Pleng cha cếêt buôn bhrợ váih râu cr’ay đắh c’lâng pr’hơm lâng p’niên k’tứi nắc buôn cr’ay bhlầng lâng râu tr’xăl nâu. Cr’ay móh dị ứng nắc râu cr’ay buôn lưm đhị p’niên k’tứi, n’đhơ doó choom váih chệêt bil nắc cung đớc bấc râu k’đháp đhị ắt tớt. Pazêng râu tu buôn váih cr’ay móh dị ứng đhị p’niên k’tứi nắc tu p’niên dị ứng lâng bhrung bhrăng, cắh cợ xoọc mèo, a choo, phấn hoa. Bêl cr’ay móh dị ứng, p’niên nắc xâng k’coọt móh, k’đệêng móh cắh choom p’hơơm, hooi đác móh bấc pa bhlầng. ha dang cr’ay ting ngân lấh mơ, nắc p’niên k’đháp p’hơơm, xâng ca ay a cọ, hooi đác mắt. cr’ay bhrợ cắh liêm choom ngân pa bhlầng tước dưr pậ âng p’niên, tu cơnh đếêc nắc apêê ca conh ca căn lêy vêy cơnh đương zêl cha groong lâng pa dứah crêê cơnh.

            Cơnh buôn n’léh đhị bêl cr’ay móh dị ứng cóh p’niên k’tứi

            Tr’nợơp nắc p’niên xâng k’coọt móh, pa chướih, ca ay g’léh dzung têy. K’hir pứih dâng 39⁰C. T’ngay nắc bếch hớơ, hi dưm nắc rệên, k’đươi ca căn h’mếch cóh têy. Ha dang đhị p’niên tợơ pr’ang buôn đêl móh tu móh apêê dzợ k’tứi lâng apêê p’niên nâu cắh ơy choom hơơm đắh boóp, tu cơnh đếêc k’đháp p’hơơm, p’niên dưr rệên hớơ. Mị đắh móh dưr éh lâng bhrôông, váih bấc dịch. P’niên cắh kiêng măm tu mơ chu k’boọm tóh ca căn nắc cắh choom p’hơơm, bhrôông bhrậu cắh cợ lơi măm lâng dưr rệên hớơ. P’niên buôn lướt pr’noong, k’tặ lâng oóch lấh.

            Cr’ay đanh dâng 3-4 t’ngay nắc vêy xiêr tr’bứi: doó lấh hooi đác móh, mặ p’hơơm đhơ cơnh đếêc nắc váih ếê pr’zruốh lâng k’tặ dzợ đanh dâng 2 t’ngay dzợ. Cr’ay buôn bhrợ váih đhr’năng cr’pân  cơnh cr’ay k’târ n’hang chũm cấp diễn lâng váih boọ độc thần kinh, phế quản phế viêm, áp xe thành đắh hoọng mr’loọng.

            Đh’rứah lâng cr’ay móh dị ứng cấp tính, cơnh c’xu đhị p’niên k’tứi nắc ahêê dzợ lưm bấc râu cr’ay móh lơơng cơnh cr’ay móh lậu, cr’ay móh vành chanh, cr’ay móh bạch hầu, cr’ay móh giang mai.

            Tu dưr vaih đhr’năng cr’ay móh dị ứng đhị p’niên

            Dưr váih cr’ay nây pa bhlầng nắc tu phản ứng âng a chắc bêl lưm apêê râu cha chríh cơnh bhrung bhrăng, phấn hoa, xoọc a choo, mèo, p’lung tri… pazêng râu đâu bhrợ cơnh muy kháng nguyên ếê pazêng, bêl lưm kháng thể ( vêy cóh a chắc) mr’cơnh nắc dưr váih đhr’năng phản ứng. Đhr’năng phản ứng dị ứng nâu dưr váih cóh clang ngày niêm mạc âng hệ thống p’hơơm ping cơnh móh, mr’loọng, xoang… bhrợ váih cr’ay lâng crêê niêm mạc. cơnh đhr’năng cr’ay móh dị ứng ta luôn dưr váih đhị ma nuýh vêy cơ địa dị ứng. tu cơnh đếêc đh’rứah lâng apêê đắh lơơng bhrợ kích thích, đhơ cơnh  đếêc vêy ma nuýh crêê cr’ay móh dị ứng ha dợ cung vêy ngai doó crêê. Cr’ay nâu buôn lưm moót hân noo ha pruốt, phấn hoa păr bấc ooy cóh không khí, không khí dzệêp dzong bấc hơi đác bhrợ váih pr’đợơ đoọng ha tri ha dưr.

            C’léh âng cr’ay nắc xâng k’coọt móh, hooi đác móh, pa chớih ta luôn , k’đháp ắt tớt. Ha dang váih mạn tính nắc choom đêl móh ta luôn, ù k’toor, k’đắh a cọ.

            Đọong pa xiêr cr’ay móh dị ứng đhị p’niên nắc apêê pa căn pa ghít lêy:

            Đọong p’niên xập ngăn, oó đớc cha cệêt cóh đha đhưa, oó ắt đhị c’lâng đhí.

            Oó đớc dzung p’niên chriệt, dzệêp, pa bhlầng nắc đhị bêl chô bếch.

            T’bhlầng dinh dưỡng, pa bhlầng nắc đoọng apêê p’niên cha râu chr’na đơ pứih.

            N’tút boóp k’niêng ta luôn oó đoọng nhiễm trùng.

            Oó đoọng p’niên ch’lpóh têy ooy móh lâng k’boọm têy.

            Ch’mếêt lêy lâng bhrợ têng crêê cơnh k’đươi moon âng bác sĩ đoọng pazêng râu c’léh cắh liêm oó dưr váih đhị p’niên.

            Cr’ay móh dị ứng đhị p’niên k’tứi, cung buôn váih tước đhr’năng cr’ay m’pâng k’târ . cr’ay k’tar choom bhrợ bấc râu cắh liêm đhị p’niên cơnh ta’clúh màng nhĩ, pa xiêr c’rơ x’xâng. Ha dang p’niên crêê cr’ay móh nắc đấh pa dứah oó đớc váih râu cắh liêm crêê cóh t’tun.

            Cơnh đương zêl cha groong cr’ay móh dị ứng

            T’bhlầng đoọng ha p’niên cha bấc bhơi ra véh t’viêng, p’lêê p’coo t’mêê đoọng pa xoọng vitamin đoọng ha p’niên, ha dang kiêng nắc choom đoọng ộm pa xoọng Vitamin C đoọng zooi apêê p’niên t’bhlầng c’rơ zêl cr’ay.

            Đhiêr đong nắc oó chóh bấc pô, oó băn a choo, mèo cóh đong, oó đoọng p’niên ắt đăn lâng bh’năn băn cóh đong. Lêy vệ sinh đhr’num bh’néch. Đong ắt liêm áih, oó dzệêp dzong. K’loóc boóp bấc chu, pa bhlầng nắc đhị xang cha cha lâng dưr đắh bếch. Oó đớc p’niên ắt đhị vêy g’doóc hót, bhrung bhrăng.

            Đhị cr’chăl pa tếêt hân noo, pleng k’tiếc buôn tr’xăl tợơ pứih chô ooy chriệt nắc lêy zư ngăn a chắc a rang p’niên, pa bhlầng nắc đhị tuôr, móh lâng tr’pang dzung. Đươi dua đác bhoóh sinh lý cắh cợ đác biển phun sương rao móh đoọng ha p’niên zập t’ngay, pa bhlầng nắc bêl chô đắh c’lâng, nguôi tang.

            Cơnh đương zêl cha groong, k’rang lêy móh đoọng ha p’niên crêê cơnh

            Cr’ay móh dị ứng nắc tu buôn bhrợ p’niên đêl móh, k’oóh, k’tặ. Ha dang k’tang lêy cắh liêm móh p’niên, nắc choom váih amidal, cr’ay k’târ, cr’ay xoóh. Tu cơnh đếêc, rao sạch móh đoọng ha p’niên nắc râu chr’nắp pa bhlầng. đác bhoóh biển đẳng trương ( đác bhoóh sinh lý) nắc dung dịch đoọng rao móh, choom bhrợ ngăn niêm mạc móh cóh đhr’năng pleng goóh gooi lâng nha nhự, bhrợ váih đh’mâl bele cr’ay móh. Đươi dua đác bhoóh đoọng rao móh tệêm ngăn pa bhlầng, doó váih râu cr’ay lơơng.

            Lêy rao móh bêl p’niên n’léh đhr’năng apêê cr’ay đắh c’lâng pr’hơm cơnh: hooi đác móh, đêl móh, cr’ay phế quản, cr’ay tiểu phế quản, k’oóh, cr’ay k’târ…, bêl p’niên lướt đắh c’lâng, nguôi tang chô, pa bhlầng nắc lướt lâng xe máy.

            Lêy rao móh đoọng ha p’niên lalăm đoọng cha dâng 30 phút đoọng oó k’tặ k’bung. Ha dang p’niên k’tặ nắc lêy rao pa sạch đấh, tu chr’na buôn boọ đhị móh p’niên, lâng nắc râu tu buôn váih cr’ay móh đanh đươnh đhị apêê p’niên k’tứi./.

                 CÁCH ĐIỀU TRỊ VÀ CHĂM SÓC TRẺ NHỎ BỊ VIÊM MŨI DỊ ỨNG

Thời tiết lạnh thường gây ra những phản ứng của đường hô hấp và trẻ em là đối tượng đặc biệt nhạy cảm với những biến đổi này. Viêm mũi dị ứng là căn bệnh thường gặp ở trẻ, dù không nguy hiểm tới tính mạng nhưng lại gây nhiều khó chịu. Những nguyên nhân thường gặp của bệnh viêm mũi dị ứng là do trẻ dị ứng với bụi, hoặc lông mèo chó, phấn hoa. Khi bị viêm mũi dị ứng, trẻ sẽ bị ngứa mũi, ngạt mũi, chảy nhiều nước mũi. Nếu bệnh diễn tiến nặng, trẻ sẽ bị khó thở, đau đầu, chảy nước mắt. Bệnh ảnh hướng lớn đến sự phát triển của trẻ, do đó các bậc cha mẹ cần có hướng phòng và điều trị đúng cách.

  Triệu chứng viêm mũi dị ứng ở trẻ nhỏ

Thoạt tiên trẻ bị ngứa mũi, hắt hơi từng tràng hoặc từng cái một, nặng đầu, đau mỏi chân tay. Sốt khoảng 39oC. Ban ngày thì nằm lịm, ban đêm thì quấy khóc bắt mẹ phải bế luôn trên tay. Nếu ở trẻ mới sinh mũi dễ bị tắc do lỗ mũi rất nhỏ trong khi đó trẻ lại chưa có thói quen thở bằng miệng nên rất dễ bị khó thở, trẻ quấy khóc, có hiện tượng co kéo ở thượng ức và thượng đòn. Hai hốc mũi trẻ sung huyết đỏ và ứ đọng nhiều dịch. Trẻ khó bú vì mỗi lần ngậm vú trẻ lại bị ngạt thở, tím tái hoặc bỏ bú ra giãy giụa và khóc thét lên. Trẻ hay bị đi ngoài, nôn trớ và gầy tọp đi.

Bệnh kéo dài độ 3-5 ngày thì thuyên giảm: mũi bớt chảy, thở thông, nhiệt độ trở lại bình thường nhưng triệu chứng tiêu chảy và nôn còn kéo dài thêm độ 2 ngày nữa. Bệnh hay gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm tai xương chũm cấp diễn với hội chứng nhiễm độc thần kinh, phế quản phế viêm, áp xe thành sau họng.

Bên cạnh bệnh viêm mũi dị ứng cấp tính thông thường ở trẻ nhỏ chúng ta còn gặp rất nhiều bệnh viêm mũi khác như viêm mũi lậu, viêm mũi vàng chanh, viêm mũi bạch hầu, viêm mũi giang mai.

  Để hạn chế bệnh viêm mũi dị ứng ở trẻ các bà mẹ cần lưu ý:

– Cho trẻ mặc ấm, giữ không cho bị lạnh ngực, tránh nơi gió lùa;

– Không để chân trẻ bị ẩm ướt hoặc bị lạnh, nhất là khi đi ngủ.

- Tăng cường dinh dưỡng, nhất là cho trẻ ăn các thức ăn nóng.

- Cần vệ sinh răng miệng cho trẻ thường xuyên để tránh nhiễm trùng.

- Khắc phục triệt để thói quen ngoáy mũi và mút tay của trẻ.

-Theo dõi và thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ tránh để những biến chứng không đáng có xảy ra khi trẻ mắc bệnh.

Viêm mũi dị ứng ở trẻ nhỏ, cũng dễ dẫn tới trường hợp trẻ bị viêm tai giữa. Viêm tai giữa có thể gây nhiều hậu quả nghiêm trọng ở trẻ như gây thủng màng nhĩ, làm giảm sức nghe.. Nếu trẻ không may bị viêm mũi cần điều trị ngay cho trẻ để tránh những hậu quả nghiêm trọng về sau.

  Nguyên nhân trẻ bị viêm mũi dị ứng

Nguyên nhân chủ yếu gây viêm mũi dị ứng là do phản ứng của cơ thể khi gặp các vật lạ như bụi, phấn hoa, lông chó, mèo, bào tử nấm… Những tác nhân này thường đóng vai trò như một kháng nguyên không hoàn toàn, khi gặp kháng thể (có trong cơ thể) tương ứng sẽ xảy ra hiện tượng phản ứng. Hiện tượng phản ứng dị ứng này xảy ra ngay ở lớp nhày niêm mạc của hệ thống hô hấp trên như mũi, họng, xoang… gây hiện tượng viêm và kích thích niêm mạc. Thông thường chứng viêm mũi dị ứng thường xuất hiện ở người có cơ địa dị ứng. Chính vì vậy cùng một tác nhân gây kích thích nhưng có người bị bệnh viêm mũi dị ứng nhưng cũng có người không bị. Bệnh này thường hay gặp vào mùa xuân, phấn hoa phát tán khá nhiều trong không khí, không khí ẩm thấp nhiều hơi nước tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.

Triệu chứng thường thấy ở bệnh là ngứa mũi, chảy mũi nước, hắt hơi liên tục rất khó chịu. Nếu đã thành mạn tính thì có thể nghẹn mũi gần như thường xuyên, ù tai, nhức đầu.

  Cách phòng ngừa viêm mũi dị ứng

Tăng cường cho trẻ ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để bổ sung vitamin cho trẻ, nếu cần có thể cho uống bổ sung Vitamin C để giúp bé tăng cường sức đề kháng.

Quanh nhà nên hạn chế trồng hoa. Không nên nuôi chó mèo trong nhà, hạn chế đến mức tối đa không để cho trẻ tiếp xúc với các loại vật nuôi. Cần vệ sinh định kỳ chăn, ga, gối, đệm, thảm, rèm, vải bọc ghế, bọc đệm. Nhà ở cần thoáng mát, sạch sẽ tránh ẩm ướt để hạn chế nấm mốc phát triển. Cần vệ sinh răng miệng hàng ngày, nhất là đánh răng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy. Tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc, hạn chế tiếp xúc với khói bụi.

Những lúc giao mùa, thời tiết thay đổi từ nóng sang lạnh cần giữ ấm cơ thể cho trẻ, nhất là vùng cổ, mũi và đôi chân. Dùng nước muối sinh lý hay là nước biển phun sương rửa mũi cho trẻ hàng ngày, nhất là lúc đi ngoài đường vừa về đến nhà.

Cách phòng chống Chăm sóc, vệ sinh mũi cho trẻ đúng cách

Viêm sổ mũi là nguyên nhân khiến trẻ nhỏ ngạt mũi, ho, nôn trớ. Nếu chăm sóc không tốt mũi, trẻ có thể bị biến chứng như viêm amidal, viêm tai giữa, viêm phổi. Vì vậy, vệ sinh mũi cho trẻ rất quan trọng. Nước muối biển đẳng trương (nước muối sinh lý) là dung dịch để vệ sinh mũi, có tác dụng làm ẩm niêm mạc mũi trong trường hợp không khí khô và ô nhiễm, làm long đờm, loãng đờm khi mũi bị viêm. Sử dụng nước muối để vệ sinh mũi rất an toàn, không có tác dụng phụ.

Nên vệ sinh mũi khi trẻ có các biểu hiện hoặc mắc các bệnh về viêm đường hô hấp như: chảy nước mũi, ngạt mũi, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, ho, viêm tai giữa…, khi bé đi ngoài đường về, nhất là đi bằng xe gắn máy.

Nên vệ sinh mũi cho trẻ trước khi cho ăn 30 phút để tránh nôn trớ. Nếu trẻ bị nôn trớ thì sau đó nên vệ sinh ngay, vì thức ăn kèm dịch vị dạ dày sẽ bám trên mũi, là nguyên nhân gây viêm dai dẳng ở trẻ em.