Xang t’ngay bơơn pay pa chô pazêng miền Nam k’rong pazum k’tiếc k’ruung, bh’rợ bầu cử t’ngay 25/4/1976 dưr váih t’ngay bhiệc bhan k’rong pazum k’tiếc k’ruung. Lấh 23 ức cử tri lâng cr’noọ xa nay nắc manuýh c’la âng k’tiếc k’ruung nắc lướt bhrợ bh’rợ đhanuôr âng đay, bầu 492 đại biểu liêm choom bhlâng mót ooy cơ quan quyền lực Nhà nước dal bhlâng.
K’nặ 1 c’moo xang chiến thắng lịch sử 30/4/1975, hân đhơ k’tiếc k’ruung dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp, nắc cr’noọ cr’niêng bha lâng âng đhanuôr bơr miền Nam – Bắc nắc pazum cơ quan bhrợ têng pháp luật, xay bhrợ pháp luật lâng prang hệ thống chính trị. Rau la lua cóh xoọc đêếc, cóh bơr miền nắc dzợ váih bơr nhà nước lâng bơr chính phủ, rau đêếc nắc Chính phủ VN Dân chủ Cộng hoà lâng Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam. Xang hội nghị hiệp thương chính trị c’xêê 11/1975, bh’rợ Tổng tuyển cử bầu Quốc hội zazum âng k’tiếc k’ruung Việt Nam k’rong pazum ơy vêy ta xay moon bhrợ têng cóh t’ngay 25/4/1976. 40 c’moo xang bh’rợ lịch sử n’nâu, lâng manuýh đhanuôr VN, rau đêếc nắc cr’noọ cắh choom ha vil. Đhị thủ đô Hà Nội, nắc tơợ ra diu ra dương, cóh bấc c’lâng lướt, zr’lụ phố nắc ơy r’rộ r’răm bh’rợ bầu cử. Pazêng zr’lụ đớc phiếu nắc buôn ta đớc cóh zr’lụ phố, chr’nắp pr’hay pa bhlâng. Hân đhơ pazêng rau pr’đươi cắh ơy zập liêm cơnh nâu cơy nắc rau bhui har nắc cắh buôn vêy cơnh ahay. T’coóh Trần Phượng ắt cóh phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm xoọc đêếc nắc muy cha nắc manuýh lính xang lướt zâl arọp a bhuy, hay cớ: k’đhơợng ta la phiếu cóh têy, acu bhui har pa bhlâng, n’jứah đớc phiêu âng đay, n’jứah đớc đoọng ha pêê đồng đội lấh chêết bil.
Nâu đoo nắc cr’clặ tr’ang âng lịch sử nắc bấc pa bhlâng manuýh VN cơnh azi ắt đhậu cóh cr’noọ, cắh choom ha vil. Bh’rợ bầu cử n’nâu xay moon 30 c’moo, 2 bh’rợ zâl arọp a bhuy, zâl Pháp lâng zâl Mỹ nắc đhanuôr hêê bơơn vêy bh’rợ bầu cử k’rong pazum k’tiếc k’ruung. Cr’noọ âng bhui har cắh dzợ cơnh, ting n’nắc công hay chơợ apêê đồng đội âng đay cắh bơơn lêy t’ngay n’nắc.
Đhị TP Sài Goàn – nâu cơy nắc TP HCM, l’lăm t’ngay bầu cử, k’zệt bhan công nhân, đhanuôr, trí thức, văn nghệ sĩ, sinh viên, học sinh ơy xiêr lướt cóh c’lâng. Pazêng vel đong, apêê cơ quan, đơn vị bộ đội, bệnh viện, trường học, phường, bhươl cr’noon… nắc lứch bhrợ r’piing bhuốih k’tiếc k’ruung, dzông cờ, bhrợ pô đoọng haanh déh bh’rợ Tổng tuyển cử. Ha dzợ đhị thành phố miền Trung Đà Nẵng, đăn ooy t’ngay bầu cử, xa nay bh’rợ cách mạng, cr’noọ lâng trách nhiệm ooy quyền đhanuôr âng zập ngai nắc xay p’cắh gít lấh mơ. t’coóh Lâm Tuyền- muy cáh bộ t’coóh ta ta cóh quận Hải Châu xay moon, đhanuôr cóh bấc zr’lụ nắc xrặ đh’nớc âng pazêng apêê ứng cử viên, xang n’nắc đh’rứah prá xay lâng vêy đợ cr’noọ xa nay lêy pay gít pa bhlâng:
Đợ manuýh hân đoo lướt zâl arọp a bhuy, vêy bh’nơơn bh’rợ, vêy Đảng lâng Mặt trận xay p’cắh nắc bơơn đơớh ta bầu. apêê đoo k’noọ, manuýh âng Đảng nắc manuýh pân chêết bil ha k’tiếc k’ruung, hân đhơ nắc manuýh n’nắc nắc trí thức, công nhân cắh cậ đhanuôr. Apêê đoọ k’pân tr’pác tr’clắh, k’pân chiến tranh. Tu cơnh đêếc đhanuôr rơơm kiêng lêy pay đợ apêê n’nắc tu apêê đoo k’noọ, nắc apêê n’nắc nắc manuýh zư nhâm mâng độc lập, rau k’rong pazum.
Bh’rợ bầu cử t’ngay 25/4/1976 dưr váih t’ngay bhiệc bhan k’rong pazum k’tiếc k’ruung. Lấh 23 ức đhanuôr lâng cr’noọ nắc manuýh bhrợ c’la âng k’tiếc k’ruung ơy lướt bhrợ bh’rợ đhanuôr âng đay, bầu 492 đại biểu liêm choom mót ooy cơ quan quyền lực Nhà nước dal bhlâng. bh’rợ Tổng tuyển cử nắc vêy ta bhrợ têng liêm choom pa bhlâng, đhanuôr lướt bầu tước 98,77%. Hân đhơ bh’rợ bầu cử zazum cóh prang k’tiếc k’ruung g’lúh 2 nắc công vêy ta đớc nắc Quốc hội khoá VI tu bêl k’tiếc k’ruung tr’pác, miền Bắc dzợ bhrợ bầu cử lâng bh’rợ bầu cử g’lúh n’nâu nắc nhâm mâng ooy rau ta luôn âng pháp lý âng k’tiếc k’ruung hêê. Ting cơnh PGS, TS Nguyễn Trọng Phúc- bêl ahay bhrợ Viện trưởng Viện lịch sử Đảng, Học viện Chính trị k’tiếc k’ruung Hồ Chí Minh, nâu đoo nắc rau chr’nắp pa bhlâng. Lấh n’nắc, bh’rợ bầu cử c’moo 1976 nắc dzợ vêy chr’nắp pa bhlâng nắc k’rong pazum k’tiếc k’ruung ooy xa nay Nhà nước:
Pr’họp tr’nơớp âng QH khoá VI nắc vêy ta họp cóh x’rịa c’xêê 6 tr’nơớp c’xêê 7/1976, xay moon xăl đh’nớc k’tiếc k’ruung dưr váih đh’nớc CHXHCNVN, xay moon ta la cờ âng k’tiếc k’ruung, pr’hát âng k’tiếc k’ruung, thu đô âng k’tiếc k’ruung k’rong pazum. Rau chr’nắp g’lúh 2 công xay moon gít, nắc xang 30 c’moo zâl arọp a bhuy zr’nắh k’đháp, bh’rợ tổng tuyển cử c’xêê 4.1976 vêy chr’nắp ma mơ lâng bh’rợ bầu cử t’ngay 6/1/1946 lâng cr’noọ xa nay bhrợ c’la âng đhanuôr. Chr’nắp âng chính trị chr’nắp pa bhlâng, pa dưr c’rơ âng bơr miền Nam- Bắc ooy chính trị, kinh tế, văn hoá, tr’chắp pr’hay đoọng ha cr’noọ xa nay đoàn kết pazêng acoon manuýh. Cơnh đeéc, bh’rợ bầu cử c’moo 1976 vêy chr’nắp ga mắc pa bhlâng nắc k’rong pazum ooy xa nay Nhà nước.
40 c’moo ơy lấh tơợ bh’rợ bầu cử âng k’tiếc k’ruung Việt Nam k’rong pazum, nắc chr’nắp âng đoo nắc dzợ gít cóh nâu cơy. Rau đêếc nắc cr’noọ xa nay độc lập, k’rong pazum lâng prang k’tiếc k’ruung ta luôn vêy ta ha dưr dal./.

                                                40 năm cuộc bầu cử của nước Việt Nam thống nhất
Sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước, cuộc bầu cử ngày 25-4-1976 đã trở thành ngày hội thống nhất non sông. Hơn 23 triệu cử tri với tư thế của người làm chủ đất nước đã nô nức đi làm nghĩa vụ công dân của mình, bầu ra 492 đại biểu xứng đáng nhất vào cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.
Gần 1 năm sau chiến thắng lịch sử 30-4-1975, dù đất nước còn bộn bề khó khăn nhưng nguyện vọng thiết tha của nhân dân hai miền Nam - Bắc là thống nhất cơ quan lập pháp, hành pháp và cả hệ thống chính trị. Thực tế khi đó, ở hai miền vẫn tồn tại hai nhà nước với hai chính phủ, đó là Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam. Sau hội nghị hiệp thương chính trị tháng 11.1975, Cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của nước Việt Nam thống nhất đã được quyết định là ngày 25-4-1976. 40 năm sau sự kiện lịch sử này, với nhiều người dân Việt Nam, đó là ký ức không thể nào quên. Tại thủ đô Hà Nội, ngay từ sáng sớm, trên nhiều con đường, tuyến phố đã rộn ràng không khí bầu cử. Những địa điểm bỏ phiếu thường được đặt ở giữa một khu phố, hết sức trang trọng. Dù cơ sở vật chất chưa đầy đủ, khang trang như bây giờ nhưng niềm vui và sự háo hức thì không dễ gì có được. Ông Trần Phượng ở phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm khi đó là một người lính bước ra từ cuộc chiến, nhớ lại: “ Cầm lá phiếu trên tay, tôi vô cùng xúc động, vừa bỏ lá phiếu của mình, vừa bỏ cho những đồng đội đã mất"
          “ Đây là một mốc son lịch sử mà rất nhiều người Việt Nam như chúng tôi có ấn tượng sâu đậm, không thể nào quên. Cuộc bầu cử này đúc kết 30 năm, 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ mà dân tộc ta mới có được cuộc bầu cử thống nhất toàn vẹn non sông. Cảm xúc của mình dâng trào, vừa hãnh diện, tự hào, vừa xót thương cho đồng đội của mình không được chứng kiến ngày này"
Tại thành phố Sài Gòn- nay là thành phố Hồ Chí Minh, trước ngày bầu cử, hàng chục vạn công nhân, nông dân, trí thức, văn nghệ sĩ, sinh viên, học sinh đã xuống đường tuần hành. Tất cả các địa phương, các cơ quan, đơn vị bộ đội, bệnh viện, trường học, phường, ấp... đều lập bàn thờ Tổ quốc, treo cờ, kết hoa để chào mừng Tổng tuyển cử. Còn tại thành phố miền Trung Đà Nẵng, càng gần đến ngày bầu cử, nhiệt tình cách mạng, ý thức và trách nhiệm về quyền công dân của quần chúng càng thể hiện rõ rệt. Ông Lâm Tuyền- một cán bộ lão thành ở quận Hải Châu kể rằng, cử tri ở nhiều nơi đã cẩn thận ghi chép danh sách ứng cử viên, rồi cùng nhau thảo luận và có tiêu chí lựa chọn rất rõ ràng:  
 “ Những người nào đi kháng chiến, có thành tích, được Đảng và Mặt trận giới thiệu là được bầu ngay. Người ta nghĩ rằng, người của Đảng là người hy sinh cho tổ quốc cho dù anh là trí thức, công nhân hay nông dân. Họ sợ chia rẽ, sợ chiến tranh lắm rồi. Cho nên cử tri mong bầu những người đó vì họ nghĩ, đấy là những người sẽ đảm bảo cho họ nền độc lập, thống nhất”
Cuộc bầu cử ngày 25-4-1976 đã trở thành ngày hội thống nhất non sông. Hơn 23 triệu cử tri với tư thế của người làm chủ đất nước đã nô nức đi làm nghĩa vụ công dân của mình, bầu ra 492 đại biểu xứng đáng nhất vào cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.  Cuộc Tổng tuyển cử đã thành công rực rỡ với tỷ lệ cử tri đi bầu cử đạt 98,77%.  Dù là cuộc bầu cử chung trên toàn quốc lần thứ 2 nhưng vẫn được gọi là Quốc hội khóa VI bởi khi đất nước chia cắt, miền Bắc vẫn tổ chức bầu cử và cuộc bầu cử lần này đã đảm bảo tính liên tục về mặt pháp lý của nhà nước ta. Theo PGS-TS Nguyễn Trọng Phúc- nguyên Viện trưởng Viện lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đây là điều cực kỳ quan trọng. Hơn thế, cuộc bầu cử năm 1976 còn có ý nghĩa lớn hơn là thống nhất đất nước về mặt Nhà nước: 
 “ Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa VI được họp vào cuối tháng 6, đầu tháng 7 năm 1976 , quyết định đổi tên nước thành CHXHCN Việt Nam, xác định quốc kỳ, quốc ca, thủ đô của đất nước thống nhất. Ý nghĩa thứ hai cũng cần nhấn mạnh đó là, sau 30 năm chiến tranh ác liệt như vậy, cuộc tổng tuyển cử tháng 4.1976 có tầm quan trọng ngang với cuộc bầu cử ngày 6.1.1946 với tinh thần làm chủ của toàn dân. Ý nghĩa chính trị của nó rất quan trọng, phát huy sức mạnh của hai miền Nam- Bắc cả về chính trị, kinh tế, văn hóa, tiêu biểu cho ý chí đại đoàn kết toàn dân tộc. Như vậy, cuộc bầu cử năm 1976 có ý nghĩa lớn nhất là thống nhất về mặt Nhà nước” .
         40 năm đã trôi qua kể từ cuộc bầu cử của nước Việt Nam thống nhất nhưng ý nghĩa thời sự của nó vẫn còn nguyên vẹn. Đó là ý chí độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ luôn luôn được đề cao./.