi lại trong bản đã được làm bê tông, đi lại và vận chuyển hàng hóa rất thuận lợi:“Trước kia gia đình cũng không có nhiều đất nhưng lúc theo chủ trương của xã là xây trường học mầm non mới cho các cháu, nếu bản không có đất thì trường sẽ xây ở thị trấn. Nếu xây dựng trường ở thị trấn thì trẻ con và phụ huynh đi lại sẽ xa và nhà nào hoàn cảnh nghèo khó thì khó có thể đến lớp. Từ đó tôi vận gia đình hiến gần 400m vuông để xây dựng trường học và mở rộng đường đi lại trong bản.”

Chiềng Khương có 23 bản với gần 2.800 hộ  là đồng bào dân tộc Kinh, Thái, Sinh Mun và Khơ Mú. Đây là xã biên giới của huyện Sông Mã với hơn 20 km đường biên giới tiếp giáp với Lào. Xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã là xã biên giới  đầu tiên của tỉnh Sơn La về đích nông thôn mới. Đây là kết quả của việc thực hiện và nhân rộng nhiều cách làm hay, sáng kiến mới. Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, xã Chiềng Khương đã huy động hơn 70 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng; trong đó, nhân dân đóng góp hơn 23 tỷ đồng, 31.000 ngày công, hiến trên 12.000 m2 đất để hoàn thành 170 tuyến đường giao thông nội bản, dài gần 50 km; tất cả các xã, bản đã xây dựng được nhà văn hóa. Ông Lưu Văn Cường, Chủ tịch UBND xã Chiềng Khương, cho biết: Việc thực hiện xây dựng nông thôn mới được người dân trong xã đồng tình và ủng hộ rất cao. Xã Chiềng Khương cũng xác định xây dựng nông thôn mới cốt lõi là nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người dân nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Để đạt được điều này, chính quyền xã đã có những cách làm sáng tạo:“Xã Chiềng Khương được tỉnh Sơn La chọn là xã điểm trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020, tuy nhiên xã đã về địch trước 3 năm vào tháng 7/2017. Trong công tác tuyên truyền, UBND xã và Đồn Biên phòng Chiềng Khương đã cùng nhau tuyên truyền, vận động nhân dân hiến đất và ngày công để xây dựng các tuyen đường giao thông nông thôn. Đặc biệt, Đồn Biên phòng đã kết nối với các doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức hỗ trợ kinh phí xóa nhà tạm, hoàn thành tiêu chí.”

Trong quá trình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, xã Chiềng Khương đặc biệt quan tâm đến huy động sức dân, bởi mục đính chính của chương trình này là phục vụ cho nhân dân, bản thân và chính gia đình của họ. Thông qua các buổi tuyên truyền, nhân dân đã thấy được kết quả của việc xây dựng nông thôn mới gắn liền với cuộc sống hàng ngày, nên việc vận động nhân dân ủng hộ nguồn lực đã nhanh chóng được bà con ủng hộ. Cùng với đó, chính quyền xã đã nhân rộng mô hình cán bộ, đảng viên phụ trách chi bộ bản, tiên phong trong việc tuyên truyền, xây dựng các mô hình kinh tế. Từ đó, giúp bà con thay đổi nhận thức để áp dụng vào cuộc sống.Ông Lưu Văn Cường cho biết thêm:“Chúng tôi xác định giai đoạn 2025 xã Chiềng Khương sẽ về đích xã nông thôn mới nâng cao; 50-70% các thôn, bản hoàn thành nông thôn mới kiểu mẫu. Qua khảo sát, đánh giá thực tế, xã Chiềng Khương đã đạt 11/16 tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao. Chúng tôi cho rằng sự ủng hộ của bà con nhân dân, góp công, góp sức làm đường, xóa đói giảm nghèo... đã tạo nên kết quả xây dựng nông thôn mới của xã.”./.