Bha nụ Bờ Rùa, cr’noon Ra Lang, chr’val Jơ Ngây, chr’hoong Đông Giang căh tươc 20 pr’loỌng đong năc đoo bêl tươc hân noo ch’noọng năc ta bhuch đác đươi. T’cooh Ra Pát A Bi, ăt coh bha nụ Bờ Rùa xay moon: Coh l’lăm ahay, đhanuôr đươi đác ta ch’hooi tơợ bể coh m’pâng chr’val Jơ Ngây, năc bơr pêê c’moo đăn đâu đác hooi tr’bứi, bêl vêy, bêl căh. C’moo đâu, năc tơơp tươc hân noo ch’noọng năc căh vêy đác ng’đươi, đhanuôr lươt guy đac tơợ ch’ngai pa bhlâng chô đươi. T’cooh Ra Pát A Bi xay moon p’xoọng, bha nụ Bờ Rùa ơy khoan giếng năc đợ đác tơợ giếng n’nâu công căh xưa zập, năc đhanuôr dợ lươt dzết đác tơợ tọm chô đươi: “Căh ma đac đươi pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap pa bhlâng. Pa bhlâng năc coh hân noo ch’noọng n’nâu. Hân noo boo năc dợ vêy ta băng đac boo ng’đươi, ha dợ hân noo ch’noọng n’nâu năc lươt nhăn đac tơợ lơơng. Ting n’năc đươi đac tơợ tọm n’nâu công nha nhự, coh tu n’têh bâc pa bhlâng bhươl cr’noon ăt mamông. Căh ma đac n’lơơng dợ, năc ng’đươi đac n’nâu. Căh n’năl cơnh chêêc bhrợ.”

Công cơnh đhanuôr bha nụ Bờ Rùa, cr’noon Ra Lang, 44 pr’loọng đong đhanuôr coh bha nụ 2 cr’noon Tà Vạc, thị trấn Prao, coh bâc c’moo n’nâu công ăt lâng đhr’năng ta bhuch đác đươi. T’cooh A Râl Bhluh, ăt coh tổ 2 xay moon: Bh’rợ ch’hooi đác âng bha nụ vêy ta bhrợ têng tợơ 25 c’moo ahay. Coh cr’chăl t’mêê ta bhrợ, bể công zập đác đoọng ha đhanuôr đươi, năc ting c’xêê c’moo đợ pr’loọng đong ting t’ngay bâc lâh mơ, năc bể n’nâu ơy đanh ta bhrợ công dưr hư bâc, đoo bêl tươc hân noo ch’noọng năc căh ma đác. Vel đong công ta đang moon đhanuôr tươc ooy tu tọm pêch pa liêm, ch’hooi đác ooy bể, năc công căh mơ ooy. Ting cơnh t’cooh A Râl Bluh, cr’chăl xoọc đâu, đác coh bể căh mơ, đhanuôr năc lươt pay đác tơợ lơơng chô đươi. Căh muy bha nụ 2, pazêng bha nụ 3, 4, 5 âng cr’noon Tà Vạc công xoỌc ta bhuch đác bâc pa bhlâng: “Tu p’răng puyh đanh cơnh xoọc đâu, năc ta bhuch đác bâc pa bhlâng, căh ma đác đươi. Râu lơơng choom ta bhuch, ha dợ năc ta bhuch cơnh đâu năc zr’năh k’đhap pa bhlâng. Rơơm vel đong k’rang bhr’lậ, k’rong bhrợ công trình đác đoọng ha đhanuôr.”

Đoọng vêy zập đác đươi công cơnh đác đoọng pa bhrợ, coh cr’chăl ahay, chính quyền chr’hoong Đông Giang ơy bhrợ têng lâh 200 công trình đác hooi, năc tươc hân noo ch’noọng, k’nặ 60% coh pazêng n’nâu năc ta bhuch đác. Ting cơnh t’cooh Hồ Quang Minh, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam: Bấc c’moo đăn đâu đhr’năng ta bhuch đác đhị chr’hoong ta luôn u vaih, hân đhơ coh thị trấn Prao, zr’lụ vêy đong máy đác. Pa bhlâng, c’moo đâu p’răng puyh pa bhlâng năc tơợ tr’nơơp hân noo ch’noọng, bâc k’ruung, tọm đác ma xrêệt, bhrợ đhr’năng ta bhuch đác đươi năc k’rơ lâh mơ. T’cooh Hồ Quang Minh xay moon, tơợ tr’nơơp c’moo, chr’hoong ơy p’too moon pazêng vel đong ch’mêệt lêy pazêng z’rooh đác, c’lang đác, bha nậ đác, đoọng đơơh loon bhr’lậ pa liêm, pa xiêr đhr’năng ta bhuch đác đươi công cơnh đác đươi ha bh’rợ pa bhrợ coh hân noo ch’noọng: “Chr’hoong t’bhlâng bhr’lậ zr’lụ pa bhlâng ta bhúch đác, bhr’lậ, bhrợ t’mêê công trình đác ch’ngaách coh pazêng chr’val, thị trấn. Lâng chr’noh, đác bâc bhlâng đươi đoọng ha ruộng ha roo k’nặ 225 héc ta. Xoọc đâu, chr’hoong Đông Giang công ơy k’rong bhrợ, pa liêm muy c’lang đác tơợ cr’noon K’Đắp ch’hooi ooy c’lang coh cr’noon A Dinh. Đác n’nâu năc coh c’xêê 6 n’nâu năc choom ng’đươi, đoọng bhr’lậ đhr’năng ta bhúch đác đươi coh zr’lụ thị trấn Prao coh hân noo ch’noọng. Xoọc đâu coh chr’hoong Đông Giang đhanuôr ơy đươi k’nặ 100% pr’đươi đác ma hooi, công trình vêy pr’đươi ra lóc đác năc k’dâng 40%, lâng tươc x’rịa nhiệm kỳ n’nâu năc t’bhlâng bhrợ têng tươc 60% đác đươi vêy ta đươi pr’đươi ra lóc./.”

Đông Giang: Thiếu nước sinh hoạt trong mùa hè

PV Hôih Nhàn

Những năm gần đây, tình trạng thiếu nước sinh hoạt vào mùa hè liên tục xảy ra tại huyện miền núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, ảnh hưởng đến cuộc sống sản xuất, sinh hoạt của bà con nơi đây.

Tổ Bờ Rùa, thôn Ra Lang, xã Jơ Ngây, huyện Đông Giang có chưa đến 20 hộ dân nhưng cứ đến hè lại thiếu nước sinh hoạt. Ông Ra Pat A Bi, ở tổ Bờ Rùa cho biết: Trước đây, bà con sử dụng nguồn nước dẫn từ bể chứa nước trung tâm xã Jơ Ngây về, nhưng mấy năm trở lại đây nước chảy yếu, lúc có, lúc không. Năm nay, mới vào đầu mùa hè đã không có nước sinh hoạt, bà con phải đi mấy cây số gùi nước về dùng. Ông Ra Pát A Bi còn cho biết, tổ Bờ Rùa đã khoan giếng nhưng lượng nước cũng không đủ nên bà con vẫn phải đi lấy thêm nước suối về sử dụng: “Không có nước sinh hoạt cuộc sống khó khăn lắm. Nhất là mùa hè này. Mùa mưa còn có thể hứng nước mưa để sử dụng, còn mùa hè này là phải đi xin nước ở các nơi khác. Với lại sử dụng nước suối này thì bẩn lắm, đầu nguồn con suối hai ba thôn dân sinh sống. Không có nguồn nước khác nữa, thì phải dùng nước này thôi. Chứ biết làm thế nào được.”

Cũng như bà con tổ Bờ Rùa, thôn Ra Lang, 44 hộ dân ở tổ 2 thôn Tà Vạc, thị trấn Prao, nhiều năm nay cũng sống trong cảnh thường xuyên thiếu nước sinh hoạt. Ông A Râl Bluh, ở tổ 2 cho biết: Công trình bể chứa nước của tổ được xây dựng cách đây 25 năm. Thời gian đầu, bể cũng đủ nước cung cấp cho bà con, nhưng theo thời gian số hộ gia đình tăng lên, trong khi bể xây dựng đã lâu giờ xuống cấp, hư hỏng nên cứ đến hè là không có nước. Địa phương phải kêu gọi bà con lên đầu nguồn con suối nạo véch, khơi thông dòng chảy, để dẫn nước về bể chứa, nhưng cũng không ăn thua. Theo ông A Râl Bluh, thời điểm hiện tại, nước bể không có, bà con phải đi hàng cây số lấy  nước về sinh hoạt. Không riêng  tổ 2, các tổ 3, 4, 5 của thôn Tà Vạc hiện cũng đang thiếu nước trầm trọng: “Bởi vì nắng nóng kéo dài như hiện nay, nên thiếu nước trầm trọng, không có nước để sử dụng. Thứ khác có thể thiếu được, chứ nước thiếu nước như thế này rất là khó khăn. Mong chính quyền địa phương quan tâm sửa chữa, đầu tư xây dựng công trình nước cho bà con.”

Để đảm bảo nước sinh hoạt cũng như nước phục vụ sản xuất, thời gian qua, chính quyền huyện Đông Giang đã xây dựng hơn 200 công trình nước tự chảy, nhưng đến mùa hè, gần 60% trong số này thiếu nước. Theo ông Hồ Quang Minh, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam: Nhiều năm trở lại đây tình trạng thiếu nước trên địa bàn huyện xảy ra thường xuyên, kể cả thị trấn P’rao, nơi có nhà máy nước. Đặc biệt, năm nay nắng nóng gay gắt ngay từ đầu hè, nhiều sông suối khô cạn, khiến cho tình trạng thiếu nước sinh hoạt càng thêm trầm trọng. Ông Hồ Quang Minh cho biết, ngay từ đầu năm, huyện đã chỉ đạo các địa phương rà soát, kiểm tra tất cả hệ thống nước sinh hoạt, kênh mương nội đồng, kịp thời đầu tư sửa chữa, nâng cấp, hạn chế tình trạng thiếu nước sinh hoạt cũng như nước phục vụ sản xuất trong mùa hè: “Huyện tập trung khắc phục những điểm thiếu nước quá trầm trọng, tiến hành sữa chữa, xây dựng mới công trình nước sạch tập trung ở các xã, thị trấn. Đối với cây trồng, nước chủ yếu sử dụng cho việc trồng lúa nước gần 225 héc ta. Hiện nay huyện Đông Giang cũng đã đầu tư, nâng cấp một nhánh nước ở thôn K’Đắp lấy về hoà vào nước chảy ở thôn A Dinh. Nguồn nước này vào khoảng tháng 6 đưa vào sử dụng để khắc phục tình trạng thiếu nước sinh hoạt ở thị trấn Prao trong mùa hè. Hiện nay trên địa bàn huyện Đông Giang bà con sử dụng nước tự chảy gần 100%, các công trình có hệ thống lọc khoảng 40% ,và đến cuối nhiệm kỳ này phấn đấu xây dựng tới 60% nguồn nước sinh hoạt có hệ thống lọc./.”