G’lúh tr’nợơp tợơ lấh bêl Chính phủ vêy quyết định bhrợ t’váih Hội đồng zr’lụ kinh tế bha lầng miền Trung moọt c’moo 2015, bh’cộ 5 vel đong Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định lâng thành phố Đà Nẵng t’mêê họp, xay moon c’lâng bh’rợ pa dưr zr’lụ. Bh’rợ pa tệêt pa dưr zr’lụ bơơn apêê vel đong xay moon, cóh đếêc k’đươi moon lâng Chính phủ nắc lêy vêy chính sách lalay đoọng t’váih pr’đợơ pa dưr zr’lụ kinh tế bha lầng miền Trung. PV Đình Thiệu ắt đhị zr’lụ miền Trung vêy bha ar xrắ xay môn đắh bh’rợ nâu.

            Zr’lụ kinh tế bha lầng miền Trung bơơn Thủ tướng Chính phủ Quyết định bhrợ t’váih c’moo 2008 pazêng 4 tỉnh: Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định lâng thành phố Đà Nẵng. Zr’lụ kinh tế nâu vêy 4 zr’lụ kinh tế bha lầng nắc  Chân Mây-Lăng Cô, Chu Lai, Dung Quất lâng Nhơn Hội đh’rứah lâng 7 t’nooi đô thị ga mắc nắc Huế, Đà Nẵng, Hội An, Tam Kỳ, Vạn Tường, Quảng Ngãi lâng Quy Nhơn. Lấh 8 c’moo bhrợ t’váih, đhr’năng ha dưr GDP âng zr’lụ bơơn 9,4%, dal lấh mức dzoóc âng prang k’tiếc k’ruung 5,9%, cơ cấu kinh tế zr’lụ  c’rơ ting c’lâng công nghiệp, bhrợ pa dưr lâng công nghịêp. C’rơ tr’zệng âng zr’lụ ha dưr liêm. Đà Nẵng nắc zr’lụ tr’zệng liêm c’rơ bhlầng, tỉnh Quảng Nam cung zăng liêm, 3 tỉnh mơ dzợ nắc cung vêy c’rơ tr’zệêng z’zăng. Đhơ cơnh đếêc, râu ha dưr âng zr’lụ cắh ơy liêm choom lâng pr’đợơ ơy vêy. Tiến sỹ Trần Du Lịch- Trưởng k’bhúh xay moon âng zr’lụ kinh tế bha lầng miềnTrung nắc moon, cr’chăl a hay, căh vêy pazưm đh’rứah bhrợ têng ơy vêy k’zệt hội thảo, hội nghị xay moon đắh c’lâng bh’rợ pa tệêt pa zưm, apêê vel đong ơy ký gr’họt ha dợ ký xang nắc đớc lơi. Ting cơnh Tiến sĩ Trần Du Lịch- Trưởng k’bhúh xay moon zr’lụ Kinh tế bha lầng miền Trung nắăyopy tước bêl quy hoạch không gian kinh tế âng chr’nắp prang zr’lụ. Đắh Chính phủ, nắc lêy vêy chính sách lalay âng chr’nắp lalay lâng prang zr’lụ kinh tế bha lầng miền Trung tu cơnh đếêc nắc lêy pa zay uỷ quyền đoọng ha Hội đồng zr’lụ bhrợ têng bơr pêê chức năng k’đhợơng lêy đắh kinh tế xăl tu nắc zước đoọng bhlưa vel đong lâng apêê bộ ngành cơnh xoọc đâu. Tiến sỹ Trần Du lịch xay moon:

            Ahêê cắh choom pa chắp bhrợ cục bộ nắc lêy tu râu liêm choom đoọng ha prang zr’lụ. Zr’lụ nâu vêy bấc râu liêm choom đắh du lịch, a hêê nắc pa tệêt xay pa cắh đoọng ha zr’lụ nắc hình ảnh t’váih za zưm,  xăl tu du lịch muy zr’lụ. Cắh cợ nắc đắh t’đang apêê chô k’rong bhrợ têng, ơy k’rong bhrợ têng quy mô zr’lụ, cắh vêy t’đang l’léh. X’rịa nắc chr’nắp liêm choom bhlầng âng pa tệêt pa zưm nắc pa choom ma nuýh bhrợ têng, váih apêê thị trường pa bhrợ za zưm.

            Lâng 4 zr’lụ kinh tế lâng bấc zr’lụ, bh’nụ công nghiệp r’pặ zập ooy, lâng ắt cóh c’lầng Hành lang kinh tế Đông Tây, zr’lụ kinh tế bha lầng âng miền Trung vêy c’rơ tr’zệêng đắh t’pấh k’rong bhrợ têng. Đhơ cơnh đếêc, tỉnh n’đoo cung pa ghít t’pấh dự án đắh k’rong bhrợ têng chô ooy đay, cắh ơy pa chắp tước râu lliêm choom za zưm đoọng ha prang zr’lụ. Bh’cộ apêê vel đong nắc ơy xay moon ghít: tỉnh n’đoo cung vêy zr’lụ kinh tế, ch’nang biển, tang bhuông păr… Tu cơnh đếêc, Hội đồng zr’lụ nắc lêy k’rong bhrợ têng chớih lêy âng liêm choom lấh, đươi dua cảng n’đoo, tang bhuông păr n’đoo k’rong âng đơơng hàng hoá lâng t’mooi. Râu t’đui đoọng bhrợ têng lalăm xoọc đâu nắc bh’rợ pa tệêt c’lâng p’rang apêê zr’lụ. T’coóh Phan Cao Thắng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định moon, xọoc đâu c’lâng cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi xoọc bhrợ têng, k’đươi moon Chính phủ nắc k’rang lêy k’rong bhrợ têng pa tệêt đhị apêê c’nặt mơ dzợ tợơ Thừa Thiên Huế tước Bình Định, t’váih không gian kinh tế za zưm prang zr’lụ đoọng đh’rứah ha dưr, t’bhlầng c’rơ tr’zệêng cóh đhr’năng moọt bhrợ têng đh’rứah tr’cơnh:

            Xọoc đâu, nắc lêy pa tệêt pa zưm bhrợ têng , chr’nắp bhlầng nắc hạ tầng, c’lâng cao tốc, tang bhuông păr liêm buôn đhị zập tỉnh zêng vêy, ha dợ cóh zr’lụ nắc lêy râu pa tệêt pa zưm. Chính phủ nắc lêy vêy cơ chế lalay lâng zr’lụ.

            Bh’rợ âng Hội đồng zr’lụ kinh tế bha lầng miền Trung moon đớc tước c’moo 2020 nắc đhr’năng ha dưr kinh tế âng zr’lụ dâng 9%/c’moo, pa zay pa dzoóc chroi k’rong zên bạc đoọng ha prang k’tiếc k’ruung nắc dzoóc 7,5%. Apêê vel đongh cóh zr’lụ cung ơy pa cắh apêê c’lâng bh’rợ, cóh đếêc nắc pa ghít ha dưr apêê ngành công nghiệp vêy hàm lượng kỹ thuật liêm sal, ngành dịch vụ vêy chr’nắp dưr dzoọc dal, bh’rợ quy hoạch k’rong pazêng không gian pa dưr kinh tế xã hội zr’lụ chr’nắp pa bhlầng lâng pr’hân, vêy chr’nắp bha lầng cóh bh’rợ bhrợ têng liêm choom âng pa tếêt pa zưm cóh zr’lụ. Hội đồng zr’lụ ơy pa zưm chớih pay c’lâng bh’rợ, gr’họt pa tếêt pa zưm k’rong bhrợ têng nắc zư liêm cơnh gr’họt moon. T’coóh Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng- Chủ tịch Hội đồng zr’lụ kinh tế bha lầng miền Trung moon ghít:

            Apêê tỉnh nắc a  hêê lêy vêy râu kiêng pa bhlầng lalua ta níh lâng pr’hân bhrợ pa dưr không gia pa dưr kinh tế-xã hội za zưm cóh zr’lụ. Bhrợ t’váih tổ chức pa tệêt pa zưm truíh biển miền Trung, pa tệêt pa dưr cóh bơr pêê đắh: bhrợ pa dưr kết cấu hạ tầng, pa dưr kinh tế-xã hội, du lịch, pa tệêt bhrợ têng đắh biển, pa choom ma nuýh bhrợ têng..

            Zr’lụ kinh tế bnh lầng miền Trung nắc zr’lụ chr’nắp bhlầng lâng c’lâng ha dưr kinh tế xã hội âng prang k’tiếc k’ruung. Lấh 8 c’moo bhrợ t’váih, lâng bấc đhị zr’lụ kinh tế, zr’lụ đô thị dưr váih nắc ơy bhrợ váih muy cơnh liêm t’mêê, không gian kinh tế đa đấh, bhriêl choom. Lêy vêy cơ chế lalay lâng t’bhlầng râu pa tệêt pa zưm bhlưa apêê vel đong nắc đoo bh’rợ chr’nắp xoọc pa cắh đoọng pa dưr zr’lụ kinh tế bha lầng miền Trung cóh cr’chăl ha y./.

CẦN CÓ CHÍNH SÁCH TẠO ĐỘT PHÁ

VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM MIỀN TRUNG

   Lần đầu tiên sau khi Chính phủ có quyết định thành lập Hội đồng vùng kinh tế trọng điểm miền Trung vào năm 2015, lãnh đạo 5 địa phương Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định và thành phố Đà Nẵng vừa họp, bàn kế hoạch phát triển vùng. Vấn đề liên kết phát triển vùng lại được các địa phương nêu ra, trong đó kiến nghị Chính phủ cần có chính sách khác biệt để tạo động lực phát triển vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. PV Đình Thiệu thường trú tại miền Trung có bài đề cập vấn đề này.

# Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung được Thủ tướng Chính phủ Quyết định thành lập năm 2008 gồm 4 tỉnh: Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định và thành phố Đà Nẵng. Vùng kinh tế này có 4 Khu kinh tế hạt nhân là Chân Mây- Lăng Cô, Chu Lai, Dung Quất và Nhơn Hội cùng 7 chuỗi đô thị lớn là Huế, Đà Nẵng, Hội An, Tam Kỳ, Vạn Tường, Quảng Ngãi và Quy Nhơn. Sau 8 năm thành lập, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của vùng đạt 9,4%, cao hơn mức tăng cả nước 5,9%, cơ cấu kinh tế vùng chuyển dịch mạnh theo hướng dịch vụ công nghiệp, xây dựng và công nghiệp. Năng lực cạnh tranh của vùng được cải thiện đáng kể. Thành phố Đà Nẵng là địa phương có năng lực cạnh tranh rất tốt, tỉnh Quảng Nam thuộc nhóm tốt, 3 tỉnh còn lại thuộc nhóm khá. Tuy nhiên, sự phát triển của vùng chưa tương xứng với tiềm năng. Tiến sỹ Trần Du Lịch- Trưởng Nhóm tư vấn Vùng Kinh tế trọng điểm miền Trung cho rằng, thời gian qua, mạnh ai nấy làm, chưa có sự liên kết. Đã có hàng chục cuộc hội thảo, hội nghị bàn về giải pháp liên kết phát triển, các địa phương cũng đã ký cam kết nhưng ký xong rồi để đó. Theo Tiến sỹ Trần Du Lịch, đã đến lúc phải qui hoạch không gian kinh tế mang tính vùng. Về phía Chính phủ, cần có chính sách khác biệt mang tính đặc thù so với mặt bằng chung cho Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung để có khả năng huy động nguồn lực, phát triển vượt trội. Chính phủ nên mạnh dạn ủy quyền cho Hội đồng vùng thực hiện một số chức năng quản lý về kinh tế thay vì phải xin- cho giữa địa phương và các bộ ngành như hiện nay. Tiến sỹ Trần Du Lịch nêu ý kiến:

       (Chúng ta không nên có tư duy cục bộ khép kín mà phải nhìn lợi ích của toàn vùng. Vùng này rất nhiều tiềm năng du lịch, chúng ta liên kết quảng bá cho vùng thì hình ảnh tạo chung, thay vì du lịch một điểm. Hay trong kêu gọi đầu tư, đã từng có xúc tiến đầu tư qui mô vùng, không kêu gọi riêng lẻ. Cuối cùng rất quan trọng của liên kết là đào tạo nguồn nhân lực, hình thành thị trường lao động chung.)

  Với 4 khu kinh tế và hàng loạt khu, cụm công nghiệp phân bố đều khắp, lại nằm trên trục Hàng lang kinh tế Đông Tây, Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung có lợi thế cạnh tranh về thu hút đầu tư. Tuy nhiên, tỉnh nào cũng chú trọng lôi kéo dự án về phần mình, chưa nghĩ đến lợi ích chung cho toàn vùng. Lãnh đạo các địa phương thẳng thắn nhìn nhận: tỉnh nào cũng có khu kinh tế, cảng biển, sân bay... Vì vậy, Hội đồng vùng cần tập trung đầu tư có lựa chọn, sử dụng cảng nào, sây bay nào làm trung chuyển hàng hóa và hành khách. Ưu tiên số 1 hiện nay là việc kết nối giao thông liên vùng. Ông Phan Cao Thắng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định cho rằng, hiện nay, tuyến cao tốc Đà Nẵng- Quảng Ngãi đang hình thành, đề nghị Chính phủ quan tâm đầu tư khớp nối các đoạn còn lại từ Thừa Thiên Huế đến Bình Định, tạo không gian kinh tế thống nhất toàn vùng để cùng phát triển, tăng sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập:
       (Hiện nay, nên có tăng cường liên kết, đặc biệt là hạ tầng, đường cao tốc phải gắn kết từ Huế đến Qui Nhơn. Hệ thống cảng biển, đường ven biển, sân bay lợi thế tỉnh nào cũng có nhưng mà trong vùng phải có liên kết. Chính phủ cần có cơ chế đặc thù đối với vùng.)

Mục tiêu của Hội đồng vùng Kinh tế trọng điểm miền Trung đặt ra đến năm 2020, tốc độ tăng trưởng kinh tế của vùng khoảng 9%/năm, phấn đấu tăng mức đóng góp ngân sách cho cả nước lên 7,5%. Các địa phương trong vùng cũng đưa ra các nhóm giải pháp, trong đó chú trọng phát triển các ngành công nghiệp có hàm lượng kỹ thuật cao, ngành dịch vụ có giá trị gia tăng lớn. Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng Vùng kinh tế Trọng điểm miền Trung, ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng, việc quy hoạch tổng thể không gian phát triển kinh tế xã hội vùng vô cùng cần thiết và cấp bách, có ý nghĩa then chốt trong sự thành công của liên kết phát triển vùng. Hội đồng vùng đã thống nhất lựa chọn giải pháp, cam kết liên kết đầu tư thì phải giữ đúng cam kết. Ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng- Chủ tịch Hội đồng Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung khẳng định:

 (Các tỉnh chúng ta thấy rằng có nhu cầu hết sức cần thiết và cấp bách xây dựng không gian phát triển kinh tế- xã hội thống nhất trong vùng. Hình thành nên tổ chức liên kết vùng duyên hải miền Trung, liên hết phát triển trên một số lĩnh vực: xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế- xã hội, du lịch, liên kết khai thác biển, đào tạo nguồn nhân lực...)
       Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung có vị trí rất quan trọng đối với định hướng phát triển kinh tế xã hội của cả nước. Sau 8 năm thành lập, với một loạt các khu kinh tế, khu đô thị hình thành đã tạo nên một diện mạo, không gian kinh tế năng động. Cần có cơ chế đặc thù và tăng cường sự liên kết giữa các địa phương là vấn đề trọng tâm đặt ra để phát triển vùng kinh tế trọng điểm miền Trung trong thời gian tới./.