Riah Dung n’niên lâng dưr pậ cóh pr’loọng đông bhrợ têng ha rêê đhuốch vêy 9 đhi noo cóh k’coong ch’ngai Gari, chr’hoong k’noong k’tiếc Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. xang bêl tốt nghiệp THPT, Dung thi moót ooy trường Đại học sư phạm Quảng Nam. c’moo 2016, Riah Dung học xang lâng chô pa bhrợ đhị Huyện Đoàn Tây Giang. Cắh mưy manứih kiêng ha hát, zay ta bách cóh bh’rợ đoàn, Dung dzợ vêy mưy râu cr’noọ cr’niêng lâng bh’rợ pa dưr pa xớc Du lịch p’têết pazưm lâng chóh píh cóh vel đông Gari: “Ooy cr’noọ bh’rợ âng cu, bhrợ ha cơnh pa dưr pa xớc m’ma píh đhị vel đông, đh’rứah lâng nâu pazưm bhrợ du lịch. Cr’chăl tr’nơợp k’rong bhrợ bấc, câl xe xúc k’tiếc 700 ực lâng k’đươi apêê pa bhrợ đhị đâu lấh 40 cha nặc. tước đâu, nắc cung ơy bhrợ liêm xang mơ m’pâng, mơ c’moo 2022 nắc vey bhrợ liêm xang. Xoọc bh’rợ du lịch p’têết pazưm lâng chóh píh vel đông Tây Giang ơy bơơn UBND tỉnh Quảng Nam moon nắc dự án bơơn chuẩn cấp tỉnh nắc acu cung têêm ngăn bhrợ têng.”

Xoọc, Riah Dung pa dưr pa xớc lâng bhrợ t’bhứah bh’rợ chóh píh cóh vel đông Gari pazưm dzoọc lấh 1 hécta. Đh’rứah lâng nâu, anoo pazưm lêy pếch a’bóc băn a’xiu lâng bhrợ pa dưr acoon pợ đoọng bhrợ du lịch đhị đâu. Ooy ha y chroo cắh mơ đenh, Dung rơơm kiêng bhrợ pa dưr thương hiệu lalay đoọng ha píh cóh vel đông lâng p’têết pazưm lâng zâp pr’loọng đông bhrợ têng liêm crêê c’lâng bh’rợ, pa câl crêê g’lúh đoọng têêm ngăn bh’nơơn pr’đươi, bhrợ c’lâng lướt t’mêê ha tơơm píh Gari, đơơng chô thu nhập dal ha đhanuôr.

Bh’rợ chóh píh vel đông pazưm lâng pa dưr pa xớc du lịch xoọc bhrợ têng k’noọ liêm xang lâng nắc vêy đương rơơm đơơng chô liêm choom đoọng ha đha đhâm p’niên cóh k’coong ch’ngai k’noong k’tiếc Tây Giang, Quảng Nam. Cắh mưy grơơ nhool, t’bhlâng bhrợ têng pa dưr kinh tế, Riah Dung dzợ t’bhlâng pấh bhrợ ooy bh’rợ đoàn cung cơnh zâp bh’rợ tr’nêng âng đha đhâm c’moor cóh vel đông. Riah Dung đoọng năl cớ: Hân đhơ c’la đay pa bhlâng kiêng bhrợ bh’rợ pa dưr kinh tế nắc cung dzợ t’bhlâng bhrợ liêm choom bh’rợ pazao đoọng đắh bh’rợ Đoàn. Riah Dung moon, mưy manứih Đảng viên dzợ p’niên nắc lêy t’bhlâng k’đơơng a’cọ đắh bh’rợ tr’nêng, zâp bh’rợ cóh vel đông: “Acu k’noọ n’jứah bhrợ đắh Đoàn n’jứah bhrợ pa dưr kinh tế nắc 2 bh’rợ nâu vêy cơnh lêy bhrợ pa chô đh;rứah liêm. acu taluôn moon p’too đhanuôr, lấh mơ nắc đha đhâm c’moor cóh vel đông. Ađay cung lêy bhrợ lăm đắh bhrợ pa dưr kinh tế. Hân đhơ dzợ bấc zr’nắh k’đhạp nắc cung t’bhlâng lêy ra pặ bhrợ 2 bh’rợ nâu ha cơnh liêm choom.”

Anoo Cơ Lâu Hoài, Bí thư Huyện đoàn Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon liêm dal bh’rợ bhrợ têng âng Riah Dung đắh pa dưr pa xớc kinh tế lâng zâp bh’rợ âng đoàn, hội. Anoo liêm chr’nắp nắc mưy cán bộ đoàn đoọng zâp ngai lêy bhrợ, pa choom: “Đồng chí Riah Dung bêl ahay bhrợ đắh Huyện đoàn, xoọc đâu chô pa bhrợ cóh Đoàn chr’val Gari. Cắh mưy bhrợ t’bhlâng bh’rợ đoàn, Dung dzợ k’rong bhrợ pa dưr bh’rợ ch’chóh pazưm lâng du lịch. Dự án bhrợ têng âng Dung pr’hay bhlâng, bơơn tỉnh moon nắc mưy ooy đợ đha đhâm c’moor vêy cr’noọ bh’rợ liêm pr’hay cấp tỉnh. Acu k’noọ ađoo nắc vêy bhrợ liêm choom bh’rợ âng đay. Nắc mưy manứih vêy cr’noọ t’bhlâng bhrợ, ta luôn chấc lêy ta moóh pa choom, pân k’noọ pân bhrợ... đắh bh’rợ đoàn ta luôn zay ta bách, liêm ta níh bhrợ lứch c’rơ, acu k’noọ Riah Dung nắc mưy manứih liêm chr’nắp đoọng đha đhâm c’moor lơơng cóh vel đông lêy pa choom./.”

Thanh niên Cơ Tu phát triển mô hình du lịch sinh thái gắn với trồng cam bản địa

                     Jumi Sĩ

Nhiều năm trở lại đây, tại các huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam ngày càng có nhiều bạn trẻ khởi nghiệp thành công tại quê hương. Với nghị lực, tư duy sáng tạo của tuổi trẻ... nhiều thanh niên dân tộc thiểu số ở tỉnh Quảng Nam đã thành công trong việc phát triển kinh tế, góp phần xoá đói giảm nghèo bền vững. Anh Riah Dung, thôn Arooi, xã Gari, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam là một điển hình như thế.

Riah Dung sinh ra và lớn lên trong gia đình thuần nông có 9 anh chị em ở vùng cao biên giới Gari, huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông, Dung thi đỗ vào trường Đại học sư phạm Quảng Nam. Năm 2016, Riah Dung ra trường, về nhận công tác tại Huyện Đoàn Tây Giang. Không chỉ đam mê ca hát, năng động trong các hoạt động của Đoàn, Dung còn có niềm đam mê làm Du lịch sinh thái và phát triển cây cam bản địa tại quê nhà Gari.

Năm 2020, Riah Dung được điều chuyển về làm Bí thư Đoàn xã Gari. Cũng từ đây Dung bắt đầu triển khai mô hình du lịch sinh thái kết hợp trồng cây cam bản địa. Ban đầu, do vốn đầu tư ít lại chưa có kinh nghiệm nên Riah Dung  gặp nhiều khó khăn. Anh Riah Dung cho biết: Sau khi bàn bạc với gia đình, anh quyết định thế chấp sổ đỏ, vay 1 tỷ đồng từ các ngân hàng chính sách xã hội, và ngân hàng Agribank lấy vốn làm ăn: “Trong ý tưởng của tôi, làm sao phát triển được nguồn giống cam bản địa tại chỗ, cùng với đó kết hợp với làm du lịch sinh thái. Giai đoạn đầu tôi đầu tư khá nhiều, tôi bỏ 700 triệu mua 1 chiếc xe múc đất và thuê nhân công tại chỗ hơn 40 người làm theo thời vụ. Đến nay, cơ bản đã hoàn thành hơn 50%, và mục tiêu của tôi trong năm 2022 là sẽ hoàn thành và đi vào hoạt động. Hiện tại mô hình “Du lịch sinh thái gắn kết cam bản địa Tây Giang” đã được UBND tỉnh Quảng Nam công nhận là dự án đạt chuẩn cấp tỉnh nên tôi khá tự tin vào mô hình của mình.”

Hiện, Riah Dung đang phát triển và mở rộng mô hình trồng cây cam bản địa từ gần 2 héc ta lên 5 héc ta. Cùng với đó, anh đào ao thả cá và dựng một số chòi xung quanh để làm du lịch sinh thái cộng đồng. Trong tương lai gần, Dung mong muốn xây dựng được thương hiệu cho cây cam bản địa, đồng thời liên kết với các hộ trồng cam tại địa phương ứng dụng công nghệ vào sản xuất, tăng năng suất, mở ra hướng đi mới cho cây cam Gary mang lại nguồn thu nhập cao cho bà con.

Không chỉ năng động, sáng tạo trong phát triển kinh tế, Riah Dung còn tích cực tham gia công tác đoàn cũng như các phong trào ở địa phương. Riah Dung cho biết: là một Đảng viên trẻ anh luôn nỗ lực, tiên phong hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao: “Tôi nghĩ vừa làm bên Đoàn vừa giành thời gian đầu tư phát triển kinh tế hai thứ sẽ bổ trợ cho nhau rất nhiều. Mình luôn vận động, tuyên truyền đến người dân, đặc biệt là thanh niên trên địa bàn. Mình cũng phải luôn gương mẫu, đi đầu trong việc xây dựng, phát triển kinh tế. Mặc dù còn nhiều khó khăn, vất vả nhưng mình cố gắng sắp xếp sao cho công việc 2 bên thật hợp lý và hiệu quả nhất có thể.”

Anh Cơ Lâu Hoài, Bí thư Huyện Đoàn Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đánh giá cao vai trò tiên phong của Riah Dung trong phát triển kinh tế và các hoạt động đoàn, hội. Anh xứng đáng là cán bộ đoàn tiêu biểu để mọi người học tập và noi theo: “Đồng chí Riah Dung trứơc đây làm bên Huyện Đoàn, giờ chuyển công tác về Đoàn xã Gari. Không chỉ hoạt động tích cực bên đoàn, Dung còn mạnh dạn đầu tư phát triển mô hình kinh tế trồng trọt kết hợp với du lịch sinh thái. Dự án mô hình kinh tế của Dung rất hay, được tỉnh công nhận là một trong những thanh niên có ý tưởng sáng tạo hay cấp tỉnh. Tôi nghĩ bạn ấy sẽ thành công với dự án của mình. Là một người có ý chí và nghị lực cũng như chịu khó, luôn tìm tòi học hỏi, giám nghĩ giám làm... trong công tác Đoàn luôn năng nổ, nhiệt tình hết mình, tôi nghĩ Riah Dung là một điển hình tốt để những thanh niên khác ở địa phương cần phải học tập./.”