Đha nuôr lâng pr’zớc da dêr!

Bấc t’ngay n’nâu cóh đhăm k’tiếc Điện Biên lịch sử dưr váih bấc bh’rợ tr’nêng la liêm pr’hay lâng chr’nắp bơơn bhrợ têng, pa chắp tước hơnh déh 60 c’moo chiến thắng Điện Biên phủ (7/5/1954-7/5/2014). 60 c’moo âi đanh, z’lấh bấc râu zr’nắh k’đháp, đh’rứah lâng râu k’rong bhrợ âng Đảng lâng Nhà nước, lâng râu mr’cơnh loom t’bhlâng dưr z’lấh âng Đảng bộ, chính quyền  lâng đha nuôr apêê c’bhúh acoon cóh tỉnh Điện Biên, pr’ặt tr’mông t’mêê ca bhố ngăn xoọc dưr n’léh đhị đhăm k’tiếc n’nâu. Hồng Việt, PV Đài PRVN xay trúih đợ râu tr’xăl cóh dhăm k’tiếc Điện Biên. Đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah xơợng

Mật apêê t’ngay n’nâu đhị đâu đanh 60 c’moo, prang Điện Biên xoọc dưr váih đợ g’lúh zêl prúh a rập a bhui zr’nắh xr’dô cắh cơnh cóh chiến dịch 56 t’ngay ha dum âng quân đội hêê lâng a rập Pháp, đoọng bhrợ t’váih chiến thắng ga mắc chr’nắp, tr’haanh đh’âr prang bha lang k’tiếc. ngai tước lâng đhăm k’tiếc n’nâu t’ngay đâu zêng vêy bơơn lêy đợ pr’ặt tr’mông t’mêê xoọc bhưng ang, đo thị ting t’ngay ting liêm ga mắc, apêê bh’rợ ga mắc k’tứi nắc tr’pun pun dưr ch’mặt. cóh prang apêê p’léh c’lâng bhưng ang cờ pô, c’lặ chữ, đha nuôr zấp ngai công bhui har, tự hào lâng đợ chiến cong ga mắc chr’nắp âng a conh a noo. Kr’bhâu t’mooi  bhui har đh’rứah ma chô tước lum lêy đhăm k’tiếc p’têệt lâng đh’nớc a chắc Võ Nguyên Giáp, tự hào bơơn lêy râu dưr k’rơ âng thành phố Điện Biên phủ. T’coóh Lê Văn Lân, nâu câi âi 83 c’mô ặt cóh chr’hoong Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá ha der loom bêl tước lum đợ c’kir chiến dịch Điện Biên Phủ, n’đhơ đhị đâu âi lấh 10 c’moo t’coóh âi ting tước đâu. T’coóh Lân xay moon:

G’lúh n’nâu nắc g’lúh 2 acu đấc ooy Điện Biên n’đhơ cơnh đêếc công xơợng dzợ ha der loom, tự hào lâng chắp lêy đợ râu hy sinh âng apêê a noo liệt sĩ âi lơi a ham n’hang đoọng pa chô quê hương. T’ping lâng g’lúh l’lăm acu đấc, lêy c’kir lịch sử bơơn zư đớc lâng ra pặ liêm ta níh lấh mơ. Ha dợ thành phố nắc ghít lêy bấc râu tr’xăl t’mêê, tơợ đang xang, c’lâng p’rang zêng âi tr’xăl t’mêê liêm.

Cơnh lâng t’coóh Phạm Bác Miều, ặt cóh phường Tân Thanh, thành phố Điện Biên Phủ- ma nứih ting pấh cóh chiến dịch Điện Biên Phủ 60 c’moo ahay, pa bhlâng tự hào bêl bơơn lêy râu tr’xăl t’mêê ting t’ngay âng tỉnh Điện Biên. T’coóh Miều đoọng năl: xang bêl ting pấh chiến dịch, ting xơợng râu t’đang k’đươi âng Đảng, âng Ava Hồ t’coóh âi đh’rứah lâng bấc đồng đội ặt pa liêm chiến trường, ting pấh zooi đha nuôr bhrợ têng cớ pr’ặt tr’mông. T’coóh cắh choom ha vil, bêl đêếc n’đhơ chính quyền lâng đha nuoro ĐIện Biên zêng t’bhlâng, mr’cơnh loom pa zum c’rơ, bhrợ pa dưr cớ vel bhươl, n’đhơ pr’ặt tr’mông pa bhlâng zr’nắh k’đháp, bấc râu ta bhúch xr’dô. T’coóh Miều moon:

Bêl đêếc dzợ zr’nắh xr’dô pa bhlâng, c’lâng c’tốch cắh âi vêy, azi lướt mật ooy vel, bhươl zooi đha nuoro pa bhrợ nắc dzợ tôm đơơng a vị, đơơng âng z’nươu tr’hâu. N’đhơ cơnh đêếc nâu câi pr’ặt tr’mông t’ping lâng bêl ahay nắc âi la lay ch’ngai, la lay bấc a bhlâng, zấp ngai công âi ca bhố ngăn lấh. tước n’đhơ cóh ch’ngai bha dắh bhlâng cơnh Mường tè công âi vêy c’lâng ô tô.

60 c’moo âi lấh đanh, Điện Biên xoọc ting t’ngay nhâm mâng cóh acoon c’lâng t’bil ha ul pa xiêr đha rựt. đhăm k’tiếc lâng acoon ma nứih Điện Biên bơơn pleêng k’tiếc t’đui đoọng bấc râu. Nắc đoo  ch’nêếh Điện Biên cóh bha lang clung Mường Thanh tr’haanh prang ktiếc k’ruung. Nắc đoo chè  Tủa Chùa; cà phê Mường Ằng âi lâng xoỌc bơơn bấc ngai đươi dua. Đha nuôr ĐIện Biên âi năl đươi dua đợ pr’đơợ liêm n’nắc đoọng t’bil ha ul pa xiêr đha rựt. pa bhlâng năc, Điện Biên dzợ vêy  râu zooi đoọng tơợ bấc pr’đơợ k’rong đoọng âng Nhà nước, bêl ahay nắc đợ bh’rợ xa nay 134, 135, 167… nâu câi nắc bh’rợ xa nay 30a xoọc ta bhrợ đhị 4 chr’hoong đha rựt âng tỉnh, xoọc nắc muy cóh bấc gr’lớơc đoọng pa dưr tr’mông tr’mêếh, pr’ặt tr’nợt âng apêê vel đong n’nâu. Ting t’coóh Nguyễn Hữu Hiệp, Phó CHủ tịch UBND chr’hoong Mường Ẳng, muy đhị bấc chr’hoong vêy bh’rợ xa nay 30 a âng tỉnh: xang 3 c’moo xay bhrợ cóh vel đong chr’hoong âi vêy p’xoọng 1.100 pr’loọng đha rựt bơơn ta zooi đoọng n’đắh đong ặt, lấh 10.500 pr’loọng bơơn zooi đoọng bh;rợ tr’nêng lâng acoon bo; bhrợ têng p’xoọng k’noọ 30 bh’rợ cơ sở hạ tầng… t’coóh Nguễyn Hữu Hiệp đoọng năl:

Zên zooi đoọng bh’rợ tr’nêng âi zooi đoọng tr’xin xơợng bhrợ liêm bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đha rựt. cơnh lâng chr’hoong Mường Ằng nắc đợ pr’loọng đha rựt ha lúh c’moo 2011 nắc 68%, nắc nâu câi xiêr dzợ lấh 47%, nắc đoo râu k’rong bhrợ tơợ zên âng 30a, âi zooi đoọng đha nuoro tr’xin t’bil ha ul pa xiêr đha rựt. Mường Ẳng xoọc t’bhlâng tước 2015 đợ pr’loọng đha rựt âng chr’hoong âi xiêr dzợ n’dúp 40%.

Đh’rứah lâng râu k’rong bhrợ âng Đảng, Nhà nước lâng râu t’bhlâng z’lấh zr’nắh k’đháp âng đha nuôr, tước nâu câi đợ pr’loọng đha rựt âng tỉnh Điện Biên nắc đhêêng dzợ 35%, cóh đêếc apêê chr’hoong đha rựt ting Nghị quyết 30a âng Chính phủ xiêr tơợ lấh 55% nắc dzợ 50%. GDP cr’chăl c’moo 2011-2013 nắc bơơn lấh 9,6%. GDP đhị muy cha nắc c’moo 2011 bơơn lấh 694 đô la Mỹ/c’moo, nắc tước x’ría c’moo 2013 dưr dzoóc k’noọ 920 đô la Mỹ/c’moo.thu nhập âng muy cha nắc k’dâng lấh 20 ức đồng/ c’moo. Bấc bh;rợ văn hoá, xã hội công đhị c’lâng dưr k’rơ, tước nâu câi prang tỉnh vêy 106/130 chr’val bơơn chuẩn phổ cập giáo dục ha p’niên 5 c’moo; 75 chr’val bơơn phổ cập giáo dục tiểu học crêê c’moo. C’bhúh c’lâng c’tốch bơơn bhrợ bhr’lậ pa liêm, prang tỉnh nắc dzợ 5 chr’val cắh âi vêy c’lâng ôtô tước trung tâm. Lưới điện k’tiếc k’ruung âi bơơn tước 10/10 chr’hoong, thị xã lâng thành phố, pr’loọng bơơn đươi dua điện bơơn 76%. Tỉnh cong xoọc t’bhlâng k’rong pa dưr kinh tế zr’lụ ting quy hoạch. Nắc đoo zr’lụ kinh tế bha lâng c’lâng pút 279, zr’lụ kinh tế cửa khẩu Tây Trang, zr’lụ kinh tế nông lâm nghiệp sinh thái k’ruung Đà… đh’rứah lâng bh;rợ pa dưr thành phố Điện Biên Phủ nắc dưr váih đô thị loại 2, bhrợ padưr trung tâm chr’hoong Điện Biên, thị trấn Mường Ẳng. t’coóh Phạm Xuân Côi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh ĐIện Biên đoọng năl; tơợ đâu tước c’moo 2015, Điện Biên nắc t’bhlâng k’rong bhrợ k’rơ, tr’xăl cơ cấu kinh tế, k’đhơợng nhâm râu dưr k’rơ âng kinh tế bơơn 12%/c’moo, thu nhập âng đha nuoro nắc bơơn 1.100 đô la Mỹ/ c’moo/ ch’nắc. pr’loọng đha rựt xiêr dzợ n’dúp 15%. Lấh n’nắc, bhrợ t’váih râu tr’xăl t’mêê ghít lêy ooy văn hoá xã hội; k’đhơợng nhâm  tr’mông tr’mêếh zấp ngai đha nuôr. Đoọng mặ bơơn đợ cr’noọ n’nắc, tỉnh Điện Biên âi chơớc lêy bấc c’lâng bh’rợ đoọng ya bil ha ul pa xiêr đha rựt nhâm mâng. Bhrợ k’rơ bh’rợ chóh n’loong công nghiệp, ch’mêệt lêy bh;rợ pay đoọng k’tiếc, pay đoọng crâng, đhị đêếc ch’mêệt lêy ghít bh’rợ p’têệt pa zum c’lâng lúh bh’nơơn ha đha nuôr. Đh’rứah lâng tơơm cà phê cóh Mường ẳng xoọc r’dợ bơơn bhrợ t’váih thương hiệu cóh thị trường nắc tước nâu câi prang tỉnh âi bơơn chóh lấh 4.000 hecta a crơớt. Ha nua, tập đoàn công nghiệp a crơớt Việt Nam âi ký kết bh’rợ x âny tr’pác bh’nơơn bhlưa pr’loọng đong, cha nắc ma nứih chroi quyền đươi dua k’tiếc đoọng đh’rứah kinh doanh a crơớt lâng apêê Công ty cổ phần a crơớt cóh vel đong tỉnh Điện Biên. Nâu đoo công nắc muy cóh bấc pr’đơợ đoọng pa dưr đấh bh’rợ ta bil ha ul pa xiêr đha rựt ha đha nuôr. T’coóh Phạm Xuân Côi moon ghít:

Bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đha rựt nắc muy bh’rợ bha lâng âng tỉnh cóh cr’chăl ha y. muy  n’đắh, tỉnh nắc t’bhlâng ch’mêệt lêy cớ đợ ngai ha ul đha rựt, năl ghít hâu tu ha ul dha rựt. muy n’đắh cớ nắc xay trúih p’too moon đha nuôr bơơn năl trách nhiệm âng đay nắc tự z’lấh đha rựt, xơợng bhrợ liêm choom đợ bh’rợ xa nay. Lâng ch’mêệt lêy ha dưr dal z’hai g’lăng k’đhơợng xay âng hệ thống chính trị cóh cơ sở. vêy cơnh đêếc nắc vêy mặ bhrợ pa dưr kinh tế xã hội âng tỉnh dưr k’rơ nhâm mâng.

N’đhơ dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp, n’đhơ cơnh đêếc đợ bh’nơơn Điện Biên âi bơơn t’ngay đâu nắc vêy bhrợ pr’đơợ mâng nhâm đoọng đhăm ktiếc grơơ k’rơ lịch sử n’nâu mặ t’bil ha ul pa xiêr đha rựt, dưr váih muy cóh bấc tỉnh z’zăng k’rơ n’đắh Tây âng K’tiếc k’ruung./.