Vêy ta bhrợ têng k’nặ 40 c’moo, coh c’riing dợ n’juông chữ n’leh ghít: Bệnh viện Châm cứu Trung ương, năc tơợ đanh bâc ngai looih đớc đhị đâu năc Bệnh viện t’cooh Tài Thu. Năc ađoo Giáo sự Nguyễn Tài Thu – manụyh vêy tr’pang têy ta béch âng xa nay bh’rợ châm cứu Việt Nam năc ơy bhrợ pr’đơợ đoọng ha râu dưr vaih âng bệnh viện. Coh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy, k’tiêc k’ruung dợ bâc râu zr’năh k’đhap, căh ơy vêy zơ nươu bhrợ l’ngặt, bh’rợ châm pa pun coh bh’rợ rooch pa dưah đh’reh cr’ăy âng Giáo sư Nguyễn Tài Thu năc bhrợ ha bâc manuyh jeh k’ăy lâng thương binh z’lâh cr’chăl rooch pa dưah. Râu liêm choom âng bh’rợ n’nâu tươc 98%, ting chroi đoọng ooy bh’rợ châm cứu vêy ta pac la lay muy c’bhuh ga măc âng y học ty đanh. Phó Giáo sự, Tiến sĩ Nghiêm Hữu Thành, bêl ahay năc Giám đốc bệnh viện, lang học trò tr’nơơp âng Giáo sư Nguyễn Tài Thu dợ hay ghít đợ c’xêê c’moo zr’năh k’đhap, đợ manuyh thầy âng đay ơy bhrợ pa dưr Bệnh viện Châm cứu Trung ương: “Coh pazêng t’ngay tr’nơơp bhrợ t’vaih Viện năc ăt pa bhrợ đhị đong bhrợ bhiệc âng Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, pr’đươi căh râu rị vêy, ta bhúch bâc râu, apêê pa dưah đh’reh cr’ăy công đhiệp mơ 50 cha năc. Tước c’moo 1987 năc chô ooy 49 Thái Thịnh nâu cơy, xoọc đêêc năc công đhiệp bơr pêê đhr’nong đong n’loong, ha dợ Giáo sư Thu năc manuyh zay lâng bh’rợ tr’nêng lươt ta đang moon, lươt nhăn apêê zup zooi lâng zên bhrợ têng bệnh viện…”

Xa nay bh’rợ y thuật âng Giáo sư Nguyễn Tài Thu năc tơơp c’moo ađoo 21 c’moo bêl lươt ooy Trung Quốc học y học cổ truyền lâng năc ta béch g’lăng lâng bh’rợ châm cứu. Bêl chô ooy k’tiêc k’ruung, ađoo pa dưah đh’reh cr’ăy liêm loom n’nâu năc tơơp pa chăp ch’mêệt lêy kỹ thuật châm cứu t’mêê, đươi za rum dal lâh mơ tươc c’zệt chu t’piing lâng cơnh châm cứu ty đanh, bhrợ crêê tươc ooy r’rặ bha lâng lâng đơơh tươc ooy pazêng huyệt vị, pa xiêr bh’rợ pa dưah đoọng ha manuyh jeh k’ăy. Coh cr’chăl xoọc đêêc bh’rợ pa dưah đhr’reh cr’ăy âng apêê n’đăh Tây căh ơy vaih k’rơ, tu cơnh đêêc bh’rợ châm cứu t’mêê âng Giáo sư Nguyễn Tài Thu k’dua bhrợ têng năc bhrợ đoọng ha k’r’bhâu cha năc manuyh k’ăy thần kinh toạ, k’ăy acọ, căh choom bếch, liệt tu vaih cr’ăy pr’hơợc coh c’lâng aham coh a cọ a bục, bhrêy coh n’groong hoọng… Ađoo năc vêy pazêng lang học trò lâng manuyh mr’cơnh bh’rợ tr’nêng lâng đoo chăp hơnh lâng hay tượt lang râu p’too pa choom lâng chr’năp bhlâng căh pơ lơơp bh’rợ tr’nêng, năc pa choom lứch:

“Acu năc lang học trò tr’nơơp chô ooy Bệnh viện Châm cứu Trung ương bêl bệnh viện t’mêê vêy ta bhrợ t’vaih coh c’moo 1982. Acu vêy bâc râu chăp hơnh ooy bh’rợ bhrợ bhiệc âng đoo. Acu chăp pa bhlâng ooy t’bhlâng, lứch loom âng thầy lâng bh’rợ tr’nêng, pa choom la lua ta nih lâng lứch loom lâng học trò.”

“Lâng học trò thầy k’er pa bhlâng, pa choom bh’rợ tr’nêng ghít liêm pa bhlâng, k’đhơợng têy ch’ol bh’rợ tr’nêng tơợ pazêng t’ngay tr’nơơp, bh’rợ k’đhơợng za rum, cha tặp za rum ooy huệt cơnh ooy đoọng manuyh k’ăy doọ bơơn xơợng k’ăy, k’đơơng khí đoọng bơơn râu liêm choom bâc bhlâng coh châm cứu.”

Lâng bh’rợ t’mọt đac zơ nươu pazêng huyệt, Giáo sự Nguyễn Tài Thu ơy pa dưr bh’rợ châm cứu dưr vaih 1 coh pazêng bh’rợ pa dưah đh’reh cr’ăy choom pa bhlâng coh Việt Nam coh xoọc đêêc, pazum đh’rưah liêm choom bhlưa Đông Y lâng Tây Y. Công tơợ đâu, châm cứu Việt Nam năc chr’va chr’đhô tươc ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng, ting pa dưr xa nay bh’rợ zr’ziêng, ngoại giao lâng bâc k’tiêc k’ruung, bhrợ t’vaih Trung tâm châm cứu đhị Nga, Mêxico… lâng tươc nâu cơy năc vêy k’nặ 40 k’tiêc k’ruung đoọng bác sĩ tươc ooy Việt Nam học kỹ thuật châm cứu căh cậ năc vêy manuyh pa dưah đh’reh cr’ăy âng Bệnh viện Châm cứu Trung ương tươc pa choom đoọng kỹ thuật. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thanh, Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương xay moon: “Pa têệt truyền thống công cơnh râu p’too pa choom âng Giáo sự Nguyễn Tài Thu, Bệnh viện Châm cứu Trung ương năc pa dưr bệnh viện ting c’lâng bh’rợ bhrợ t’mêê y học ty đanh đh’rưah lâng y học t’mêê; pa chăp ch’mêệt lêy ghít pa bhlâng pazêng bh’rợ âng thầy ơy pa chăp ch’mêệt lêy, pa choom đoọng ha zi coh bh’rợ pa dưah đh’reh cr’ăy coh acọ a bục, tự kỷ coh p’niên k’tứi…”

Nâu cơy hân đhơ Tây Y ơy dưr vaih k’rơ pa bhlâng năc pazêng bh’rợ châm cứu âng Giáo sư Nguyễn Tài Thu pa chăp ch’mêệt lêy, ta béch g’lăng bhrợ t’vaih p’xoọng năc dợ vêy chr’năp la lay âng y học t’mêê vêy bêl căh choom bhrợ têng. Tu cơnh đêêc năc Giáo sư Nguyễn Tài Thu dợ năc râu đoọng ha lang apêê pa dưah đh’reh cr’ăy đông y t’bhlâng pa dưr đợ bh’rợ y học ty đanh tỵ năc c’rơ, zên đươi dua doọ bâc năc đợ râu liêm choom coh bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy t’bhlâng pa dưr bh’rợ y học ty đanh dưr vaih k’rơ lâh mơ dzợ.Manuyh thầy pa dưah đh’reh cr’ăy liêm loom ơy lâh lươt z’lâh, năc k’zệt bêệ sách ooy bh’rợ châm cứu lâng xa nay đông y âng đoo năc dợ bha ar chr’năp đoọng ha cr’noọ xa nay t’mêê Đông – Tây Y pazum đh’rưah coh bh’rợ pa dưah đh’reh cr’ăy trôông dzâc acoon manuyh./.

Giáo sư Nguyễn Tài Thu: người thầy thuốc giỏi y thuật, giàu y đức

        Giáo sư Nguyễn Tài Thu- Anh hùng lao động, nguyên Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương được mệnh danh là “Thần Kim”. Ông là người đầu tiên ở nước ta đưa kỹ thuật “tân châm”, sử dụng những chiếc kim to, dài hàng chục cm thay thế những chiếc kim châm cứu nhỏ truyền thống, giúp tác động điều trị tốt hơn.  Nhờ “luồng gió mới” này, ngành châm cứu Việt Nam đã “cất cánh”, được thế giới thán phục. GS-TSKH Nguyễn Tài Thu mất ngày 14/2/2021, rời cõi dương thế ở tuổi 90, ông để lại cho hậu thế cả một kho tàng kiến thức về châm cứu và là “tấm gương lớn” cả về y thuật lẫn y đức. 

 Được thành lập đã gần 40 năm, trên chiếc cổng lớn in dòng chữ nổi bật: “Bệnh viện Châm cứu Trung ương” nhưng từ lâu nhiều người đã quen gọi nơi đây là “Bệnh viện ông Tài Thu”. Chính Giáo sư Nguyễn Tài Thu- người có bàn tay vàng của nền châm cứu Việt Nam đã đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của bệnh viện. Những năm tháng kháng chiến, đất nước còn nhiều khó khăn, chưa sẵn thuốc gây mê, phương pháp châm tê trong phẫu thuật của Giáo sư Nguyễn Tài Thu đã giúp cho biết bao bệnh nhân và thương binh vượt qua những ca mổ. Hiệu quả của phương pháp này lên tới trên 98% góp phần quyết định cho việc lĩnh vực châm cứu được tách ra thành một “nhánh lớn” của y học cổ truyền. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nghiêm Hữu Thành, nguyên Giám đốc bệnh viện, thế hệ học trò đầu tiên của Giáo sư Nguyễn Tài Thu vẫn nhớ như in những năm tháng khó khăn, nhưng người Thầy của mình đã gây dựng được Bệnh viện Châm cứu Trung ương. “Những ngày đầu tiên thành lập Viện phải ở nhờ tại cơ sở của Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, cơ sở vật chất nghèo nàn, thiếu thốn, đội ngũ thầy thuốc cũng mới chỉ có 50 người. Đến năm 1987 mới chuyển về 49 Thái Thịnh bây giờ cũng chỉ có mấy nếp nhà gỗ, nhưng Giáo sư Thu là người nhiệt huyết đi vận động xin tài trợ và ngân sách xây dựng…”  

Sự nghiệp y thuật của Giáo sư Nguyễn Tài Thu bắt đầu năm 21 tuổi khi được sang Trung Quốc học y học cổ truyền và bén duyên với nghề châm cứu. Sau khi về nước, vị lương y này bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật châm cứu mới, dùng kim dài gấp hàng chục lần so với kim châm cứu truyền thống, giúp tác động mạnh và nhanh hơn vào các huyết vị, rút ngắn được liệu trình điều trị cho bệnh nhân. Thời điểm đó lĩnh vực Tây y chưa phát triển mạnh nên châm cứu được kỳ vọng chữa trị tận gốc những căn bệnh khó. Trường phái châm cứu mới do Giáo sư Nguyễn Tài Thu khởi xướng đã giúp hàng nghìn bệnh nhân khỏi bệnh thần kinh tọa, rối loạn tiền đình, đau đầu, mất ngủ, liệt do tai biến mạch máu não, chấn thương tủy sống… Ông được các thế hệ học trò và đồng nghiệp biết ơn và nhớ mãi về sự ân cần trong truyền dạy và đặc biệt là không giấu nghề: “Tôi là thế hệ học trò đầu tiên về Bệnh viện Châm cứu Trung ương khi bệnh viện mới thành lập năm 1982. Thầy để lại nhiều ấn tượng trong quá trình làm việc. Tôi trân trọng Thầy ở sự tâm huyết của Thầy đối với nghề, giảng dạy rất chân thành và tận tình cho học trò.”

“Đối với học trò thầy hết sức thương yêu, truyền nghề hết sức chu đáo ân cần, cầm tay chỉ việc từ những ngày đầu tiên, cách cầm kim, đưa kim vào huyệt làm thế nào để bệnh nhân không đau, điều khí được để đạt hiệu quả trong châm cứu.”

Với phương pháp thủy châm (đưa thuốc vào các huyệt), Giáo sư Nguyễn Tài Thu đã đưa lĩnh vực châm cứu trở thành 1 trong những phương thức chữa bệnh đỉnh cao tại Việt Nam lúc bấy giờ, kết hợp được hài hòa giữa Đông Y và Tây Y. Cũng từ đây, châm cứu Việt Nam vươn xa ra các nước khác, góp phần vun đắp tình hữu nghị, ngoại giao với nhiều quốc gia, mở được Trung tâm châm cứu tại Nga, Mexico… và đến nay đã có gần 40 nước cử bác sĩ sang Việt Nam học kỹ thuật châm cứu hoặc được thầy thuốc của Bệnh viện Châm cứu Trung ương sang chuyển giao kỹ thuật. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thanh, Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương chia sẻ: “Kế thừa truyền thống cũng như sự chỉ đạo của Giáo sư Nguyễn Tài Thu, Bệnh viện Châm cứu Trung ương sẽ phát triển bệnh viện theo hướng hiện đại hóa y học cổ truyền kết hợp với y học hiện đại; nghiên cứu sâu thêm các phương pháp mà thầy đã nghiên cứu, truyền dạy cho chúng tôi trong điều trị các bệnh lý bại não, tự kỷ ở trẻ em…”

  Ngày nay dù Tây Y đã phát triển mạnh mẽ nhưng những phương pháp châm cứu do Giáo sư Nguyễn Tài Thu nghiên cứu, sáng tạo ra vẫn có “chỗ đứng” riêng mà y học hiện đại có lúc chưa làm được. Có lẽ vì thế mà Giáo sư Nguyễn Tài Thu vẫn mãi là nguồn cảm hứng để các thế hệ thầy thuốc đông y tiếp tục phát triển phương pháp y học cổ truyền vốn có thế mạnh chi phí thấp nhưng hiệu quả phòng và chữa trị bệnh vẫn cao. Người Thầy y đức đã đi xa nhưng hàng chục cuốn sách về châm cứu và lý luận đông y của ông vẫn đang là cẩm nang “chắp cánh” cho những ý tưởng mới Đông-Tây Y kết hợp trong chữa bệnh cứu người./.