Đhanuôr lâng chr’hoong chắp nhêr!

Chr’hoong Mộc Châu, tỉnh Sơn La nắc vel đông vêy bấc đhanuôr acoon cóh m’bứi manứih ắt mamung, ooy đâu vêy acoon cóh Thái. Đhị đâu dzợ nặc đhị zư đợc bấc bhiệc bhan, j’niêng cr’bưn liêm chr’nắp âng manứih Thái zr’lụ Tây Bắc. ooy đâu, bhiệc bhan zước t’váih boo, 1 ooy đợ bhiệc bhan chr’nắp bhlâng cóh c’moo lâng manứih Thái cóh vel đông. Triệu Biên-PV cơ quan ắt đhị zr’lụ Tây Bắc vêy bha ar x’rặ ooy bhiệc bhan liêm chr’nắp nâu cóh vel Nà Bó 1, chr’val Mường Sang, đhị vêy lấh 100 pr’loọng đông đhanuôr, lấh 200 manứih, lấh mơ nắc acoon cóh Thái ắt mamung. Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah đương xâng.

Lang ahay a’hươn xay truíh, cắh năl đoo c’moo đhị đâu dưr váih p’răng goóh đenh bhlâng, cắh váih đác đoong, tơơm chr’nóh, zâp râu ma chêết răng. Tu cơnhd dâu đhanuôr k’rong pazưm đh’rứah xay moon bhrợ ha cơnh đoọng choom váih boo, padưr t’mung cớ zâp râu. Hân đhơ cơnh đêếc, xay moon bấc cung cắh choom, tu cắh vêy tô bhúh n’đoo pân zước moon đắh plêệng đoọng boo xiêr tu k’pân plêệng toom. Bêl đêếc, 1 t’coóh dưr dzoọng lướt đh’rứah lâng manứih ma giang zước nhăn t’váih boo. A’ngắh moon hadang plêệng toom coọp, bhrợ c’chêết nắc cung doọ râu chấc k’pân dzợ, mưy rơơm kiêng đhanuôr cóh vel đông zâp c’moo lêy bhuốih a’đay. A’dô lêy a’dích t’coóh nâu vêy loom luônh tu đhanuôr, vel bhươl nắc đhanuôr cóh vel ơy đh’rứah bhrợ têng, cúng bhuốih, zước nhăn đắh plêệng t’váih boo. Tơợ bêl đêếc, tước cậ t’ngay 15/2 âm lịch zâp c’moo manứih Thái cóh đâu nắc cậ bhrợ bhiệc zước t’váih boo.

Đh’riêng xa’nưl âng chiing cha’gâr dưr chr’val xưl tơợp bhrợ bhiệc bhan, đhanuôr cóh vel bhươl k’rong pazưm liêm zâp đh’rứah lâng manứih ma giang lướt nhăn đơơng chô đác bhrợ bhiệc bhan. Ooy cơ’bhúh lướt pay đác, bh’rợ âng a’dích nâu nắc zước đác l’lăm, xang nặc nắc p’cắh mặt đhanuôr cóh vel bhươl. Bêl c’bhúh manứih lướt pay đác chô tước đhị bhrợ bhiệc bhan, 1 cha’nặc p’cắh mặt đoọng plêệng tớt đắh ping, lêy t’mứah mặt ooy ta bhrợ bhiệc bhan. Manứih ma giang tớt cóh dứp, đh’rứah lâng apêê t’mêê lướt pay đác chô, đhanuôr cóh vel bhươl ặt tớt bha’nụ đêếc. đác ta đơơng chô nắc đợc đhị bha’nụ cha’nur. Manứih bhuốih bhrợ nắc bhuốih moon đoọng plêệng năl râu zr’nắh zr’dô âng đhanuôr ặt zanag xâng cắh váih boo, zước nhăn đắh plêệng t’váih boo đoọng váih đác bhrợ ruộng chuôr, n’loong n’cuông dưr váih liêm. Xang bhiệc bhuốih nâu, nắc manứih bhuốih xay moon đoọng đác ha đhanuôr, đhanuôr vêy 1 c’moo boo đhí liêm choom, bơơn bhrợ bấc liêm. Xang nặc manứih bhuốih nâu ha’mệ đơơng đác lướt đhiêr bha’nụ cha’nur, n’jứah lướt n’jứah chếh đác ooy đhanuôr tước pấh bhrợ bhiệc bhan.

T’coóh Hà Văn Thu, trưởng vel Nà Bó 1 đoọng năl, đoọng bhrợ têng bhiệc bhan zước t’váih boo, đhanuôr cóh vel nắc ra’văng đợc 1 c’xêê, zâp bhiệc ra’văng bhrợ pazao đoọng ha zâp ngai. Pr’đươi pr’dua cắh choom cắh vêy ooy bhiệc bhan nâu nắc cha’nur bhrợ liêm chr’nắp. cha’nur nâu nắc 1 bêệ am tíh dal k’dâng 2 mét m’pâng ta bhrợ pa’chăm paliêm đợ pô ban bhoọc, t’boọ đợc bâc a’chim a’đhắh, a’chông a’xiu cóh đác, đh’rứah lâng đợ pr’đươi buôn đươi bơơn đhanuôr taanh bhrợ váih quạt k’tứi, đợ a’pợ a’pướih, a’chị a’ving, chi’píah… đhị a’pướih bhuốih nắc váih a’tứch bhuốih k’tiếc, a’tứch bhuốih plêệng t’váih boo, 1 p’nong a’xiu chép, pa’noọng bạc, ch’nêếh, đêệp 3 pr’hoọm, pô p’lêê, 7 cr’liêng a’tứch, đh’rứah lâng bấc pr’đươi ch’na âng đhanuôr đươi cha zâp t’ngay cơnh a’băng, prí, a’vị cuốt, a’xiu p’riêng, bánh chưng, cha’nêếh, a’tứch ta’luộc. đhanuôr Thái cóh đâu k’noọ váih cơnh đâu nắc vêy choom bhrợ p’cắh loom luônh chắp nhêr âng đhanuôr lâng plêệng k’tiếc, a’bhô dang.

Pr’lứch bhiệc bhan, đhanuôr đh’rứah âm cha, zước moon 1 c’moo boo đhí liêm choom, bơơn bhrợ bấc, t’bil lơi k’ay k’naanh. Xang nặc apêê đh’rứah lướt chóh n’loong đoọng zư lêy đác đoong, bhrợ c’lâng chr’hooi đác, prí doóh paliêm c’lâng chr’hooi, toor tâm đoọng đác oó k’đêệng k’đoong, đác choom chô hooi ooy clung ruộng liêm buôn.