Đhị đhr’năng pr’lúh a duúc xoọc dưr k’rơ, đhị Hà Nội, bấc ca conh ca căn âi câl cr’liêng mùi chô pa hoọm ca coon đoỌng cha groong pr’lúh a duúc, bhrợ ha zên câl cr’liêng mùi cóh chợ dưr dzoóc dal 3, 4 chu l’lăm n’nắc. n’đhơ cơnh đêếc, ting apêê bác sĩ, cr’liêng mùi nắc đhêệng vêy pr’đươi bhrợ pa liêm a chắc, zêl bhíh pr’đôm n’căr, cắh vêy pr’đươi cha groong lâng pa dứah pr’lúh a duúc. Đha nuôr oó cắh đh’cơnh bêl đươi dua cr’liêng mùi cha groong pr’lúh a duúc ha p’niên. Phóng sự âng PV Hồng Bắc, Lê Phương.

Bấc t’ngay ha nua, đợ p’niên cắh dzợ tu pr’lúh a duúc bhrợ ha bấc ca conh căn k’rang k’pân. Cắh muy tiêm vắc xin, bấc ngai dzợ chơớc lêy zấp cơnh bh’rợ cha groong pr’lúh, đhị đêếc vêy bh’rợ tơợ lang a hay nắc pa hoọm đoọng p’niên lâng cr’liêng mùi. Bơơn năl cr’noọ cr’niêng âng đha nuoro, đhị apêê chợ âng thành phố Hà Nội, apêê ma nứih pa câl pr’đươi goóh “ g’roóh zên pa cala” dal ting t’ngay. Đhị apêê chợ Gia Lâm, Ngã Tư Sở, Nghĩa Tân, Cầu Giấy… ha dnag cơnh đhị đâu lấh 1 tuần, zên pa câl cr’liêng mùi nắc tơợ 80-90 r’bhâu đồng/kg nắc nâu câi, âi dzoóc tước 150-300 r’bhâu đồng/kg. p’căn Nguyễn Thị Hương, pa câl pr’đươi goóh đhị Chợ Gia Lâm moon:

Pa bhlâng bấc ngai tước t’moóh câl. Tơợ ra diu tước nâu câi nắc công tước k’zệt cha nắc. cóh chợ Đồng Xuân nâu câi moon bhlâng nắc công zêng ặ lứch, nâu câi nắc muy pa câl n’nóh hơớc, tu bấc ngai tước câl, cắh vêy dzợ. Apêê đoo xay moon cr’liêng mùi nắc choom pa dứah a duúc, nắc záp ngai zêng kiêng câl.

Cóh chợ Gia Lâm, apêê đong pa câl pr’đươi goóh zêng âi lấh lứch cr’liêng mùi tu bấc ngai tước câl đoọng pa hoọm ha ca coon. A moó Nguyễn Thị Kim Dung, ặt cóh phó Ngọc lâm, quận Long Biên nắc công tộ pay câl đợ zên ta moon dal zôông đoọng ha coon:

Zr’lụ đong cu vêy muy bơr p’niên lấh crêê pr’lúh a duúc. Xơợng bấc ngai moon pa hoọm cr’liêng mui đoọng cha groong pr’lúh, tu cơnh đêếc acu công câl chô pa hoom đoọng ha pêê a chau. Ng’cơnh cậ cắh cha groong lăm zư. Ngai moon ng’cơnh choom bhrợ têng đoọng cha groong acu công p’zay bhrợ têng.

Công đhị đhr’năng k’rang k’uôl, a moó Vũ Thị Thu, ặt cóh quận Cầu Giấy xoọc vêy ca coon crêê pr’lúh bấc t’ngay ha nua, nắc lăm tô pr’ngâu câl cr’liêng mùi chô đha hấc đong đay. A moó Vũ Thị Thu đoọng năl, zêl câl cr’liêng mùi nắc u đắt lấh mơ dzợ a đoo cuung p’zay câl, tu c’rơ tr’mung âng zấp ngai cóh đong:

Câl cr’liêng mùi chô đơơng bóh đha hấc ha pêê cha châu. Xơợng apêê đoo moon cơnh đêếc, nắc acu công bhrợ. Tu cah chau cu t’mêê crêê pr’lúh nắc bhrợ lêy vêy choom dứah cắh.

Nâu câi, đhị muy bơr diễn dàn cóh mạng, k’dâng lêy pa zêng ngai vêy ca coon tứi zêng xay đui xa nay ooy bh’rợ pa hoọm đác ha la mùi lâng cr’liêng mùi vêy choom  cha groong pr’lúh a duúc. N’đhơ cơnh đêếc, ting apêê bác sĩ Đông y, cr’liêng mùi vêy bấc râu pr’đươi choom n’đhơ cơnh đêếc cha groong pr’lúh a duúuc nắc cắh âi bơơn xay moon liêm. Pa bhlâng nắc, cơnh lâng đợ p’niên crêê pr’lúh a duúc, cắh choom pay cr’liêng mùi lâng ha la mùi úh đác pa hoọm p’niên đhị bêl xoọc k’hir,  bêl p’niên xoọc dưr váih ban lâng bêl a duúuc t’mêê bil tu buôn cr’đơơng tước râu cắh pr’đoọng. bêl p’niên crêê a duúc, ca conh ca căn cắh choom đoọng p’niên ặt đhị đhí, cha kêệt, cắh đoọng gợ đác. Bh’rợ đươi ha mùi cr’liêng mùi cắh cậ zấp râu ha la ting cơnh kinh nghiệm âng a bhướp a dích, nắc zêng choom t’moóh xơợng bác sĩ. Thạc sĩ Phạm Bá Hiền, trưởng khoa truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa Đống Đa Hà Nội moon,  pr’lúh a duúc nắc tu virut bhrợ t’váih , tu cơnh đêếc choom cha groong cơnh lâng tiêm vắc xin lâng zư lêy liêm p’niên. Bh’rợ đoọng p’niên hoọm lâng mùi nắc đhêệng vêy pr’đươi pa liêm a chắc, doó buôn bhíh pa. apêê ca conh ca căn oó cắh đh’cơnh bêl câl cr’liêng mùi chô cha groong lâng pa dứah a duúc ha p’niên.

Cơnh lâng cán bộ y tế cơnh azi nắc ma nứih zư pa dứah cr’ay n’đắh Tây y nắc azi zấp pr’đơợ xay moon ting pa choom đoọng âng Bộ Y tế đoọng lum khám, xay moon, lâng moon pa dứah, cha groong a duúc. Ha dợ cơnh lâng kinh nghiệm ahay, pa bhlâng azi cắh ai vêy đợ pa chắp  ch’mêệt lêy đhộ , tu cơnh đêếc nắc  ahêê bhlâng p’ghít lêy, cắh choom đươi dua đh’cơnh bêl cắh âi năl ghít pr’đươi âng đoo.

Đhị la lua nắc zấp ngai xay moon đươi dua ha la mùi đoọng pa hoọm p’niên choom cha grông pr’lúh cóh n’căr, cắh âi vêy bác sĩ n’đoo moon hoọm ha la mùi nắc vêy choom cha groong prlúh a duúuc. Nâu câi bh’rợ cha groong liêm crêê bhlâng nắc đoo tiêm vắc xin chr’groong pr’lúh./.