Đh’rưah lâng pr’loọng đong trơ vâng bh’rợ xoót pay ha roo, pa căn Nguyễn Thị Phán, ặt đhị vel Buôn Tung 1, chr’val Buôn Triết, chr’hoong Lắk, tỉnh Đắk Lắk đoọng năl, pleng k’tiếc liêm buôn nắc ha roo ha dưr liêm, bh’nơơn đơơng chô dal. Hân noo nâu, a đoo choh lâh 4ha ha roo m’ma Đài Thơm 8. Apêê k’rong câl chô tước ruộng pay câl, đươi cơnh đếêc nắc đhr’năng xoót pay lâng pa câl liêm buôn pa bhlầng. Pa căn Phán dáp lêy, pr’loọng đong đoo vêy bơơn pa chô mơ 150 ức đồng coh hân noo ha roo nâu. “Cơnh đong cu nắc choh m’m Đài Thơm vêy bơơn 1,2 tấn/sào. Ha dợ chr’năp thị trường nắc c’moo đâu vêy dal lâh c’moo hay, a đay xoót pay mơ ooy nắc apêê k’rong câl tước mơ đếêc. C’moo đâu chr’năp ha roo dal lâh, đhanuôr pa câl cung vêy bơơn z’zăng.”

       Căh mơ ch’ngai tợơ zr’lụ nâu, pr’loọng đong t’cooh Nguyễn Công Hùng, ặt đhị  vel Mê Linh 2, chr’val Buôn Triết, cung trơ vâng lâng bh’rợ xoót pay ha roo. T’cooh đoọng năl, pr’loọng đoo vêy 5ha ruộng, tợơ a hay  nắc zêng choh m’ma ha roo ST-24. C’moo dâu, đh’rưah lâng choh ha roo, t’cooh Hùng dzơ xăl k’nặ 5 sào ruộng động choh ngô. Ađoo ting mr’hal lâh mơ nắc bêl ngô cung vêy đơơng chô bh’nơơn dal, chr’năp pa câl coh ruộng tợơ 8-10 r’bhầu đồng/kg. T’cooh Hùng moon, ha roo đơơng chô bh’nơơn dal, chr’năp dal lâh zập c’moo lalăm: “C’moo đâu lêy cr’liêg ha roo bh’nơơn dal lâh, muy sào vêy bơơn 1,2-1,3 tấn ha roo t’mêê, xoót xang nắc cân pa câl luôn, chr’nắp pa câl 6.700đồng/kg. Apêê chô tước ruộng đoọng k’rong câl.”

       Nắc chr’val looih lâng bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuôch,vêy đhăm choh ha roo ga mắc bhlầng đhị chr’hoong Lắk, coh hân noo ha ọt-ha pruốt c’moo đâu, chr’val Buôn Triết choh k’nặ 2000ha ha roo ruộng. T’cooh Bùi Mạnh Hải, Chủ tịch UBND chr’val Buôn Triết, chr’hoong Lắk đoọng năl, c’moo đâu pleng k’tiếc liêm buôn, bh’nậ chr’hooi đác tệêm ngăn zập đác tưới, đươi cơnh đếêc nắc ha roo ha dưr liêm, đơơng chô bh’nơơn dal. Zập hecta vêy đơơng chô mơ 9 tấn ha roo. Nắc cơnh apêê m’ma ha roo cơnh Đài Thơm 8, ST-24, ST-25 đơơng chô bh’nơơn tước 12-13 tấn. Ha roo bơơn apêê k’rong câl đhị clung ruộng, chr’năp pa câl tợơ 5.800-7000 đồng/kg ting cơnh m’ma ha roo. Lâng chr’năp xoọc đâu nắc dal lâh 1000 đồng/kg t’ping lâng chr’năp ha roo pa câl coh c’moo hay. “Bơơn rau k’rang lêy âng Nhà nước k’rong bhrợ c’lâng lướt coh chr’val  cung cơnh c’lâng lướt tước clung ruộng, đươi vêy cơnh đếêc nắc đhanuôr liêm buôn coh bh’rợ âng đơơng chr’noh chr’bệêt. Rau bơr nắc pleng k’tiếc liêm đoọng ha đhanuôr xoót pay ha roo. Chr’val Buôn Triết vêy truyền thống choh bhrợ cơnh kinh nghiệm đh’rưah lâng đươi dua khoa học kỹ thuật lâng vêy rau k’rang tước âng Khuyến nông lâng apêê đong khoa học, đươi vêy cơnh đếêc nắc đợ m’ma ha roo âng đhanuôr choh bệêt coh vel đong nắc pa dưr liêm bh’nơơn.”

       Cung ting cơnh t’cooh Bùi Mạnh Hải, Chủ tịch UBND chr’val Buôn Triết, chr’hoong Lắk, tỉnh Đắk Lắk, zooi đoọng đhanuôr choh bhrợ đanh mâng, chính quyền vel đong ơy bhrợ têng bấc g’luh hội thảo, pa choom, tr’pác kinh nghiệm kỹ thuật choh bhrợ, chơih pay m’ma, k’chệêt bha ruy pa hư. Đh’rưah, chr’val cung zooi pa tệêt pa zưm lâng apêê hợp tác xã lâng pazêng đơn vị pa câl m’ma vêy chr’năp dal lâng apêê hợp tác xã k’rong câl chr’noh chr’bệêt. Đhanuôr cung pa ghit đươi dua khoa học kỹ thuật, cơ giới hoá bhrợ têng, tu cơnh đếêc bhrợ têng lâng pay xoót ha roo vêy đơơng chô bh’nơơn dal. M’jưah lâng tơơm công nghiệp, tơơm ha roo ơy chếêc lêy đhị bhrợ têng liêm mâng coh zr’lụ k’tiếc nâu, chroi k’rong tệêm ngăn ch’na đh’năh lâng bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr./.

Mùa no ấm trên những cánh đồng buôn Triết ở cao nguyên Đắk Lắk

                       H Xíu

Vụ đông xuân 2020 - 2021, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk gieo trồng hơn 5.300 ha lúa nước. Đang vào cao điểm thu hoạch, bà con nông dân ở vùng cao nguyên này rất phấn khởi khi năm nay lúa vừa được mùa, vừa được giá.

Tất bật cùng với gia đình thu gom thóc giữa đồng đưa về nơi tập kết, bà Nguyễn Thị Phán, ở thôn Buôn Tung 1, xã Buôn Triết, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk cho biết, thời tiết thuận lợi nên lúa phát triển tốt, năng suất đạt cao. Vụ này, bà gieo trồng hơn 4ha lúa giống Đài Thơm 8. Thương lái về tận ruộng thu mua nên việc thu hoạch và bán buôn diễn ra rất thuận lợi. Bà Phán ước tính, gia đình có thể lãi khoảng 150 triệu đồng trong vụ lúa này. “Như nhà tôi cấy Đài Thơm thì cũng đạt được 1,2 tấn/sào. Còn giá cả thì trường thì năm nay thì nhỉnh hơn so với năm ngoái, thương lái về thu mua thì gặt đến đâu tôi cũng cân được đến đấy. Lúa đầu ra cũng được, năm nay giá lúa tăng lên một chút thì bà con bán thấy cũng dễ bán.”

Cách đó không xa, gia đình ông Nguyễn Công Hùng, ở thôn Mê Linh 2, xã Buôn Triết, cũng tất bật thu hoạch lúa. Ông chia sẻ, gia đình có 5ha ruộng, từ nhiều năm qua đều cấy giống lúa ST-24. Năm nay, cùng với trồng lúa, ông Hùng còn chuyển đổi gần 5 sào ruộng để trồng khoai lang. Niềm vui nhân đôi khi vụ thu hoạch này khoai lang cũng trúng đậm, giá bán tại ruộng đạt từ 8 -10 nghìn đồng/kg. Ông Hùng khoe, lúa cho năng suất rất cao, giá nhỉnh hơn mọi năm. “Năm nay thấy đạt lúa hơn, phải 1,2 đến 1,3 tấn một sào thóc tươi, gặt như vầy về cân luôn, giá đang thu mua là vào 6.700 đồng/kg. Thương lái về tận nơi thu mua.”

Là xã thuần nông, có diện tích lúa lớn nhất huyện Lắk, trong vụ đông – xuân năm nay, xã Buôn Triết gieo trồng gần 2.000ha lúa nước. Ông Bùi Mạnh Hải, Chủ tịch UBND xã Buôn Triết, huyện Lắk cho biết, năm nay thời tiết thuận lợi, hệ thống thủy lợi đảm bảo nguồn nước nên cây lúa phát triển tốt, cho năng suất cao. Bình quân năng suất đạt 9 tấn mỗi héc-ta; Cá biệt, một số giống như Đài Thơm 8, ST-24, ST-25 cho năng suất lên đến 12 -13 tấn. Lúa được thương lái đến tận ruộng thu mua, mức giá giao động từ 5.800 – 7.000 đồng/kg tùy giống lúa. So ra mức giá này cao hơn gần 1.000 đồng/kg so với vụ trước. “Được sự quan tâm của nhà nước đầu tư tuyến đường trục xã cũng như một số tuyến đường nội đồng do vậy rất thuận lợi cho bà con trong công tác vận chuyển nông sản. Thứ hai là thời tiết thì đến thời điểm này trời vẫn nắng đẹp thuận lợi cho bà con thu hoạch. Xã Buôn Triết có truyền thống canh tác vừa kết hợp kinh nghiệm vừa áp dụng khoa học kỹ thuật và có sự quan tâm của Khuyến nông và các nhà khoa học do vậy một số giống lúa mà bà con đưa về canh tác trên địa bàn thì cơ bản phát huy đảm bảo hiệu quả và năng suất.”

Cũng theo ông Bùi Mạnh Hải, Chủ tịch UBND xã Buôn Triết, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk, nhằm hỗ trợ người dân canh tác bền vững, chính quyền địa phương đã tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm kỹ thuật canh tác, chọn giống, trị sâu bệnh. Đồng thời, xã cũng hỗ trợ kết nối các hợp tác xã với những đơn vị cung ứng giống có uy tín và các hợp tác xã thu mua nông sản. Nhờ vậy, những năm gần đây, năng suất lúa luôn ổn định và ngày càng cao hơn. Người dân cũng chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa sản xuất nên việc chăm sóc và thu hoạch lúa ngày càng hiệu quả. Cùng với cây công nghiệp, cây lúa đã tìm được chỗ đứng trên vùng đất cao nguyên này, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và nguồn thu nhập ổn định cho người dân./.