Zr’lụ homestay âng a noo Đinh Văn Như đhị vel Giàn Bí, chr’val Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang bhưah k’nặ 1000m2, k’ruung đác lâng ca coong ga ving. Homestay bơơn ta bhrợ liêm cra lâng đhr’nong đong đh’rơơng 2 tầng, coh dưp nắc t’pâh pa ặt t’mooi, zr’lụ âm cha lâng ặt za zưm; đăh piing nắc đhị ặt bêch đoọng tước 30 cha nắc. Bhrợ pa chăm lâng cr’đe, đhêl lâng apêê pr’đươi lơơng âng ma nuyh Cơ Tu.

Bêl cr’nọo bh’rợ homstay dưr vaih, đhanuôr Cơ Tu đhị 2 vel Tà Lang lâng Giàn Bí, đhị chr’val Hoà Bắc bhrợ t’vaih Tổ hợp tác du lịch vel bhươl lâng 45 cha nắc, âng t’cooh Đinh Văn Như bhrợ tổ trưởng. Coh tổ vêy apêê k’bhuh bh’rợ tr’nêng, nắc k’bhuh taanh a din, taanh dzắc, trecking, ch’na đh’năh, chiing goong.

Pa căn Bùi Thị Lươi, tổ taanh a din đhị vel Giàn Bí, chr’val Hoà Bắc đoọng năl: lalăm a hay, tr’mông tr’meh âng đhanuôr zr’năh k’đhap pa bhlầng. Tợơ bêl  vêy cr’nọo bh’rợ homestay, đhanuôr vêy pa xoọng bh’rợ taanh, ih cơh ví, a dooh, chr’đhung…, pa câl đoọng ha t’mooi, jưah zư lêy văn hoá âng đay, jưah pa dưr pr’ặt tr’mông: “Ba bi cơnh t’ngay bhiệc bhan vêy t’mooi đăh homestay kiêng lêy taanh nắc apêê vêy đoọng 50 -200 r’bhầu đồng, cung vêy bơơn tr’bứi. Homestay vêy t’mooi nắc a đhi a moó taanh a din, da dặ đoọng vêy t’bơơn zên. Đươi vêy homestay nắc ơy pa dưr chr’năp ty đanh a hay.”

C’moo 2009, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng ơy chơih pay 2 vel Tà Lang-Giàn Bí, chr’val Hoà Bắc tợơp bhrợ du lịch vel bhươl. T’cooh Đinh Văn Như, Tổ trưởng tổ hợp tác du lịch vel bhươl đoọng năl, xoọc tợơp bơơn vel bhươl zooi vặ zên 400 ức đồng, t’cooh vặ zên đoọng bhrợ t’vaih cr’nọo bh’rợ du lịch nâu.

T’mooi tước đâu bơơn chếêc năl pr’ặt tr’mông âng đhanuôr Cơ Tu cơnh tự bhrợ bhuông lướt coh k’ruung Cu Đê, taanh zong, bơơn a xiu, xang nắc lêy apêê pân đil Cơ Tu taanh adin… Ặt  coh ha dưm nắc ting pâh câm oih, tân tung da dặ, prá pr’ma bhrợ bhr’nooch. Tước nâu  kêi, cr’nọo bh’rợ du lịch homestay ơy t’pâh lâh 1000 chu t’mooi tước pâh lêy. T’cooh Đinh Văn Như đoọng năl, tợơ bêl vêy bh’rợ nâu nắc ơy chroi k’rong t’vaih bh’rợ đoọng ha pêê coh tổ du lịch: “Xọoc nắc lêy vêy đơơng chô bh’nơơn. K’bhuh tân tung da dặ coh ha dưm nắc 100 r’bhầu đồng muy cha nắc, cơnh âm cha zập cha nắc nắc 200 r’bhầu đồng zệê bhrợ. Tu pr’luh Covid-19 nắc t’mooi căh lâh đấc ooy đâu. Tợơ bêl vêy c’lâng xa nay zup zôi nắc, xoọc đâu Hoà Bắc ơy vêy pr’đợơ bhrợ du lịch. A culêy bhrợ cr’chăl 2, t’vaih bhiệc bhrợ đoọng ha pêê coh tổ zi.”

Cr’chăl a hay, UBND thành phố Đà Nẵng, Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng ơy vêy bấc chính sách zup zooi apêê Tổ hợp tác du lịch vel bhươl âng đhanuôr da ding ca coong Hoà Vang. Ghit nắc pa choom cơnh bhrợ ha t’mooi ặt liêm chôm, pa choom lớp taanh adin, t’naanh ma nuyh Cơ Tu. T’cooh Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng đoọng năl, cr’noọ bh’rợ homestay nắc muy coh pazêng bh’rợ t’mêê, chroi k’rong bhrợ pa dưr bấc rau ngành du lịch thành phố; căh muy bhrợ kinh tế nắc dzợ pa dưr du lịch lâng văn hoá: “Coh cr’chăl tước đâu, Sở Du lịch, UBND chr’hoong Hoà Vang t’bhlầng k’rong bhrợ apêê dịch vụ du lịch đoọng ha t’mooi lâng t’bhlầng pa căh. Tổ chức apeê đơn vị lữ hành lêy cha mệêt bhrợ vaih tour, tuyến đoọng t’pâh du lịch tước lêy, chếêc năl. Cr’nọo bh’rợ du lịch vel bhươl nâu âng đhanuôr k’rong k’đhợơng lêy bhrợ  t’vaih bhiệc bhrợ, pa dzoóc bh’nơơn đoọng ha đhanuôr. Tước zr’lụ du lịch nâu apêê chếêc lêy pleng k’tiếc, ting pâh tour du lịch đhị đâu.”/.

Mô hình du lịch cộng đồng đưa du khách đến gần hơn với đồng bào Cơ Tu

PV  VOV miền Trung

        Hoạt động gần 2 năm nay, mô hình du lịch cộng đồng homestay của anh Đinh Văn Như dân tộc Cơ Tu ở xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng đã đem lại hiệu quả thiết thực, tạo việc làm cho người dân, gắn với bảo tồn những nét văn hóa truyền thống đặc sắc của địa phương. 

        Khuôn viên homestay của anh Đinh Văn Như ở thôn Giàn Bí, xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang rộng gần 1.000 mét vuông, khe suối và mênh mông đồi núi bao bọc. Homestay được thiết kế đơn giản với nhà sàn 2 tầng, tầng 1 là sảnh đón khách, khu ăn uống và sinh hoạt chung; tầng 2 là phòng nghỉ có sức chứa chừng 30 khách. Cách trang trí cũng đơn giản với tre gỗ, đá và các đồ dùng truyền thống của người Cơ Tu.
        Khi mô hình du lịch homestay ra đời, đồng bào Cơ Tu ở 2 thôn Tà Lang và Giàn Bí, ở xã Hoà Bắc thành lập Tổ hợp tác du lịch cộng đồng với 45 thành viên, do ông Đinh Văn Như làm tổ trưởng. Trong tổ có các nhóm ngành nghề chính, là nhóm dệt thổ cẩm, đan lát, trecking, ẩm thực, cồng chiêng.

        Bà Bùi Thị Lươi, tổ Dệt thổ cẩm ở thôn Giàn Bí, xã Hòa Bắc cho biết: trước đây, cuộc sống của bà con rất khó khăn. Từ khi có mô hình du lịch homestay, bà con dệt thêm thổ cẩm, may các sản phẩm như ví, áo, túi sách... bán cho du khách, vừa gìn giữ văn hóa của mình, vừa cải thiện cuộc sống: “Ví dụ ngày lễ có khách lên bên homestay có nhu cầu mình đi dệt họ hỗ trợ 50 ngàn đến 200 ngàn cũng đỡ có đồng ra, đồng vào. Homestay có khách vào mấy chị em đi dệt, đi múa để trang trải trong gia đình. Nhờ homestay nên đã khôi phục lại truyền thống mô hình ngày xưa.”

        Năm 2009, huyện Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng đã chọn 2 thôn Tà Lang- Giàn Bí, xã Hòa Bắc thí điểm làm du lịch cộng đồng. Ông Đinh Văn Như, Tổ trưởng Tổ hợp tác du lịch sinh thái cộng đồng cho biết, ban đầu được địa phương hỗ trợ vay vốn 400 triệu đồng, ông vay mượn thêm để thành lập mô hình du lịch này.

        Du khách đến đây được trải nghiệm cuộc sống của đồng bào Cơ Tu như tự kết bè, chèo thuyền xuôi dòng sông Cu Đê, đan gùi, bắt cá suối, rồi chứng kiến phụ nữ Cơ Tu dệt thổ cẩm, đan lát… Ở lại đêm khách tham gia đốt lửa trại, múa cồng chiêng, hát lý, hát giao duyên. Đến nay, mô hình du lịch homestay đã thu hút hơn 1.000 lượt khách đến tham quan. Ông Đinh Văn Như cho biết, từ khi có mô hình làm dịch vụ đã góp phần tạo sinh kế cho những thành viên của tổ du lịch: "Hiệu quả mình thấy là có thu nhập. Đội văn nghệ buổi tối múa phục vụ khách 100 ngàn/người, riêng ẩm thực mỗi lần có khách 200 ngàn/người nấu nướng, phục vụ. Do dịch Covid-19 nên khách lên cũng hạn chế. Từ khi có chủ trương hỗ trợ cấp trên, hiện nay Hòa Bắc đã có nền móng du lịch rồi. Mình tiếp tục làm giai đoạn 2, tạo công ăn việc làm cho thành viên trong tổ mình.”

        Thời gian qua, UBND thành phố Đà Nẵng, Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng đã có nhiều chính sách hỗ trợ các Tổ hợp tác du lịch cộng đồng của người dân miền núi Hòa Vang. Cụ thể là tập huấn công tác phục vụ khách, mở lớp dạy dệt thổ cẩm, đan lát, đưa bà con tham quan, học hỏi các mô hình ở địa phương khác. Ông Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng cho biết, mô hình du lịch cộng đồng homestay là một trong những sản phẩm mới, góp phần làm đa dạng ngành du lịch thành phố; không chỉ thuần túy là làm kinh tế mà còn gắn phát triển du lịch với văn hóa:“Trong thời gian đến, Sở Du lịch, UBND huyện Hòa Vang đẩy mạnh đầu tư hình thành các dịch vụ du lịch để phục vụ du khách và tăng cường xúc tiến quảng bá. Tổ chức các đơn vị lữ hành khảo sát hình thành tour, tuyến để thu hút khách du lịch đến tham quan trải nghiệm. Mô hình hoạt động du lịch cộng động này do người dân đầu tư quản lý nên tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Đến điểm du lịch này họ khám phá thiên nhiên, tham gia tour du lịch tại nơi đây./.”