Công cơnh bấc manuýh acoon cóh đhi noo n’lơơng cóh truíh da ding k’coong Trường Sơn- Tây Nguyên, cóh pazêng c’moo đăn đâu, cắh muy cha tết ha roo t’mêê, đhanuôr acoon cóh Cơ Tu cóh da ding k’coong Quảng Nam công ơy ra văng zập pazêng râu pr’đươi đoọng đương cha tết ty đanh âng acoon manuýh. Đhanuôr lâng pr’zớc tước ooy cr’noon Pà Ia, chr’val Tà Bhing, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng ting ắt đh’rứah lâng không khí ha bu x’rịa c’moo, đh’rứah ting cha chr’na x’rịa c’moo vêy bấc râu ađhắh dzăm âng crâng k’coong lâng xay p’cắh râu xa nay bh’rợ đoàn kết âng đhanuôr Cơ Tu đhị đâu…

Tơợ tr’nơớp ha bu, đhanuôr Cơ Tu cóh cr’noon Pà Ia, chr’val Tà Bhing ơy chô ooy Gươl đoọng ra văng ha chr’na x’rịa c’moo. Pazêng apêê pân juýh tr’vâng lâng bh’rợ pa liêm Gươl. Pazêng apêê pân đil nắc tếch am, pa oo đoọng ra văng hor chr’na. Pân juýh nắc ra văng p’xoọng lêệ a ọc, a tứch… đoọng bhrợ têng pazêng râu chr’na đha nắh âng acoon cóh đay. Zập ngai lứch đơớh hân lâng t’bhlâng ra văng đoọng ha chr’na x’rịa c’moo âng bhươl cr’noon.

Cắh cơnh chr’na x’rịa c’moo âng manuýh Kinh lâng bánh chưng, lêệ n’xiêng, ha điu k’dúah, cóh a pậ chr’na x’rịa c’moo âng cr’noon Pà Ia ng’moon la lay lâng đhanuôr Cơ Tu Quảng Nam ng’moon zazum, nắc lứch vêy chr’na đha nắh âng da ding k’coong lâng p’têết lâng ha rêê đhuốch, cơnh: ch’néh đêệp hor cóh n’coo, lêệ a ọc ng’bóh, z’rạ, r’véh a lọng, chom bhoóh prợ lâng a mót đha hum yêm lâng ting n’nắc cắh choom cắh vêy zợ buáh a rong, cắh cậ buáh Tà Vạc… búa Tà Vạc nắc ta lêy nắc cơnh pr’ộm chr’nắp âng manúyh Cơ Tu. Nâu đoo nắc muy râu buáh vêy ta bhrợ tơợ crâng k’coong, vêy đha hum, Buá n’nâu nắc vêy ta chiêết pay tơợ t’nơơm Tà Vạc lâng xang n’nắc nắc đớc n’căr duôn- muy râu t’nơơm đớp a tăng lâng nắc vêy ta pa goóh đoọng tự bhrợ t’váih men. T’đui ooy đhr’năng m’bưi, bấc âng n’căr t’nơơm zươn nắc bhrợ t’váih buáh vêy nồng độ lâng a tăng bấc m’bứi mơ đêếc. Bh’rợ bhrợ têng buáh tà vạc cắh vêy u buôn lâng cắh vêy ngai công choom chiết bhrợ. Nắc đợ manuýh vêy kinh nghiệm nắc vêy choom bhrợ têng buáh.

Chr’nắp bhlâng, tước lâng đhanuôr acoon cóh Cơ Tu t’ngay lễ tết vêy muy râu chr’na đha nắh ty đanh, ng’lêy nắc đớp cha chríh, nắc đợ a vị cuốt, cơnh t’gê âng t’rị. Ting cơnh apêê đoo, nâu đoo nắc râu avị cắh choom cắh vêy cóh a pậ bhuốih a bhô dang, pazêng apêê a bhô dang lâng a dếch a bhướp. Manuýh Cơ Tu xay moon bánh n’nâu nắc a vị Cuốt- bánh t’gê t’rị. Avị cuốt vêy ta bhrợ têng lâng ch’néh đêệp cắh vêy lêệ cóh m’pâng, xang n’nắc đươi a xậ a tơợng đoọng tôm. A vị cuốt hân đhơ dzợ k’đháp ng’bhrợ, nắc xay p’cắh muy cr’noon ty đanh lâng la lay ha hình ảnh âng p’nong t’rị âng manúyh Cơ Tu. Tu t’rị nắc râu bh’năn chr’nắp ga mắc cóh pr’ắt tr’mông âng manúyh Cơ Tu, xay p’cắh c’rơ âng bhươl cr’noon, ting n’nắc nắc bh’năn đoọng ooya bhô dang, nắc zung p’têết âng manuýh Cơ Tu lâng a bhô dang, pleng k’tiếc cóh pazêng t’ngay lễ tết.

Xang bêl pazêng râu ơy ta ra văng xang, t’coóh bhươl Bh’nướch Tiêng nắc manuýh xay moon lâng a bhô dang lâng k’dua  abhô dang đh’rứah ting cha chr’na cóh x’rịa c’moo. T’coóh bhươl Bh’nướch Tiêng - ắt cóh cr’noon Pà Ia prá:

Nhăn phép tơợ pazêng đhanuôr, ting cơnh j’niêng cr’bưn c’moo t’mêê, tết tước, bhươl cr’noon bhrợ têng chr’na x’rịa c’moo, hân đhơ cắh vêy bấc đợ chr’na đha nắh a yêm, nắc lâng loom liêm crêê, lâng đợ râu chr’na đha nắh âng acoon cóh hêê, nắc âng đhanuôr bhrợ têng tơợ muy c’moo pa bhrợ ta têng, nắc ahêê đh’rứah ting bhui har, pa dưr xa nay bh’rợ đoàn kết cóh bhươl cr’noon, rơơm kiêng zập ngai bhrợ cha k’bhố ngăn, nâu cơy k’dua zập ngai đh’rứah ha dưr chom haanh déh râu la liêm pr’hay.

Đhị râu cha cêết âng pleng k’tiếc cóh x’rịa c’moo, đhị t’pêếh óih cóh Gươl, têy ha dưr đợ chom buáh tà vạc, boóp nắc ộm đợ râu buáh a rong a yêm… đhị a pậ ch’na cóh x’rịa c’moo, manuýh Cơ Tu cr’noon Pà Ia nắc xay truíh pazêng râu t’ruíh cóh muy c’moo bhrợ ha rêê đhuốch, rơơm kiêng pazêng râu liêm choom bhlâng cóh c’moo t’mêê Ất Mùi.  A moó Pơ Loong Bôi- ắt cóh cr’noon Pà Ia rơơm kiêng:

Acu bhui har pa bhlâng, rơơm kiêng muy c’moo t’mêê pr’loong đông bhrợ cha choom, rơơm kiêng prang bhươl cr’noon ma mông k’rơ, vêy bấc râu bhui har, vêy muy hân noo bhrợ ha rêê đhuốch váih bấc, hơnh déh c’moo t’mêê.

Ha dợ lâng a noo Bh’nướch Tía- trưởng cr’noon Pà ia prá:

Đhanuôr cóh bhươl cr’noon tước ooy Gươl cha chr’na x’rịa, ộm buáh a rong, buáh tà vạc, đươi dua z’rạ, a vị cuốt, đhanuôr nâu cơy bhui har pa bhlâng.

Cóh không khí liêm pr’hay âng chr’na x’rịa c’moo, đhanuôr Pà ia ng’moon la lay lâng đhanuôr Cơ Tu Quảng Nam moon zazum, nắc đh’rứah bhui har lâng bh’rợ tân tung za zá, chắp hơnh Đảng, nhà nước ơy k’rang tước ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr da ding, a bhô dang ơy k’rang đoọng vêy bấc a bhoo ha roo lâng tin đươi cóh c’moo t’mêê, hơnh déh c’moo t’mêê Ất Mùi cóh pazêng bhươl cr’noon k’bhố ngăn, bhui har lấh mơ./.