Ting cơnh quy luật zâp c’moo, tơợ c’xêê 9-11 nắc c’xêê bha’lâng hân noo boo cóh zr’lụ Tây Nguyên, hân đhơ cơnh đêếc, c’moo đâu đợ mơ boo cóh đâu cắh váih bấc. tu cơnh đâu, zâp xa’nay bh’rợ bha’nậ chr’hooi đác cóh zr’lụ Tây Nguyên moon zr’nưm lâng tỉnh Đắc Lắc moon lalay nắc cắh ơy liêm zâp đác đoọng ha bhiệc bhrợ têng hân noo ha’pruốt 2015-2016 k’noọ tước đâu.
Ooy đợ t’ngay m’pâng hân noo boo, đhị clung k’tiếc cóh vel Tría, chr’val Buôn Tría, chr’hoong Lắc, plêệng p’răng pứih lâng cắh n’léh váih đhi’lục. đắh dứp cr’loọng a’bóc bha’nậ vel Tría nắc lêy đác xiêr rêệ. Anoo Y Grốc D’ruối, cóh vel Tría đoọng năl, đhanuôr cóh đâu nắc ơy bơơn bhrợ hân noo ch’noọng c’loọt, xoọc ặt đương hân noo bhrợ têng t’mêê. C’moo đâu boo m’bứi, đác cóh a’bóc vel Tría nắc cung cắh bấc, đhanuôr ặt k’rang cắh zâp đác đươi dua bhrợ têng hân noo p’răng xơớt. anoo Y Grốc moon:
Zâp c’moo l’lăm ahay đác bấc k’rơ lấh, c’moo đâu cắh dzợ váih. K’pân hadang cắh váih boo nắc đhr’năng c’moo đâu cắh zâp đác ha đhanuôr bhrợ ruộng, 2 nắc đác đươi dua lâng ooy đâu cà phê bấc nắc k’pân cắh zâp đác. Tu zâp c’moo hân noo nâu nắc đác bịng bấc, hadợ c’moo đâu cắh váih.
Cắh zâp đác cung nặc đhr’năng xoọc dưr váih lâng đhị clung k’tiếc đăn đhị đâu, cóh chr’val Buôn Triết, chr’hoong Lắc. t’coóh Lê Xuân Chung, GĐ chi nhánh bhrợ têng zâp xa’nay bh’rợ bha’nậ chr’hooi đác chr’hoong Lắc đoọng năl, k’noọ lứch hân noo boo hân đhơ cơnh đêếc đác đhị 2 bha’nậ Buôn Tría lâng Buôn Triết nắc bơơn 30%. Lâng đhr’năng cắh váih bấc boo cơnh xoọc đâu, đác cóh a’bóc nắc mưy têêm ngăn tưới đác k’dâng m’pâng a’năm cóh clung k’tiếc Buôn Triết. lấh m’pâng dzợ nắc ma mơ lâng 700 hécta nắc cắh choom chóh bhrợ:
Xoọc đâu đác đhị đâu nắc 6m, vêy mơ 9-10 ực khối. hadợ ooy đâu, k’tiếc tưới âng a’bóc nâu zâp c’moo nắc k’dâng 1.300 hécta ha’roo. Hadang tơợ đâu tước lứch c’xêê 11 cắh váih boo nắc đác nâu vêy zâp tưới ha 500-600 hécta, dzợ ha mơ nắc cắh váh zâp đác tưới. ha’roo cóh đâu tơợ 110-120 t’ngay nắc mưy bhrợ đoọng ooy k’dâng 40 t’ngay tr’nơợp a’năm.
T’coóh Lê Gia Dậu, GĐ công ty TNHHMTV k’đhơợng zư xa’nay bh’rợ bha’nậ chr’hooi đác Đắc Lắc đoọng năl, đơn vị k’đhơợng zư lấh 430 a’bóc cóh vel đông. Lâng đhr’năng cắh váih bấc boo cơnh c’moo đâu, đác đhị zâp a’bóc zêng xiêr đệ lâng zâp c’moo l’lăm ahay, nắc hân noo ha’ọt ha’pruốt k’noọ tước đâu ma goóh xơớt. xoọc đâu nắc lứch hân noo, hân đhơ cơnh đêếc, đác đhị 10 cr’loọng a’bóc pậ, vêy dung tích lấh 5 ực mét khối đác zêng xiêr bấc lâng zâp c’moo l’lăm, lấh mơ, vêy a’bóc t’mêê k’rong đác nắc bơơn lấh 30%. Gít lấh mơ, đhị zâp a’bóc pậ cơnh a’bóc Krông Búc xiêr mơ mức đệ bhlâng, lấh 3 mét, nắc bơơn 63% dung tích bhrợ têng, a’bóc Vụ Bổn cóh chr’hoong Krông Pách, nắc cắh vêy bơơn 30% dung tích, a’bóc Ea Kao cóh tp.Buôn Ma Thuột nắc bơơn k’dâng 55% dung tích bhrợ têng. T’coóh Lê Gia Dậu moon:
Pazêng đợ mơ boo zâp c’moo k’dâng 1.700ml nắc tước đâu boo nắc vêy bơơn 1.000 hadợ, vêy đhị nắc 700-800 a’năm. Nắc vêy zr’lụ azi k’rong pazưm đác boo nắc vêy bơơn 25% lâng zâp c’moo l’lăm ahay. Ooy pazêng 432 a’bóc đác âng công ty zi k’đhơợng zư bhrợ têng nắc xoọc đâu vêy bơơn 180 a’bóc đác dưr dzoọc, dzợ ha mơ nắc zấp a’bóc vêy bơơn 30%. Lấh mơ nắc vêy 11 a’bóc đác xoọc xiêr rêệ bhlâng.
Bhiệc k’rong đác đhị zâp a’bóc cóh vel đông tỉnh Đắc Lắc tơợ đâu tước bêl tơợp đươi bhrợ ha hân noo chóh bhrợ, nắc lêy g’nưm ooy boo nâu a’tốh, c’xêê 10, 11. lấh 600 xa’nay bh’rợ bha’nậ đác, a’bóc pậ tứi cóh Đắc Lắc cung xoọc ắt đương lêy boo. Hân đhơ cơnh đêếc, ting cơnh xay moon âng cơ quan khí tượng thuỷ văn, boo c’moo đâu cóh zr’lụ Tây Nguyên cắh vêy bấc cơnh c’moo l’lăm. Tu cơnh đâu, đác đươi dua bhrợ têng hân noo goóh xơớt nắc cắh váih bấc./.
ĐẮC LẮC:HỒ ĐẬP KHÁT NƯỚC GIỮA MÙA MƯA
Theo quy luật hàng năm, từ tháng 9 đến tháng 11 là cao điểm của mùa mưa ở khu vực Tây Nguyên, nhưng năm nay, số lượng mưa ở khu vực này không đáng kể. Bởi vậy, các công trình thuỷ lợi trong khu vực Tây Nguyên nói chung và ở tỉnh Đắc Lắc nói riêng vẫn chưa tích đủ lượng nước cần thiết để phục vụ cho vụ sản xuất đông xuân 2015-2016 sắp tới
Những ngày giữa mùa mưa, trên cánh đồng buôn Tría, xã Buôn Tría, huyện Lắc, trời nắng chói chang và không một gợn mây. Phía dưới lòng hồ thuỷ lợi buôn Tría, dễ dàng nhận thấy lượng nước đã xuống rất thấp. Anh Y Grốc D’ruối, ở buôn Tría cho biết, bà con ở đây đã thu hoạch xong vụ hè thu, đang chờ vụ sản xuất mới. Năm nay mưa ít, mực nước của hồ chứa Buôn Tría chỉ mới lưng chừng, nên bà con lo lắng sẽ thiếu cả nước sản xuất và sinh hoạt trong mùa khô tới. Anh Y Grốc nói:
Mọi năm nước lớn hơn, năm nay nước thì ít. Sợ là nếu không có mưa thì khả năng là năm nay nước không đủ cho nông dân làm ruộng, hai là nước sinh hoạt và trong này làm cà phê nhiều thì sợ không đủ nước. Vì mọi năm giờ này nước đã qua tràn mà năm nay nước không đủ tràn.
Thiếu nước cũng là tình trạng đang xảy ra đối với cánh đồng kế bên, thuộc xã Buôn Triết, huyện Lăk. Ông Lê Xuân Chung, Giám đốc Chi nhánh Khai thác các công trình thuỷ lợi huyện Lắk cho biết, gần hết mùa mưa nhưng mực nước ở hai hồ thuỷ lợi Buôn Tría và Buôn Triết chỉ đạt 30%. Với tình trạng ít mưa như hiện nay, nước hồ sẽ chỉ đảm bảo tưới được khoảng một nửa diện tích cánh đồng Buôn Triết. Hơn nửa còn lại, tương đương 700 héc ta, sẽ không thể gieo sạ.
Hiện tại mực nước bây giờ là 6m, 6 mét tương ứng với dung tích khoảng 9-10 triệu khối. Trong khi đó diện tích tưới của hồ này mọi năm là khoảng 1.300 héc ta lúa. Nếu từ giờ đến cuối tháng 11 mà không mưa thì lượng nước tích chỉ đủ tưới cho 500- 600 ta, còn lại là bị hạn không đủ nước tưới. Lúa ở đây từ 110-120 ngày thì chỉ phục vụ cho độ khoảng 40 ngày đầu.
Ông Lê Gia Dậu, Giám đốc Công ty TNHHMTV Quản lý Công trình thuỷ lợi Đắc Lắc cho biết, đơn vị quản lý trên 430 hồ chứa ở địa phương. Với tình trạng ít mưa như năm nay, mực nước ở phần lớn các hồ đều đạt thấp hơn so với cùng kỳ nhiều năm, chắc chắn vụ đông xuân sắp tới sẽ bị khô hạn. Hiện tại đã cuối mùa mưa, nhưng mực nước ở 10 hồ thuỷ lợi lớn, có dung tích trên 5 triệu mét khối nước đều giảm sâu so với cùng kỳ năm ngoái, thậm chí có hồ chỉ mới tích nước được hơn 30%. Cụ thể, tại các hồ lớn như hồ Krông Búc hạ: mực nước thấp hơn cùng kỳ năm ngoái 3 mét, chỉ đạt 63% dung tích thiết kế; hồ Vụ Bổn ở huyện Krông Pách, lượng nước chưa đạt 30% dung tích; hồ Ea Kao ở thành phố Buôn Ma Thuột chỉ đạt khoảng 55% dung tích thiết kế. Ông Lê Gia Dậu nói:
Tổng lượng mưa bình quân mọi năm vào khoảng 1.700 ml mà đến giờ phút này lượng mưa bình quân mới chỉ đạt khoảng 1.000 thậm chí có chỗ chỉ đạt 700-800. Tức là có vùng chúng tôi tổng kết lượng mưa mới chỉ đạt 25% so với trung bình mọi năm. Trong tổng số 432 hồ chứa mà công ty chúng tôi quản lý khai thác thì hiện nay mới chỉ có 180 hồ là mực nước dâng được bình thường, còn lại là các hồ chỉ đạt được 30% mức nước. Đặc biệt là có 11 hồ nước đang ở mực nước chết.
Việc tích nước của các hồ chứa trên địa bàn tỉnh Đắc Lắc từ nay đến thời điểm bắt đầu phục vụ nước tưới cho sản xuất nông nghiệp, phụ thuộc hoàn toàn vào lượng mưa của những ngày còn lại của tháng 10 và trong tháng 11 tới. Trên 600 công trình thủy lợi, hồ chứa lớn nhỏ ở Đắc Lắc vẫn đang chờ đợi những cơn mưa cuối mùa. Tuy nhiên, theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, lượng mưa năm nay ở khu vực Tây Nguyên sẽ ít hơn nhiều so với trung bình nhiều năm. Vì vậy, nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng như sinh hoạt mùa khô tới sẽ khan hiếm hơn nhiều.
Viết bình luận