Cóh t’ngay 30/6, xang bêl Chính phủ xay moon rau tu axiu dưr chêết bấc cóh 4 tỉnh miền Trung tu Công ty TNHH Gang thép Hưng nghiệp Fomosa đhị zr’lụ kinh tế Vũng Áng, tỉnh Hãn Tĩnh ch’hooi đác nha nhự, nắc pazêng đhanuôr ta bơơn a chông axiu ơy đương xơợng xa nay n’nâu muy cơnh ta níh đha nâng. Hân đhơ cơnh đêếc, rau âng đhanuôr k’rang nắc xang bh’rợ nhăn pa chô rau bh’rợ n’lất âng Ban k’đhơợng xay Công ty nắc bh’rợ ch’hooi đác nha nhự vêy cớ ta bhrợ doọ? Đhanuôr rơơm kiêng vêy bh’rợ prá xay gít lấh mơ dzợ ooy chất nha nhự âng Công ty n’nâu ch’hooi lơi ooy môi trường đhr’năng cắh liêm crêê tước mơ ooy, lâng đoo bêl môi trường biển doọ dzợ nha nhự. Xay truíh âng PV Đài P’rá VN đhị miền Trung.

         T’coóh Nguyễn Hữu Trường ắt cóh cr’noon Đông Luật, chr’val Vĩnh Thái, chr’hoong Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị xay moon, xang bêl Chính phủ xay moon rau tu lâng manuýh bhrợ rau cắh liêm crêê ooy môi trường cóh apêê tỉnh miền Trung, bấc ngai nắc yêm loom. Rau xay moon n’nâu nắc xay p’cắh rau t’bhlâng k’đhơợng xay rơợng griing âng Chính phủ lâng apêê bộ, ngành, Trung ương, vel đong, rau ting xay bhrợ ta níh đha nâng âng apêê bhrợ bh’rợ khoa học, chuyên gia cóh k’tiếc k’ruung lâng tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng tu cơnh đêếc nắc ơy bơơn p’cắh đợ bh’rợ n’lất crêê pa bhlâng. rau âng đhanuôr ta bơơn a chông axiu rơơm kiêng pa bhlâng nắc đơớh pa chô môi trường biển liêm crêê. T’coóh Nguyễn Hữu Trường prá:

         C’la cu nắc 20 c’moo lướt pa bhrợ cóh biển công rơơm kiêng ha dang môi trường biển vêy ta pa liêm đơớh, êếh rau muy bơr t’ngay nắc 5, 7 c’xêê, 1 cắh cậ 2 c’moo nắc đoọng môi trường n’nâu sạch cớ, a chông axiu nắc choom ng’pay đươi, đhanuôr nắc bhrợ cớ bh’rợ ta boơn a chông axiu tu nắc đoo nắc bh’rợ truyền thống đanh đươnh âng apêê đoo.

        Bh’rợ Chính phủ xay moon Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Fomosa đhị zr’lụ kinh tế Vũng Áng, Hà Tỉnh bhrợ t’váih rau nha nhự ooy môi trưởng biển nắc bhrợ ha đhanuôr yêm loom. Bh’rợ p’ngọp a cọ nhăn pa chô rau bh’rợ n’lất âng Ban k’đhơợng xay Công ty nắc choom ng’déh ooy rau bh’rợ n’lất nắc doanh nghiệp n’nâu bhrợ t’váih. T’coóh Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch hội Nông dân chr’val Bảo Ninh, TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình xay moon, rau boóp p’rá nhăn pa chô rau n’lất nắc choom, hân đhơ cơnh đêếc ch’ngai lấh mơ dzợ nắc đơớh vêy bh’rợ cóh t’tun. Tr’nơớp, Công ty n’nâu nắc xơợng bhrợ ta níh đợ rau gr’hoót moon lâng Chính phủ VN, trách nhiệm chroót pa chô ooy vật chất âng doanh nghiệp n’nâu. T’coóh Bình ta đang moon, cơ quan chức năng lâng chính quyền vel đong t’bhlâng ch’mêết lêy bh’rợ tr’nêng âng Công ty.

         Azi công rơơm kiêng apêê cơ quan bộ ngành chính phủ trực tiếp ch’mêết lêy đợ bh’rợ, đông máy xoọc bhrợ têng đhị zr’lụ tỉnh Quảng Bình moon zazum lâng prang k’tiếc k’ruung moon la lay ooy bh’rợ ch’hooi đác nha nhự ooy môi trường. ting n’nắc azi ta đang moon apêê đoo bhr’lậ pa liêm môi trường cơnh cóh tr’nơớp bêl doọ ơy vêy bh’rợ axiu chêết.

      Bấc ngai xay moon rau k’rang, chất nha nhự âng Fomosa ch’hooi ooy môi trường nắc bhrợ rau cắh liêm crêê ooy môi trường lâng c’rơ âng acoon manuýh nắc cơnh ooy. Pr’căn Phan Thị Hiền, Phó Chi cục trưởng Chi cục zư lêy môi trường, Sở TN lâng MT TP Đà Nẵng ta đang moon xang bêl bơơn lêy rau tu bhrợ t’váih nắc đơớh vêy bh’rợ gít lấh mơ đoọng đhanuôr têêm loom.

       Xang bêl ơy bơơn n’năl rau tu nắc đơớh apêê crêê tước ooy bh’rợ bhrợ nha nhự n’nắc nắc bhrợ têng đợ bh’rợ tr’nêng crêê cơnh. Tơợ cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp cắh cậ đợ bh’rợ n’lơơng crêê tước , xang bêl xay moon xang rau tu nắc đợ bh’rợ git lấh mơ nắc vêy ta bhrợ têng đơớh lấh mơ đoọng bhrợ têng crêê cơnh rau ta đang moon tơợ Nhà nước lâng công đoọng đhanuôr bơơn lêy đợ bh’rợ tr’nêng n’nắc, bhrợ têng đơớh mơ ooy nắc liêm choom mơ đêếc. Xoọc đâu, Nhà nước vêy đợ xa nay la lay đoọng ch’mêết lêy đợ đác nha nhự ta ch’hooi ooy zr’lụ biển, cóh toor biển. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh pazêng vel đong cơnh đêếc công vêy đợ xa nay la lay đoọng rơợng griing lấh mơ, zâl cha groong bh’rợ ch’hooi đác nha nhự cơnh đêếc.

CẦN CÓ NHỮNG HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ SAU LỜI XIN LỖI

        Sau khi Chính phủ chính thức công bố nguyên nhân cá chết hàng loạt ở 4 tỉnh miền Trung do Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Gang thép Hưng nghiệp Fomosa tại Khu kinh tế Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh xả thải, đa số bà con ngư dân bình tĩnh đón nhận thông tin này. Tuy nhiên, điều mà nhiều người lo ngại là đằng sau hành động cúi đầu xin lỗi của Ban lãnh đạo Công ty thì liệu tình trạng xả thải có lặp lại? Bà con mong muốn cần sự giải đáp thích rõ chất thải do Công ty này xả ra môi trường mức độ độc hại đến đâu, và bao giờ thì môi trường biển hết bị ô nhiễm. Phản ánh của phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam tại miền Trung: 

         Ông Nguyễn Hữu Trường ở thôn Đông Luật, xã Vĩnh Thái, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị cho biết, sau khi Chính phủ công bố nguyên nhân và thủ phạm gây ra sự cố môi trường ở các tỉnh miền Trung, nhiều người cảm thấy nhẹ nhõm. Kết quả này thể hiện sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, địa phương, sự tham gia tích cực của các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước nên đã đưa ra được những bằng chứng xác đáng. Điều mà nhiều ngư dân mong đợi là sớm trả lại một môi trường biển trong lành. Ông Nguyễn Hữu Trường cho biết:

      ( Bản thân đã 20 năm làm nghề đi biển cũng mong muốn nếu như môi trường biển được khắc phục sớm, không phải ngày một ngày hai mà năm bảy tháng, 1 hoặc 2 năm để cho môi trường trong sạch lại, hải sản để đảm bảo chất lượng, bà con tiếp tục với nghề khai thác bởi vì đó là nghề truyền thống lâu năm của họ rồi)

    Việc Chính phủ chính thức công bố Công ty Trách nhiệm Hữu hạn gang thép Hưng Nghiệp Fomosa tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh đã gây sự cố về môi trường biển đã được ngư dân đồng tình. Hành động cúi đầu xin lỗi của Ban lãnh đạo Công ty là đáng ghi nhận trước những việc làm sai trái  mà doanh nghiệp này gây ra. Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch hội Nông dân xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình cho rằng, lời xin lỗi là cần thiết, nhưng xa hơn cần có những hành động cụ thể tiếp theo. Trước hết, Công ty này phải thực hiện nghiêm những gì đã cam kết với Chính phủ Việt Nam, trách nhiệm bồi thường về vật chất của doanh nghiệp này. Ông Bình đề nghị, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần tăng cường giám sát hoạt động của Công ty.

     ( Chúng tôi cũng mong muốn các cơ quan bộ ngành chính phủ trực tiếp giám sát những công trình, nhà máy đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Quảng Bình nói chung và cả nước nói riêng về vấn để xả rác thải ra ngoài môi trường. Đồng thời chúng tôi yêu cầu họ khác phục lại môi trường tự nhiên như ban đầu khi chưa xảy hiện tượng cá chết)

       Không ít người bày tỏ lo lắng, chất thải mà Fomosa xả ra môi trường gây nguy hại như thế nào đến môi trường và sức khỏe con người. Bà Phan Thị Hiền, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Đà Nẵng đề nghị sau khi xác định được nguyên nhân cần có những giải pháp cụ thể để người dân yên tâm.

      ( Sau khi xác định được nguyên nhân thì chắc chắn những đối tượng có liên quan ảnh hưởng tới quá trình gây ô nhiễm đấy sẽ phải thực hiện những giải pháp cụ thể. Phía cơ quan Nhà nước, phía doanh nghiệp hoặc những hoạt động nguồn khác có thể ảnh hưởng, sau khi xác định được rồi thì những giải pháp cụ thể cũng sẽ được thực hiện ngay để khắc phục những yêu cầu phía Nhà nước và cũng để cho nhân dân thấy được những giải pháp đó để mà thực hiện càng sớm càng tốt. Hiện nay, Nhà nước có những quy chuẩn riêng để kiểm soát nguồn xả thải vào những vùng biển, vùng bờ. Tuy nhiên, ở từng địa phương như vậy cũng có những quy chuẩn riêng để nghiêm ngặc hơn, ngăn ngừa nguồn xả thải vào nguồn tiếp nhận đấy)./.