Bảo tàng Hồ Chí Minh-chi nhánh TP.HCM đhị số 1 c’lâng Nguyễn Tất Thành, Quận 4, TP.HCM. Đhị đâu bơơn ta năl tước lâng pr’đợc chr’nắp liêm lấh mơ lâng đhanuôr thành phố đơơng đh’nớc Ava-Bến Nhà Rồng. Đắh mưy p’loọng bhlâng âng bảo tàng nắc t’noọl cờ Thủ Ngữ lâng lấh 150 c’moo. Bêl ahay, Toà đông Bến Nhà Rồng nắc đhị đông bhrợ bhiệc âng Tổng Công ty Vận tải Hoàng Đế ắt đhị mưy thương cảng ga mắc bơơn bhrợ pa dưr bêl lang Pháp ahay. Cr’chăl đâu 110 c’moo, t’ngay 5/6/1911, đha đhâm chắp kiêng k’tiếc k’ruung Nguyễn Tất Thành bêl đêếc ahay nắc pay đh’nớc Văn Ba ơy dzoọc cóh acoon bhuông Amiral Latouche Treville, dưr lướt đắh thương cảng Sài Gòn lướt chấc c’lâng trông dấc k’tiếc k’ruung.

Đhị đâu nắc bơơn bhrợ pa dưr c’moo 1862 ting kiến trúc phương Tây, hân đhơ cơnh đêếc, cóh p’bhung đông nắc vêy t’boọ 2 p’nong acoon bhi dưa t’mứah ooy mặt t’ngay-mưy cơnh pa chăm bool lêy âng đình chùa Việt Nam. Nâu đoo cung nặc râu tu đhị đâu bơơn ta moon nắc Nhà Rồng cắh cậ Bến Nhà Rồng.

Đợ t’tưn, c’moo 1970, Tổng công ty Vận tải Hoàng Đế xăl công ty vận tải Hàng hải, lâng nắc ơy bhrợ bhr’lậ pa liêm cớ chr’tốp ngói, xăl 2 p’nong acoon bhi dưa ty lâng 2 p’nong bhi dưa lơơng, t’mứah ooy ngoai, xăl c’léh ooy mặt hi dưm váih vương miện, mỏ neo lâng a’cọ a’xêếh tước xoọc đâu.

Bảo tàng vêy cấu trúc 1 trệt, 2 lầu lâng 7 phòng đợc p’cắh ting pr’đợc lâng 8 n’lung đợc p’cắh lơơng lâng pa zêng k’tiếc bhứah k’noọ 1.500 mét vuông, xay moon k’dâng 11.000 tư liệu, pr’đươi pr’dua chr’nắp, c’léh cha nụp đắh pr’ắt tr’mung, bh’rợ tr’nêng cách mạng âng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ooy đâu vêy 3 phòng p’cắh liêm ghít tước bhiệc Ava Hồ chấc lêy c’lâng trông dấc k’tiếc k’ruung, loom luônh liêm chr’nắp âng Ava Hồ lâng đhanuôr miền Nam lâng loom luônh âng đhanuôr miền Nam đoọng ha va Hồ.

Amoó Phan Quế Huỳnh, thuyết minh viên âng Bảo tàng HCM chi nhánh TP.HCM đoỌng năl, đợ tư liệu, c’léh cha nụp, pr’đươi pr’dua đợc p’cắh đhị bảo tàng zêng vêy đợ bhiệc bhrợ lịch sử, đơơng âng bấc xa nay t’ruíh chr’nắp lalay: “Đhị bảo tàng vêy đợc p’cắh c’léh acoon bhuông Amiral Latouche Treville. Acoon bhuông âng công ty vận tải chr’nắp bhlâng, dzợ ta moon nắc hãng 5 sao, nắc 1 ooy 6 acoon bhuông chr’nắp liêm âng hãng 5 sao. Ting cơnh tài liệu zư đợc đhị Bảo tàng HCM chính nhánh TP.HCM, trang sổ xrặ lêy cha mêết bhuông moót glúh đhị cảng Sài Gòn c’xêê 6/1911, vêy xay moon t’ngay 2/6/1911 bhuông tơợ Hải Phòng nắc ơy chô tước cảng Sài Gòn, hãng 5 sao nắc ơy t’moót pa xoọng 2, 3 manứih pa bhrợ cóh bhuông, ooy đâu đợ apêê nhăn bhiệc bhrợ vêy manứih đha đhâm Nguyễn Tất Thành ơy pay đh’nớc Văn Ba, bơơn moót bhrợ phụ đắh z’zêệ. Đhị Bảo tàng vêy đợc p’cắh sổ lương âng zâp apêê pa bhrợ cóh bhuông, ooy trang bha ar lương nâu, ahêê nắc lêy đh’nớc Văn Ba, quốc tịch An Nam, bhrợ bh’rợ bhiệc phụ z’zêệ, bơơn chroót công nắc 45 Frans Pháp, ma mơ lâng zên 4 đồng 5 hào, 2, 3 zên m’bứi bhlâng bêl đêếc ahay.”

Đợ g’lúh Quốc khánh 2/9 cắh cậ hay k’noọ t’ngay n’niên âng Ava Hồ 19/5, Bảo tàng Hồ Chí Minh-chi nhánh TP.HCM buôn đương hơnh déh ta mooi lướt lưm lêy lâng hay k’noọ tước Ava Hồ. Hân đhơ dzợ p’niên cắh cậ t’coóh t’ha, nắc manứih Việt Nam cắh cậ manứih k’tiếc k’ruung lơơng, zâp ngai zêng xay moon p’cắh râu loom luônh chắp nhêr, năl ơn tước c’rơ g’lêếh âng Ava Hồ: “Zâp chu chô ooy đâu nắc hâng hơnh bhlâng nắc mưy đhanuôr âng mưy acoon manứih vêy k’conh t’coóh đhưr ơy k’rang zư lêy bhrợ đoọng ha coon cóh đay cơnh đêếc. zâp g’lúh chô tước đâu nắc ting xơợng k’rêệm loom. Hân đhơ bêl âng đơơng k’coon lướt ooy đâu cung cơnh đêếc, nắc hâng hơnh bhlâng, kiêng xay moon đoọng ha k’coon cu năl đhị đâu, đoọng ha y chroo apêê học tước nắc vêy năl ghít.”

Ooy bha ar xrặ hay k’noọ đợc cóh đâu vêy bấc râu boọp p’rá xay moon chắp nhêr lâng Ava Hồ. Nắc nhăn xay moon 2, 3 c’nắt cơnh đâu: “Ava ơi, bêl đâu nắc g’lúh tr’nơợp acu lướt đhị ch’nang Nhà Rồng, hâng hơnh bhlâng lâng đợ râu âng Ava ơy bhrợ đoọng ha coon a’châu cơnh azi. A’châu lâng zêng apêê pr’zợc nắc tất lang hay k’noọ, năl ơn tước Ava lâng t’bhlâng học tập, bhrợ têng cơnh pr’ắt bh’rợ âng Ava.”

“G’lúh tr’nơợp xang 18 c’moo ắt ma mung đhị Khánh Hoà, acu lâng đợ apêê pr’zợc chô lưm ooy Bảo tàng Hồ Chí Minh lâng nắc mưy sinh viên đhị Thành phố đơơng đh’nớc Ava. Moót ooy đâu, nắc xơợng hâng hơnh, azi nắc chắp hơnh lâng đợ râu c’rơ g’lêếh, bhrợ têng âng Ava đoọng ha coon manứih hêê.”

Lâng râu chr’nắp lịch sử p’têết pazưm pr’ắt tr’mung bh’rợ tr’nêng cách mạng âng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng, Bảo tàng Hồ Chí Minh-Chi nhánh TP.HCM nắc dưr váih c’léh bh’rợ âng thành phố đơơng đh’nớc Ava lâng nắc râu hâng hơnh âng đhanuôr prang k’tiếc k’ruung. Tơợ đâu, Ava nắc ơy tơợp dưr lướt truíh c’lâng 30 c’moo đoọng chấc lêy “Tự do đoọng ha đhanuôr zi, Độc lập đoọng ha k’tiếc k’ruung zi”./.

Thăm Bến Nhà Rồng – Nơi 110 năm trước

 Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước

                                                PV Vũ Hường

Ngày 5/6/1911, Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt đầu hành trình rời Việt Nam bôn ba thế giới để tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ của thực dân Pháp. Nhân kỷ niệm 110 năm ngày Bác đặt chân lên con tàu Pháp Latouche-Tréville để đi tìm "Tự do cho đồng bào tôi, Độc lập cho Tổ quốc tôi”:

Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TPHCM tại số 1 đường Nguyễn Tất Thành, Quận 4, TPHCM. Nơi đây được biết đến với tên gọi thân thuộc hơn với người dân thành phố mang tên Bác – Bến Nhà Rồng. Đối diện cổng chính của bảo tàng là cột cờ Thủ Ngữ với hơn 150 tuổi. Khi xưa, Tòa nhà bến Nhà Rồng vốn là trụ sở của Tổng công ty Vận tải Hoàng Đế  nằm trong một thương cảng lớn được xây dựng dưới thời Pháp thuộc. Cách đây 110 năm, ngày 05/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành lúc bấy giờ lấy tên là Văn Ba đã bước xuống con tàu Amiral Latouche Tréville, rời thương cảng Sài Gòn ra đi tìm đường cứu nước.

Địa điểm này được khởi công xây dựng năm 1862 theo kiến trúc phương Tây, tuy nhiên trên nóc tòa nhà gắn hai con rồng châu đầu vào mặt trăng - một kiểu trang trí quen thuộc của đình chùa Việt Nam. Đó cũng là lý vì sao nơi này được gọi là Nhà Rồng hay Bến Nhà Rồng.

Sau này, năm 1970, Tổng công ty Vận tải Hoàng Đế đổi thành công ty vận tải Hàng hải, và đã cho tu bổ lại mái ngói ngôi nhà, thay thế hai con rồng cũ bằng hai con rồng khác với tư thế quay đầu ra bên ngoài, đổi biểu tượng mặt trăng thành vương miện, mỏ neo và đầu ngựa cho tới bây giờ.

Bảo tàng có cấu trúc 1 trệt, 2 lầu với 7 phòng trưng bày theo chủ đề và 8 gian trưng bày khác với tổng diện tích gần 1.500 m2, giới thiệu khoảng 11.000 tư liệu, hiện vật, hình ảnh về tiểu sử, sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong đó có 03 phòng nhấn mạnh đến sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, tình cảm sâu nặng của Bác Hồ đối với Nhân dân miền Nam và tình cảm của Nhân dân miền nam dành cho Bác Hồ.

Chị Phan Quế Huỳnh, thuyết minh viên của Bảo tàng HCM chi nhánh TPHCM cho biết, những tư liệu, hình ảnh,  hiện vật được trưng bày tại bảo tàng đều có những sự kiện lịch sử, mang trong mình những câu chuyện riêng: “Tại Bảo tàng có trưng bày mô hình con tàu Amiral Latouche Tréville. Con tàu thuộc công ty vận tải hợp nhất hay còn gọi là hãng 5 sao, là 1 trong 6 con tàu buôn hạng sang thuộc hãng 5 sao. Theo tài liệu lưu trữ tại Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh TPHCM, trang sổ theo dõi tàu ra vào cảng Sài Gòn 6/1911, có đề ngày 2/6/1911 tàu từ Hải Phòng đã cập cảng SG, hãng 5 sao đã tuyển thêm 1 số nhân sự làm việc trên tàu, trong số những người xin việc có người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã lấy tên là Văn Ba, được nhân vào chân phụ bếp. Tại Bảo tàng có trưng bày trang sổ lương của các thủy thủ tàu, trong trang sổ lượng này chúng ta có thể thấy tên Văn Ba, quôc tịch An Nam, làm công việc phụ bếp, được trả công là 45 Frans Pháp, tương đương số tiền 4 đồng 5 hào, một số tiền rất ít ỏi lúc bấy giờ”

Những dịp Quốc khánh 2/9 hay kỷ niệm ngày sinh của Bác 19/5, Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TPHCM thường đón rất đông du khách tới thăm và tưởng nhớ Bác Hồ. Dù ở tuổi niên thiếu hay đã cao niên, dù là người Việt Nam hay người nước ngoài, mọi người đều bày tỏ niềm kính yêu và biết ơn trước công ơn trời biển của Người: “Mỗi lần đến đây thì mình tự hào là một công dân của một dân tộc có vị cha già đã chăm lo cho dân tộc mình như thế. Mỗi lần đến đây cảm xúc nó trào dâng lắm. Ngay cả khi dẫn con đến đây tham quan cũng vậy, mình muốn mình háo hức, muốn giới thiệu cho con mình biết trước địa chỉ này, để sau này khi các con học tới sẽ có cảm nhận khác”.

Trong sổ cảm tưởng đặt tại đây  có rất nhiều lời tâm sự bày tỏ niềm kính yêu với Bác. Xin đươc trích một vài đoạn thế này: “Bác ơi đây là lần đầu tiên con được đặt chân đến bến cảng Nhà Rồng, thật xúc động và thật tự hào vì những gì Bác đã làm cho chúng cháu. Cháu và các bạn sẽ đời đời nhớ ơn Bác và sẽ cố gắng học tập, làm theo tấm gương của Bác”

“Lần đầu tiên sau 18 năm sống tại Khánh Hòa, con cùng những người bạn được đến thăm Bảo tàng Hồ Chí Minh với tư cách là tân sinh viên tại TP mang tên Bác. Bước chân đến nơi này, cảm giác thật xúc động, Chúng con xin được cảm ơn công lao và sự hy sinh của Bác dành cho dân tộc.”

Với giá trị lịch sử gắn liền cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng, Bảo tàng Hồ Chí Minh- Chi nhánh TPHCM đã trở thành biểu tượng của thành phố mang tên Bác và là niềm tự hào của nhân dân cả nước. Từ nơi đây, Người đã bắt đầu hành trình 30 năm để tìm "Tự do cho đồng bào tôi, Độc lập cho Tổ quốc tôi"./.

  Ảnh: Tư liệu