X’ră: NGUYỄN HẰNG

Bhiệc k’đươi bhrợ “ ma nuýh Việt nắc t’đui dua pr’đươi Việt” xoọc ta xay bhrợ lâng cr’noọ nắc zúp ma nuýh Việt Nam, chroi k’rong bhiệc pa dưr pr’đớc tr’haanh đoọng zập pr’đươi cóh cr’loọng k’tiếc. cóh đhr’năng Trung Quốc đớc giàn khoan Hải Dương 981 lất xa nay cóh zr’lụi biển âng hêê, bhiệc âng đơơng pa câl pr’đươi Việt tước apêê k’tiếc k’ruung cắh liêm, bêl đâu nắc ma nuýh Việt lêy năl gít cóh bhiệc đươi dua pr’đươi Việt đoọng pa cắh loom luônh chắp kiêng k’tiếc k’ruung. Nguyễn Hằng, PV Đài TNVN vêy bh’ar x’rắ xay moon đắh bhiệc nâu:

            # Ting cơnh dáp lêy t’mêê bhầng âng Bộ Công thương, muy c’lâng bh’rợ lêy liêm choom bhlầng xoọc đâu nắc ma nuýh đươi dua pr’đươi Việt xay moon nắc ting t’ngay ting liêm dal chr’nắp pr’đươi hêê bhrợ têng. Đhị bấc vel bhươl, zập pr’đươi I’íh, giày dép vêy tước 80% ma nuýh đươi dua; bhơi r’véh vêy lấh 68% ma đươi dua kiêng… ơy vêy 71% ma nuýh đươi dua pr’đươi Việt Nam chất lượng dal. T’coóh Trương Quốc Anh ắt dhdị Phú Thượng, Tây Hồ,Hà Nội đoọng năl: cr’chăl hay, t’coóh nắc t’luôn đươi dua râu pr’đươi ếp zên, bh’nơơn ếp, cắh gít tơơm ríah… đhơ cơnh đếêc nắc cóh 1 cr’chăl đươi dua lêy cắh đanh. Xoọc đâu pr’loọng đong t’coóh đươi dua râu pr’đươi ta bhrợ têng đhị k’tiếc k’ruung hêê, gít tơơm ría lâng buôn pa văl ha dang vêy râu cắh liêm lâng pr’đươi n’nặc. ting cơnh t’coóh moon, đươi dua pr’đươi Việt Nam bhrợ têng đhị cr’chăl đâu nắc cung 1 cơnh pa cắh loom luônh chắp kiêng k’tiếc k’ruung:

            Pr’đươi Việt Nam hêê cung pa gít tước bh’nơơn pr’đươi. Lâng pr’đươi nâu buôn chấc lêy tơơm ría đắh mạng lâng t’moóh ma nuýh lơơng, apêê pr’zợc. xoọc đâu pr’loọng đong cu đươi dua bấc pr’đươi I’íh nắc âng Việt Nam hêê íh bhrợ lâng bấc râu pr’đươi lơơng ta bhrợ cóh k’tiếc k’ruung hêê.

            Đhr’năng lalua đoọng lêy, bh’nơơn pr’đươi âng Việt Nam xoọc ting dưr dal. Ơy bấc pr’đươi xoọc tr’zệêng cóh k’tiếc k’ruung cơnh: cà phê, ch’néh, cr’liêng điều, thuỷ sản, pr’đươi n’loong, pr’đươi I’íh, điện tử… lâng râu cắh liêm cóh biển Đông lâng âng đơơng pr’đươi Việt Nam đoọng ha pêê k’tiếc k’ruung lưm bấc râu k’đháp, apêê chuyên gia kinh tế moon: nâu đoo nắc cr’chăl liêm buôn bhlầng đoọng t’bhlầng bhiệc đươi dua cóh cr’loọng k’tiếc, t’bhlầng bhiệc xay moon “ma nuýh Việt nắc t’đui dua pr’đươi Việt”. Đhơ cơnh đếêc nắc đoọng cr’noọ bh’rợ nâu bơơn zập ngai  năl tước đươi vêy râu bhrợ têng liêm choom đắh c’lâng xa nay đoọng xăl cr’noọ âng đhanuôr. Đh’rứah lâng đếêc nắc lêy c’lâng zúp zooi pa dưr hệ thống r’pắ pr’đươi Việt đoọng ha pêê doanh nghiệp 1 cơnh đanh mâng, pa dưr lâng bhrợ têng apêê cr’noọ bh’rợ pa tếêt âng đơơng lâng đươi dua bhlưa đong bhrợ têng, kinh doanh lâng đong r’pắ âng apêê doanh nghiệp cóh prang k’tiếc k’ruung. Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Tháng Hải moon: bh’rợ biển Đông nắc c’lâng đoọng ha pêê doanh nghiệp cóh k’tiếc k’tiếc hêê pa liêm cơnh bhrợ têng, t’bhứah thị trường:

            K’tiếc k’ruung hêê vêy thị trường 90 ức đhanuôr, ha dang hêê câl pr’đươi âng Việt Nam hêê xoọc bhrợ têng nắc đoo pr’đợơ liêm đoọng bhrợ váih kim ngạch pậ. t’bhlầng c’lâng bh’rợ “ma nuýh Việt nắc t’đui dua pr’đươi Việt” lâng đh’năng biển Đông nắc c’lângbh’rợ liêm buôn pa bhlầng đoọng hêê bhrợ têng, cung cơnh đấh loon zêl lâng đhr’năng cắh liêm bhlầng, đhơ cơnh đếêc nắc hêê cung căl bhrợ.

            Đh’rứah lâng bhiệc t’bhlầng c’rơ đươi dua đhị thị trường cóh cr’loọnhg k’tiếc lâng bhiệc pa cắh pazêng pr’đươii’íh bh’nơơn liêm dal, chr’nắp zên doó lấh dal, Công ty TNHH MTV Dệt Kim Đông Xuân Hà Nội, cr’chăl nâu nắc cung t’bhlầng cóh bhiệc bhrợ c’la nguyên liệu. Xăl bhiệc ký gr’hoót lâng Trung Quốc cơnh cr’chăl hay, nắc xoọc đâu bấc bh’ar gr’hoót bơơn apêê doanh nghiệp ký cóh cr’loọng k’tiếc. pr’căn Vũ Thị Ngân, Trưởng phòng pa liêm kỹ thuật công nghệ đoọng năl: doanh nghiệp cung  bhrợ têng cơnh c’xu, ha dưr liêm, 6 c’xêê tợơp c’moo đâu dzoóc 30% pa châm lâng c’moo hay:

  Azi nắc tự r’văng pr’đươi đoọng bhrợ lâng vêy pazêng cr’noọ bh’rợ cơnh bhrợ pa dưr đong máy glụ a ngoọn đhị Hưng Yên đoọng zập pr’đươi bhrợ têng, doó đương tợơ Trung Quốc dzợ. Đh’rứah lâng đếêc nắc bhrợ têng đong máy đoọng đơơng bhai ha doanh nghiệp ít lâng pa câl bhai cóh  k’tiếc k’ruung hêê.