Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr!

Tước lâng vel Mặt Hàn, chr’val Sơn Hà, chr’hoong k’coong ch’ngai Sơn Hoà, tỉnh Phú Yên ta’moóh c’roọl bh’rợ âng pr’loọng đông t’coóh Hai Tỏ nắc zâp ngai cung năl. Zâp ngai zêng moon t’coóh nắc 1 manứih zay ta’níh, t’bhlâng bhrợ têng cha, lứch loom zooi zúp đhanuôr cóh zr’lụ. ahêê đh’rứah chấc lêy năl bhiệc bhrợ k’van âng t’coóh Hai Tỏ đhị bha ar x’rặ cơnh đâu:

T’coóh Hai Tỏ pr’đợc bhlâng nắc Nguyễn Tỏ, ắt cóh vel Thành Hội, chr’val Sơn Hà, chr’hoong Sơn Hoà, tỉnh Phú Yên. C’moo 1989, pr’ắt tr’mung pr’loọng đông zr’nắh k’đhạp, t’coóh nắc manứih k’đơơng a’cọ đắh bhiệc lướt ặt bhrợ cha đhi r’lụ k’tiếc t’mêê cóh vel Mặt Hàn, chr’val Sơn Hà, bêl đêếc vêy 24 pr’loọng đông zước moon lướt bhrợ hân đhơ cơnh đêếc vêy mơ 8 pr’loọng đông lướt ắt, đhị váih mưy crâng dading zr’nắh k’đhạp, đác đoong, a’chim a’đhắh k’rang k’pân… hân đhơ cơnh đêếc,t’coóh cung cắh ha mơ k’pân mứt.

Lâng 8 cha’nặc cóh pr’loọng đông, k’điêl k’ay ngân cắh choom mặ bhrợ têng, 1 t’coóh t’bhlanag bhrợ têng zr’nắh zr’dô đoọng băn k’điêl k’coon. Bêl tr’nơợp t’coóh zước k’tiếc nông nghiệp tơợ UBND chr’val Sơn Hà, xang nặc tự bhrợ têng, chóh bhơi r’véh, tơơm cha p’lêê, pếch a’bóc băn a’xiu đoọng padưr paliêm pr’ắt tr’mung. Hân đhơ cơnh đêếc, pr’ắt tr’mung pr’loọng đông cắh choom padưr pa’xớc, ting ặt zr’nắh k’đhạp lấh mơ dzợ. Xang bấc hi’dưm t’ngay ặt k’noọ xâng, nắc t’coóh quyết định k’rong chóh a’tao, t’nơơm chr’nóh bha’lâng xoọc đâu âng đhanuôr chr’hoong Sơn Hà. Moon xang nắc bhrợ, t’coóh vặ zên đoọng chóh a’tao, đươi bhrợ liêm crêê khoa học kỹ thuật moon pa’glúh. Bêl đêếc ahay t’nơơm a’tao cắh ơy padưr pa’xớc liêm choom, bấc đhanuôr cung cắh năl cơnh bhrợ lâng t’nơơm a’tao, tu zên pa’câl cắh bấc, c’lâng âng đơơng zr’nắh k’đhạp, zên âng đơơng cung bấc… đhị râu zr’nắh k’đhạp bấc cơnh đâu, hân đhơ cơnh đêếc t’coóh cung t’bhlâng ặt k’đhơợng zư padưr t’nơơm a’tao. C’moo 1999, đông máy đường KCP âng Ấn Độ bơơn bhrợ padưr đhị Sơn Hoà, nắc vêy đông máy câl pay, zooi zúp âng đơơng lâng chóh padưr cớ, zên pa’câl a’tao têêm ngăn, pr’ắt tr’mung pr’loọng đông padưr pa’xớc tơợ đêếc.

Tước đâu, bhươn chr’nóh, c’roọl bh’năn âng t’coóh nắc bhứah lấh 15 hécta, ooy đâu pazêng 12 hécta a’tao âng đơơng bh’nơơn mơ 70-90 tấn đhị 1 hécta, vêy 4 cha’nặc ặt bhrợ têng taluôn, zên bơơn pachô zâp c’moo xang bêl lơi jợ zâp zên câl pa’glúh tr’nơợp nắc dzợ lấh 400 ực đồng. đoọng vêy râu lêy cha’mêết chóh bhrợ a’tao, t’coóh ơy k’rong đoọng 2 máy cày pậ, n’jứah bhrợ cóh đông n’jứah bhrợ đoọng ha zâp pr’loọng đông cóh chr’val cung vêy bơơn bhrợ 150 ực đồng đhị 1 c’moo.

Lấh mơ t’nơơm a’tao nắc t’coóh dzợ chóh 02 hécta bhươn cha p’lêê pazêng chrun, pa’néh, píh… zâp c’moo bơơn pachô k’zệt ực đồng. xoọc đâu t’coóh dzợ bhrợ t’bhứah pa’xoọng 5 hécta chóh chứah, xay moon đợc nắc c’moo n’tốh vêy bơơn bhrợ lâng padưr pa’xoọng zên bơơn bhrợ đoọng ha pr’loọng đông.

C’roọl bh’năn âng t’coóh vêy k’noọ 200 p’nong a’tứch pazêng a’tứch crâng lâng a’tứch hê ê, lấh k’zệt p’nong a’ọc a’đhắh, 4 p’nong bo lai, 2 căn 2 conh, k’noọ 50 cặp bồ câu, 20 p’nong ta’bhơm, 3 cr’loong a’bóc băn a’xiu lâng k’tiếc bhứah lấh 1300 mét vuông, băn zâp râu a’xiu chép, trắm cỏ, rô phi lai, a’xiu chim, tai tượng âng đơơng bơơn bhrợ k’noọ 100 ực đồng zâp c’moo.

C’moo 2013, t’coóh nắc 1 ooy đợ manứih bhrợ têng cha choom, chóh bhrợ a’tao choom, bơơn công ty KCP k’đươi lướt ooy Thái Lan lêy chi’ớh, học tập kinh nghiệm đắh chóh bhrợ a’tao. Zâp c’moo bhươn c’roọl âng t’coóh nắc đhị t’pấh bhrợ manứih cóh cr’loọng chr’hoong lâng cóh chr’hoong lơơng tước lêy pachoom kinh nghiệm. n’jứah bhrợ cha choom, t’coóh n’jứah bhrợ zanươu Nam zư padứah zâp cr’ay cơnh n’groọng hoọng, k’ay chr’lang, k’ay a’cọ a’bục… đoọng ha đợ đhanuôr đha’rứt zâp ooy, tu cơnh đâu t’coóh bơơn bấc ta’mooi cóh vel bhươl chắp nhêr. Xay moon lâng zi, t’coóh Hai Tỏ đoọng năl, pr’ắt tr’mung hân đhơ zr’nắh k’đhạp hadang năl cơnh dưr zi’lấh, t’bhlâng bhrợ têng cha, học pachoom râu t’mêê đoọng đươi bhrợ ooy bh’rợ tr’nêng nắc doọ râu zêl cha’groong c’lâng lướt âng hêê lướt bhrợ./.